Sau 4 lần tạm hoãn phiên tòa do tính chất phức tạp của vụ kiện hoặc do đại diện ủy quyền của bên bị kiện là UBND tỉnh Quảng Nam vắng mặt…, ngày 30/9/2014, TAND tỉnh Quảng Nam tiếp tục tạm đình chỉ vụ án Công ty CP Thương mại Dược Sâm Ngọc Linh Quảng Nam khởi kiện quyết định hành chính số 3337/QĐ-UBND ngày 29/10/2013 của UBND tỉnh Quảng Nam để trưng cầu kiểm toán.

Khẳng định trạm dược liệu do Công ty đầu tư và quản lý

Ngày 4/12/2013, Công ty CP Thương mại – Dược Sâm Ngọc Linh (Công ty Dược- Sâm Ngọc Linh) có địa chỉ tại số 222 Huỳnh Thúc Kháng, P. An Xuân, TP. Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam khởi kiện yêu cầu hủy quyết định hành chính số 3337/QĐ-UBND ngày 29/10/2013 do ông Huỳnh Khánh Toàn - Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đã ký về việc giao Trạm nuôi trồng và phát triển dược liệu Quảng Nam cho Trung tâm phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu Quảng Nam quản lý. Vì, QĐ 3337/QĐ-UBND ban hành  trái pháp luật, thiếu khách quan, chưa làm hết trách nhiệm của mình,  ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp.

Theo hồ sơ vụ việc, Công ty CP TM dược Sâm Ngọc Linh tiền thân là Công ty dược vật tư y tế Quảng Nam (QĐ 1776/QĐ-UB ngày 16/9/1997). Năm 2005, DN chuyển sang công ty CP theo QĐ 4962/QĐ-UB ngày 29/11/2004 của UBND tỉnh về việc phê duyệt phương án cổ phần hóa DN nhà nước. Ngày 11/12/2013, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước  (SCIC) có QĐ số 574/QĐ về bán phần vốn nhà nước tại Công ty CP dược vật tư y tế Quảng Nam, sau đó đổi tên mới thành Công ty CP TM dược Sâm Ngọc Linh.

Trạm dược liệu Trà Linh (xã Trà Linh, Nam Trà My) được UBND tỉnh Quảng Nam sáp nhập vào Công ty Dược vật tư y tế Quảng Nam theo QĐ số 46/2001/QĐ-UB ngày 13/9/2001 trước khi DN này tiến hành cổ phần hóa và đổi tên thành Công ty CP TM Dược Sâm Ngọc Linh. Tuy nhiên, ngày 29/10/2013, UBND tỉnh Quảng Nam cho rằng đây là tài sản quốc gia nên ra quyết định 3337 thu hồi trạm sâm và giao cho đơn vị khác của tỉnh vừa mới thành lập trước quyết định 3337 vẻn vẹn 12 ngày (QĐ thành lập số 3053/QĐ-UBND ngày 7/10/2013).

Không đồng ý với QĐ số 3337 của UBND tỉnh, ông Nguyễn Đình Triệu, Phó chủ tịch HĐQT, phó TGĐ thường trực Công ty Dược Sâm Ngọc Linh dẫn chứng, trong 10 năm qua, công ty đã đầu tư hơn 22 tỷ đồng vào Trạm dược liệu. Từ chỗ diện tích ban đầu chỉ gieo trồng 2 ha, đến nay công ty đã nhân rộng lên thành 10 ha, giá trị thu lời từ cây sâm đạt hơn 9 tỷ đồng. Trong suốt 10 năm qua, chỉ một mình công ty đầu tư phát triển trạm sâm, UBND tỉnh chỉ hỗ trợ 278 triệu đồng tiền lương cho công nhân vào giai đoạn 2001 – 2003, ngoài ra không có sự đầu tư nào. Mặt khác, căn cứ theo QĐ 46/2001/QĐ-UB thì Trạm dược liệu Trà Linh đã là một đơn vị trực thuộc Công ty quản lý và là bộ phận quan trọng trong hệ thống tổ chức của công ty, không thể tách rời, kể cả khi tiến hành cổ phần hóa.

