(TH&CL) Một việc hy hữu tại Hải Dương, chỉ trong 2 ngày mở thầu (14 và 15/3/2013) về việc tham gia đấu thầu thuộc các gói thầu xây lắp phần vốn bổ sung dự án GTNT3 tỉnh Hải Dương, có 27 nhà thầu tham gia đấu thầu thì 25 nhà thầu vi phạm thông thầu, tại 8 gói thi công xây lắp thuộc phần vốn bổ sung dự án GTNT3 tỉnh Hải Dương (vốn Ngân hàng Thế Giới – WB).
Ông Đoàn Mạnh Tùy, Chánh văn phòng Sở GTVT Hải Dương Ảnh Vũ Tân
Khi xử lý vi phạm thì Sở GTVT Hải Dương, tham mưu cho UBND tỉnh Hải Dương, viện dẫn Sổ tay điều hành Dự án GTNT3 để thay cho Luật Đấu thầu…
Con voi chui lọt lỗ kim…
Báo cáo ngày 20/5/2013 của Tổ chuyên gia giúp việc đấu thầu thuộc Sở GTVT Hải Dương gửi Ban quản lý dự án GTNT Hải Dương ghi rõ: “Trong quá trình xem xét, phân tích hồ sơ dự thầu, các nhóm đã phát hiện thấy một số nhà thầu có dấu hiệu thông đồng trong đấu thầu”.
Từ báo cáo trên, ngày 22/5/2013, Ban quản lý dự án GTNT có Báo cáo số 196/BC-GTNT gửi Sở GTVT Hải Dương về việc xử lý vi phạm của một số nhà thầu xây lắp thuộc phần vốn bổ sung Dự án GTNT3 tỉnh Hải Dương.
Dấu hiệu trên đã vi phạm quy định trong Sổ tay điều hành Dự án GTNT3 và điều 36 của hồ sơ mời thầu. Sau khi xem xét báo cáo trên, ngày 27/5/2013, Sở GTVT Hải Dương có Tờ trình số 860/TTr-SGTVT gửi UBND tỉnh Hải Dương quyết định xử lý vi phạm trong đấu thầu với các nhà thầu. Theo đó, ngày 11/6/2013, UBND tỉnh Hải Dương ra Quyết định số 1183/QĐ-UBND về việc xử lý vi phạm đối với các nhà thầu này. Theo Quyết định, 25 nhà thầu vi phạm ở 8 gói thầu trên bị cấm tham gia đấu thầu các gói thầu thuộc dự án do WB tài trợ trong thời hạn 12 tháng ( kể từ ngày 11/6/2013).
Luật sư lên tiếng…
Viện dẫn Sổ tay điều hành Dự án GTNT3 thay Luật Đấu thầu, để phạt các nhà thầu đúng hay sai, câu hỏi này cần được làm sáng tỏ. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Luật sư Đào Xuân Thân, Liên đoàn Luật sư Hà Nội xung quanh vấn đề trên.
Luật sư Đào Xuân Thân cho rằng: Việc 25/27 DN thông thầu trong dự án GTNT3 tại Hải Dương, không phải là trường hợp cá biệt, làm ảnh hưởng lớn đến lợi ích tập thể, lợi ích quốc gia. Luật Đấu thầu 2005 không quy định trực tiếp khái niệm “thông thầu” mà chỉ có quy định về các hành vi bị cấm trong đấu thầu tại điều 12.
“Điều 12: Các hành vi bị cấm trong đấu thầu.
Đưa, nhận hoặc đòi hỏi bất cứ thứ gì có giá trị của cá nhân và tổ chức có liên quan đến quá trình lựa chọn nhà thầu…
17. Tổ chức đấu thầu khi nguồn vốn cho gói thầu chưa xác định dẫn tới tình trạng nợ đọng vốn của nhà thầu”.
Chính việc quy định chưa rõ như vậy dẫn đến hiện tượng các DN lách luật để thông đồng với nhau. Khắc phục những điểm yếu đó, Luật Đấu thầu năm 2013 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2014), quy định rõ ràng về hành vi “thông thầu” (tại khoản 3 điều 89).
Việc viện dẫn Sổ tay điều hành dự án GTNT3 để xử lý vi phạm của UBND tỉnh Hải Dương có thể đúng nhưng chưa đủ, vì phải áp dụng cả Luật Đấu thầu và các quy định pháp luật liên quan.
Mặt khác, Sổ tay điều hành dự án GTNT3 (nguồn vốn vay WB/DFID) được ban hành kèm theo Quyết định số 2609/QĐ-BGTVT ngày 24/08/2007 của Bộ GTVT căn cứ khoản 2 Điều 83 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2008.
“Điều 83. Áp dụng văn bản pháp luật…
2. Trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn”…
Xét theo tính hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật, Luật Đấu thầu có hiệu lực pháp lý cao hơn Quyết định của Bộ GTVT, căn cứ điều 2 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2008. Vì vậy, nếu có xung đột pháp luật giữa 2 văn bản này thì ưu tiên áp dụng quy định của Luật Đấu thầu…
Vũ Tân
