Trong vài năm trở lại đây, AI không còn chỉ là công cụ hỗ trợ mà đang tiến dần tới vai trò tự động hóa nhiều quy trình phức tạp. Các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới liên tục gia tăng đầu tư vào hạ tầng AI với quy mô hàng trăm tỷ USD nhằm mở rộng năng lực xử lý dữ liệu và phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo thế hệ mới.
Giới chuyên gia cho rằng giai đoạn 2026 - 2030 sẽ là thời kỳ tăng tốc mạnh nhất của AI khi công nghệ này bắt đầu tham gia sâu hơn vào hoạt động quản trị doanh nghiệp, sản xuất, tài chính và dịch vụ. Không chỉ tạo ra năng suất lao động cao hơn, AI còn thay đổi cách doanh nghiệp vận hành chuỗi cung ứng, phân tích dữ liệu và tiếp cận khách hàng.
Tuy nhiên, tốc độ phát triển quá nhanh của AI cũng kéo theo áp lực lớn lên hạ tầng toàn cầu, đặc biệt là năng lượng. Các trung tâm dữ liệu phục vụ huấn luyện và vận hành AI tiêu thụ lượng điện khổng lồ, khiến nhu cầu đầu tư vào điện năng và hạ tầng truyền tải tăng mạnh.
Nhiều tổ chức quốc tế dự báo mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu toàn cầu sẽ tiếp tục tăng nhanh trong những năm tới. Điều này khiến năng lượng trở thành yếu tố cạnh tranh chiến lược trong cuộc đua thu hút đầu tư công nghệ.
Xu hướng này đang mở ra cơ hội lớn cho các quốc gia có khả năng cung cấp nguồn điện ổn định và hạ tầng năng lượng phát triển. Tại khu vực Đông Nam Á, Việt Nam được đánh giá có tiềm năng trở thành điểm đến mới của các dự án trung tâm dữ liệu nếu giải quyết tốt bài toán năng lượng và hạ tầng số.
Từ đây, dòng vốn đầu tư cũng đang có sự thay đổi rõ rệt. Thay vì lan tỏa rộng như các chu kỳ tăng trưởng trước, dòng tiền hiện tập trung nhiều hơn vào những doanh nghiệp sở hữu lợi thế công nghệ, dữ liệu và hạ tầng cốt lõi.
Trên thị trường chứng khoán, sự phân hóa ngày càng rõ nét giữa nhóm doanh nghiệp có khả năng tận dụng AI và nhóm chậm thích nghi. Các doanh nghiệp công nghệ, năng lượng, hạ tầng dữ liệu hay trung tâm dữ liệu được đánh giá sẽ hưởng lợi lớn hơn trong chu kỳ mới.
Ngược lại, nhiều mô hình kinh doanh truyền thống đứng trước nguy cơ bị thu hẹp lợi thế cạnh tranh nếu không kịp chuyển đổi số và ứng dụng AI vào hoạt động vận hành.
Không chỉ tác động đến doanh nghiệp, AI còn đang thay đổi trực tiếp cách vận hành của thị trường tài chính. Trong kỷ nguyên dữ liệu lớn, các hệ thống phân tích và giao dịch tự động ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc quản trị rủi ro và đưa ra quyết định đầu tư.
AI có khả năng xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ theo thời gian thực, từ biến động vĩ mô, chính sách tiền tệ cho tới dòng tiền giao dịch trên thị trường. Điều này giúp các tổ chức tài chính nâng cao khả năng dự báo xu hướng và tối ưu hóa chiến lược đầu tư.
Nhiều công ty chứng khoán và tổ chức quản lý tài sản tại Việt Nam cũng đang đẩy mạnh đầu tư vào nền tảng dữ liệu và ứng dụng AI trong hoạt động phân tích. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm chủ quan, các hệ thống mới có thể hỗ trợ đánh giá rủi ro nhanh hơn và đưa ra khuyến nghị dựa trên dữ liệu thực tế.
Theo giới chuyên gia, trong tương lai gần, tốc độ xử lý dữ liệu sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất của các định chế tài chính. Những doanh nghiệp sở hữu năng lực công nghệ mạnh và hệ thống dữ liệu chất lượng cao sẽ có nhiều cơ hội chiếm ưu thế trên thị trường.
Sự phát triển của AI cũng đang làm thay đổi tư duy đầu tư của nhà đầu tư cá nhân. Nếu trước đây thị trường chịu ảnh hưởng lớn bởi tâm lý và dòng tiền đầu cơ ngắn hạn, thì hiện nay yếu tố dữ liệu, hiệu quả hoạt động và khả năng thích ứng công nghệ ngày càng được chú trọng hơn.
Trong bối cảnh đó, AI không còn là xu hướng mang tính thử nghiệm mà đang trở thành nền tảng cốt lõi của một chu kỳ kinh tế mới. Thị trường tài chính và chứng khoán vì thế cũng bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ, nơi công nghệ, dữ liệu và tốc độ xử lý thông tin sẽ quyết định vị thế của cả doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư.
Nam Sơn (t/h)
