Cội nguồn sức mạnh cho mọi thắng lợi và thăng hoa của dân tộc - Kỳ 3: Khát vọng cất cánh - bước chuyển mình của dân tộc

Khát vọng hùng cường gắn liền với bản lĩnh độc lập, tự chủ

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, nơi cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và kinh tế tri thức đang đặt ra những thách thức chưa từng có, Việt Nam phải thực hiện một nhiệm vụ kép lịch sử: vừa bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, vừa tìm được con đường bứt phá để trở thành quốc gia phát triển, hùng cường. Đây chính là thời điểm lịch sử đòi hỏi sự kiên định tư tưởng và bản lĩnh sáng tạo cao độ nhất.

Trong khoảnh khắc bản lề này, lịch sử đòi hỏi một tầm nhìn chiến lược, một bản lĩnh kiên định và sáng tạo để nối tiếp mạch nguồn tư tưởng của cha ông, đồng thời mở ra những hướng đi mới phù hợp với thời đại. Người đứng đầu Đảng hôm nay đang từng bước hiện thực hóa yêu cầu ấy: kiên quyết chỉnh đốn bộ máy, củng cố kỷ luật và kỷ cương; khơi dậy khát vọng vươn lên; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân; thúc đẩy đổi mới sáng tạo; và chủ động hội nhập sâu rộng nhưng vẫn giữ vững bản lĩnh độc lập, tự chủ.

Một trong những dấu ấn rõ nét của giai đoạn này là quyết tâm xây dựng, chỉnh đốn Đảng toàn diện và đồng bộ. Đây được coi là “cuộc chiến” không tiếng súng nhưng quyết liệt vì sự trong sạch của bộ máy, vì niềm tin của Nhân dân. Chính sự minh bạch, kỷ luật nghiêm minh đã tạo ra một môi trường thuận lợi để chính sách được thực thi hiệu quả, để mọi nguồn lực được huy động cho phát triển đất nước.

Khúc quanh của thế kỷ XXI đòi hỏi sự kiên định như Ngô Quyền, sáng tạo như Lê Lợi, và tầm nhìn như Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ điểm tựa tư tưởng, từ sức mạnh đại đoàn kết, từ nền kinh tế năng động và hội nhập, đất nước đang từng bước tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào giữa thế kỷ này.

Nếu thời đại Hùng Vương khơi dậy ý thức đồng bào cùng chung một bọc trứng, thời Trần thắp lên hào khí Đông A, thời đại Hồ Chí Minh khơi nguồn sức mạnh toàn dân cho Cách mạng Tháng Tám cùng hai cuộc chiến vĩ đại thì hôm nay, khát vọng Việt Nam hùng cường là ngọn lửa đoàn kết mới. Các chiến lược phát triển hiện nay không chỉ hướng đến tăng trưởng kinh tế mà còn chăm lo đến an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, phát triển văn hóa - giáo dục, đầu tư cho thế hệ tương lai bởi sức mạnh quốc gia không chỉ nằm ở GDP mà ở trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần của Nhân dân.

Việt Nam đã lựa chọn mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa - một sự sáng tạo độc đáo thể hiện sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong lĩnh vực kinh tế. Mô hình này đảm bảo rằng thị trường là công cụ để giải phóng sức sản xuất, nhưng phải được Nhà nước quản lý để hướng đến mục tiêu cuối cùng là con người, không hy sinh công bằng xã hội vì tăng trưởng đơn thuần. Đây là một phép biện chứng giữa kinh tế thị trường (hiệu quả) và định hướng xã hội chủ nghĩa (công bằng và nhân văn).

Trong các phát biểu gần đây, Tổng Bí thư Tô Lâm đã liên tục chỉ đạo sâu sắc, khẳng định rằng, phát triển kinh tế phải gắn chặt với việc bảo đảm an ninh kinh tế và thượng tôn pháp luật. Tổng Bí thư nhấn mạnh, cần phải kiên định tư tưởng Hồ Chí Minh và xem đây là cốt lõi để khơi dậy khát vọng phát triển đất nước, là chìa khóa để giữ vững bản chất của chế độ. Bên cạnh đó, định hướng phát triển kinh tế phải đi đôi với việc thiết lập các “vành đai an ninh” để chống lại các cú sốc bên ngoài và sự lũng đoạn từ bên trong. Các chỉ đạo này nhằm xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh, thúc đẩy văn hóa liêm chính và đấu tranh phòng chống tội phạm kinh tế. Đây chính là kiến tạo tư tưởng để kinh tế phát triển bền vững, chống lại sự xói mòn từ nội bộ, bảo vệ tài sản quốc gia và tài sản của Nhân dân. Việc giữ vững vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước và phát triển các thành phần kinh tế khác là chiến lược để bảo vệ chủ quyền quốc gia trên mặt trận kinh tế.

Nếu như tư tưởng thời Hùng Vương là tinh thần đoàn kết dựng nước, tư tưởng Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội thì hôm nay, Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới với một tư tưởng dẫn đường khác: khát vọng phát triển phồn vinh, hạnh phúc, sánh vai cùng các cường quốc năm châu. Khát vọng ấy không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành định hướng chính trị, xã hội, kinh tế và văn hóa của đất nước.