Thêm vào đó, ngày 15/7/2007, UBND tỉnh Quảng Nam ban hành công văn số 2079/UBND-KTKH cho phép công ty CP dược VTYT Quảng Nam đầu tư dự án nuôi trồng, sản xuất nguyên liệu từ cây sâm Ngọc Linh và xây dựng nhà máy sản xuất dược phẩm GMP-WHO từ nguồn vốn huy động. Đến năm 2013, công ty xây dựng bổ sung dự án nuôi trồng phát triển sâm Ngọc Linh và dược liệu khác với tổng giá trị đầu tư 74.590.000.000 đồng. Như vậy, căn cứ vào nguồn gốc hình thành và quá trình đầu tư vào Trạm dược liệu Trà Linh thì toàn bộ tài sản, con người, cây sâm… đều do công ty quản lý và thuộc quyền sở hữu của công ty.

Sau cổ phần hóa vẫn là tài sản của nhà nước?

Tại phiên tòa ngày 30/9, đại diện phía Công ty Dược sâm Ngọc linh đưa ra nhiều căn cứ chứng minh Trạm dược liệu do công ty tiếp quản và đầu tư lâu nay. Tuy vậy, ông Võ Văn Viên, Phó chánh Văn phòng UBND tỉnh Quảng Nam, đại diện theo ủy quyền của người bị kiện lại khẳng định, Trạm dược liệu Trà Linh là tài sản của Nhà nước do khi bán cổ phần 51% vốn của Nhà nước, trạm sâm này không đưa vào cổ phần hóa (?) Tỉnh chỉ giao cho công ty Sâm Ngọc Linh quản lý chứ không giao tài sản này cho công ty cổ phần hóa.

Nhưng theo ông Triệu, UBND không có văn bản nào thể hiện tách Trạm dược liệu Trà Linh khỏi công ty mà chỉ có văn bản số 46 thể hiện sáp nhập trung tâm vào công ty năm 2001. Khi cổ phần hóa, Trạm dược liệu cũng đã được tính vào tài sản chung của công ty. Hơn nữa, tỉnh không có quyết định giao đất, cho thuê đất nên không có quyền thu hồi trạm sâm,

Theo luật sư Nguyễn Thị Sinh, đại diện ủy quyền của công ty, QĐ số 3337 được căn cứ vào QĐ 46/QĐ-UB  ngày 13/09/2001 là không có cơ sở  pháp lý vì nội dung QĐ 46 là sáp nhập Trạm dược liệu vào Công ty dược vật tư y tế Quảng Nam, nhưng nay công ty này không còn nữa (do chuyển loại hình doanh nghiệp) tức đối tượng điều chỉnh của QĐ 46 không còn vì vậy QĐ 46 cũng hết hiệu lực. Mặt khác, đây là quyết định hành chính không thấu tình đạt lý, tỉnh đã không xem xét đến góc độ đầu tư của công ty trong 10 năm qua.

Luật sư Sinh nhấn mạnh, trong lúc Trạm dược liệu đang do công ty tiếp quản và các bên đang giải quyết tranh chấp thì phía tỉnh lại cho người mặc nhiên ngăn cản cán bộ, công nhân viên, người lao động của Công ty vào làm việc khiến công ty lâm vào cảnh bế tắc nguồn nguyên liệu. Cây sâm bị hư hại do thiếu sự chăm sóc, theo dõi thường xuyên. Từ 10/2013 đến nay, trạm dược liệu không hoạt động gì được, công nhân hoang mang, tư tưởng không ổn định.

Theo ông Nguyễn Văn Hai, Giám đốc Sở Y tế Quảng Nam, đại diện ủy quyền thứ 2 của tỉnh, Trạm dược liệu Trà Linh là tài sản không thuộc cổ phần hóa. Ông Hai đề nghị trưng cầu kiểm toán để "bóc tách, chứng minh sự thiệt hại, giá trị đầu tư của công ty" nhằm phân định rạch ròi để giải quyết vụ án. Sau giờ nghị án, chủ tọa phiên tòa tuyên bố tạm đình chỉ giải quyết vụ án để trưng cầu kiểm toán.

Bài 2: Có hợp lý khi yêu cầu kiểm toán Nhà nước kiểm toán công ty cổ phần

Thu Hằng