Cân nhắc giải pháp công nghệ 4.0 để “không ai bị bỏ lại phía sau”

12:32:00 18/02/2018

THCL - Đó là chia sẻ của Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, Nguyễn Quân về cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 vào nền kinh tế Việt Nam.

Cơ hội và thách thức đan xen

Cách mạng công nghiệp 4.0 với tự động hóa, robot, trí tuệ nhân tạo (AI) ứng dụng trong sản xuất là một xu hướng tất yếu trên toàn cầu... 

Theo ông Nguyễn Quân, cách mạng công nghiệp 4.0 mang lại nhiều cơ hội lớn. Việt Nam là nước mới phát triển ở trình độ trung bình thấp, nhiều ngành công nghiệp còn đang ở thời kỳ 2.0 hoặc 3.0. Nếu bắt kịp nhịp sẽ giúp Việt Nam đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa, tiếp cận với các công nghệ cao và đuổi kịp xu hướng phát triển thế giới, góp phần nâng cao trình độ sản xuất. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng tận dụng được ưu thế của mình.

“Tuy nhiên, thách thức của cuộc cách mạng này cũng rất lớn, đòi hỏi hạ tầng cho AI và robot phải hoàn chỉnh. Cùng với đó, nguồn nhân lực phải được đào tạo ở trình độ nhất định”, ông Quân nhấn mạnh.

Cân nhắc giải pháp công nghệ 4.0 để “không ai bị bỏ lại phía sau”

Do Việt Nam đi sau thế giới về trình độ phát triển khoa học công nghệ và công nghiệp nên sự đáp ứng của nguồn nhân lực, đầu tư, hạ tầng còn hạn chế.

Thách thức này đặt ra bài toán cho cơ quan quản lý phải có giải pháp đồng bộ giữa đầu tư phát triển nguồn nhân lực trình độ cao với đầu tư phát triển hạ tầng tương xứng. 

Đặc biệt, Việt Nam phải chú trọng phát triển hài hòa, đồng bộ nền kinh tế, nhất là lĩnh vực nông nghiệp còn đang ở tình trạng lạc hậu và manh mún. 

Nếu quá chú trọng vào mảng công nghiệp công nghệ cao, AI... có thể sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới những ngành đang giữ trọng số lớn của nền kinh tế như nông nghiệp.

Bên cạnh đó, những ngành sản xuất còn mang tính thủ công và dịch vụ của Việt Nam vẫn chưa sẵn sàng cho cuộc cách mạng 4.0. 

Thực tế nguồn nhân lực các lĩnh vực dịch vụ, nông nghiệp... vẫn ở trình độ thấp, chưa được đào tạo để thích ứng với công nghiệp 4.0. 

“Vì vậy việc đưa các giải pháp công nghệ 4.0 vào nền kinh tế Việt Nam phải cân nhắc trên nhiều khía cạnh để phát triển hài hòa, để "không ai bị bỏ lại phía sau.

Trước mắt, Nhà nước phải đầu tư cho hạ tầng và đào tạo nguồn nhân lực. Chỉ khi nào đạt đến mức độ nhất định thì mới có thể ứng dụng rộng rãi các công nghệ, sản phẩm của công nghiệp 4.0”, ông Quân nói.

Những "nhà máy không ánh đèn"

Muốn có nền kinh tế tạo ra năng suất lao động cao, có giá trị gia tăng lớn, có tốc độ tăng trưởng nhanh thì bắt buộc phải đưa tự động hóa, robot, trí tuệ nhân tạo vào sản xuất kinh doanh.

Hiện nay nhiều người đã nói đến những "nhà máy không ánh đèn" bởi toàn bộ hệ thống dây chuyền sản xuất tự động hóa cao với sự tham gia của robot thay thế con người, góp phần tăng năng suất lao động, tạo ra sản phẩm tốt nhất, có độ chính xác cao, giá trị gia tăng sản phẩm lớn.

Theo ông Quân, nếu những "nhà máy không ánh đèn" có ở Việt Nam, chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới lực lượng lao động. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải hài hòa mối quan hệ khi đưa dây chuyền tự động hóa, robot vào thay thế con người thì phải giải quyết được việc làm cho lao động dôi dư. 

Hiện nay, tỷ lệ lao động đã qua đào tạo và có chứng chỉ ở Việt Nam còn thấp, nhất là lao động phổ thông, lao động nông nghiệp.

Ngay cả trong lĩnh vực công nghiệp, mặc dù số lượng lao động chưa quá đông nhưng nếu đưa robot và dây chuyền tự động vào thì đối tượng này sẽ bị ảnh hưởng rất lớn, nhiều người sẽ thất nghiệp; đặc biệt là những ngành công nghiệp còn nặng về lao động giản đơn như: dệt may, da giầy hoặc một số ngành thủ công nghiệp. Đây sẽ là bài toán khó khi ứng dụng tự động hóa, robot vào sản xuất kinh doanh ở Việt Nam.

Phải hài hòa mối quan hệ khi đưa dây chuyền tự động hóa, robot vào thay thế con người

Trong đề án tái cơ cấu nền kinh tế, Chính phủ Việt Nam đã đề cập đến vấn đề này. Việt Nam đang chuyển dần lao động trong lĩnh vực nông nghiệp sử dụng nhiều lao động sang lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ. 

Ngay cả lao động trong lĩnh vực công nghiệp sử dụng chủ yếu lao động giản đơn cũng phải dần chuyển sang khu vực dịch vụ. “Để chuyển được thì việc đào tạo, nâng cao trình độ cho người lao động và tạo ra thị trường sử dụng lao động là vấn đề lớn mà Việt Nam phải rất nỗ lực, khẩn trương thực hiện trong mấy năm tới. 

Khi có nguồn nhân lực tốt, Nhà nước phải đầu tư hệ thống hạ tầng cho nền công nghiệp 4.0. Sau khi có nguồn nhân lực và hạ tầng, tôi tin các công nghệ cao và AI có thể phát triển ở Việt Nam, phát huy tác dụng với các ngành công nghiệp và cả nền kinh tế.

Hình dung trong 5-10 năm tới, các Tập đoàn kinh tế lớn của Việt Nam và một số doanh nghiệp quy mô vừa, có tiềm lực sẽ có trình độ tự động hóa tương đối cao, ngang ngửa doanh nghiệp FDI hiện nay. Còn các doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ trở thành công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp vệ tinh cho các doanh nghiệp lớn. 

Các doanh nghiệp này sẽ có hệ thống tự động ở quy mô nhỏ nhưng trình độ phải tương đối cao để sản xuất các linh kiện, phụ tùng, sản phẩm trung gian cho các doanh nghiệp lớn. Có như vậy, Việt Nam mới đặt chân vào được cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 . Nếu không có giải pháp quyết liệt thì chúng ta chưa thể cảm nhận được cuộc cách mạng này trong 5-10 năm tới”, ông Quân nói.

Trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 , Hội Tự động hóa Việt Nam xác định là đơn vị nòng cốt trong Liên hiệp các Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, hướng tới các mục tiêu của cuộc cách mạng 4.0. Hội đã tham gia tuyên truyền các nội dung của cuộc cách mạng 4.0 với các doanh nghiệp, cơ quan nghiên cứu; tăng cường hợp tác, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế trong ứng dụng công nghệ tự đông hóa, robot vào sản xuất; ký hợp tác với một số đơn vị như Hiệp hội robot Hàn Quốc, Nhật Bản, các Viện Nghiên cứu của Ukraine, Israel, Trung Quốc... Ngoài ra, hỗ trợ các doanh nghiệp thành viên tham gia các chương trình ứng dụng và phát triển công nghệ tự động hóa; yêu cầu các doanh nghiệp thành viên phải thành lập bộ phận nghiên cứu phát triển, đưa tự động hóa vào sản xuất và quản trị doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh...

Hoan Nguyễn

 

Loading...

Kỳ 3 - Vụ HTX Thống Nhất bị “tố” trốn thuế: Tiếp tục trái luật để trù dập người tố cáo

Tỷ giá