Tại Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia ngày 1/10/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Hãy cùng nhau biến thách thức thành cơ hội, biến ý tưởng thành giá trị, biến khát vọng thành hiện thực, đưa đất nước phát triển giàu mạnh trong kỷ nguyên mới”. Câu nói này vang lên như mệnh lệnh của thời đại, thể hiện rõ tư tưởng dựng nước phải đi đôi với giữ nước, giữ nước để phát triển, phát triển để trường tồn.

Thời cơ và thách thức mới - yêu cầu bứt phá tư tưởng

Thế giới hôm nay đang xoay vần với tốc độ chưa từng có. Cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc gay gắt, biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu, công nghệ số thay đổi tận gốc phương thức sản xuất và quản trị. Việt Nam - sau gần bốn thập kỷ đổi mới - đã trở thành nền kinh tế có quy mô trên 430 tỷ USD, thuộc nhóm tăng trưởng nhanh hàng đầu thế giới.

Trong giai đoạn hiện nay, Việt Nam đã trở thành đối tác tin cậy của nhiều nền kinh tế lớn, tham gia sâu vào các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Song song với đó, đất nước cũng đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn. Gần bốn thập niên đổi mới, đã đưa Việt Nam từ một nền kinh tế nghèo nàn trở thành nền kinh tế có quy mô trên 430 tỷ USD, đứng trong nhóm tăng trưởng nhanh của khu vực. Năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 800 tỷ USD - con số cho thấy sức mạnh hội nhập và khả năng thích ứng của nền kinh tế Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hàng loạt hiệp định thương mại thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP, UKVFTA… cùng các FTA song phương, đa phương đã mở cửa thị trường cho nông sản, dệt may, thủy sản Việt Nam, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao tiêu chuẩn phát triển. Đây chính là hiện thực hóa tư tưởng “dám nghĩ, dám làm, dám khát vọng” mà Đảng đã nêu trong Nghị quyết Đại hội XIII. Và khát vọng phát triển không dừng ở những con số khô khan mà được đo đếm trong chính đời sống Nhân dân: năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều cả nước giảm xuống dưới 2%, hàng nghìn xã đạt chuẩn nông thôn mới, hàng triệu hộ dân nông thôn được sử dụng nước sạch, trẻ em vùng cao đến trường trong lớp học khang trang. Chương trình chuyển đổi số quốc gia giúp người dân vùng sâu vùng xa tiếp cận dịch vụ ngân hàng, y tế, giáo dục qua điện thoại di động. Giáo dục và y tế có bước chuyển mạnh mẽ, trong đó, tỷ lệ tiêm chủng mở rộng lên đến 98%, tỷ lệ biết chữ khu vực nông thôn trên 97%, phản ánh chiến lược “phát triển vì con người”, chăm lo từ gốc cho cộng đồng.

Phát biểu chính sách tại Đại học Oxford trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland ngày 29/10/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ: “Chúng tôi đặt con người ở vị trí trung tâm của mọi chiến lược phát triển. Mục tiêu chính không phải là những con số thống kê tăng trưởng mà là nâng cao thực sự chất lượng cuộc sống của người dân: thu nhập, nhà ở, y tế công, giáo dục chất lượng, an sinh xã hội, cơ hội phát triển cá nhân, môi trường sống an toàn, trong lành. Chúng tôi muốn tăng trưởng mà không đánh đổi môi trường. Chúng tôi muốn công nghiệp hóa mà không đánh mất văn hóa. Chúng tôi muốn đô thị hóa nhưng không để ai bị bỏ lại phía sau”. Tổng Bí thư khẳng định, điểm căn bản trong tư duy phát triển của Việt Nam là tăng trưởng nhanh phải gắn liền với phát triển bền vững; phát triển bền vững phải dựa trên tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đổi mới sáng tạo chỉ có ý nghĩa khi người dân được hưởng lợi thực chất, công bằng, bình đẳng[1].

Tuy nhiên, đi kèm với thời cơ thuận lợi là những thách thức phải đối mặt: mô hình tăng trưởng cần đổi mới, năng suất lao động còn thấp, khoảng cách phát triển so với các nước tiên tiến vẫn hiện hữu. Trong bối cảnh đầy biến động ấy, công tác tư tưởng trở thành nhịp bật và nhân tố then chốt để dẫn đường, giúp dân tộc giữ vững định hướng trong cơn lốc toàn cầu hóa. Và Việt Nam ngày nay, giữa bối cảnh thế giới đầy biến động, vẫn kiên định đường lối độc lập, tự chủ.

Nối tiếp mệnh ước Lạc Hùng về tinh thần “cầu hiền” - một điển tích từ thuở tiền nhân biết tìm kiếm Thánh Gióng thuở ấu thơ đến trọng dụng Lã Vọng tuổi cao - chúng ta cần đưa tư tưởng chiêu hiền, đãi sĩ lên thành chiến lược quốc gia: phải kiên định ban hành chính sách để thu hút, trọng dụng nhân tài trong mọi lĩnh vực, đồng thời khuyến khích đổi mới sáng tạo và đặt con người làm trung tâm. Bởi lẽ, đó chính là con đường để biến tri thức thành sức mạnh nội sinh quý giá, giúp dân tộc vượt vũ môn để thực hiện khát vọng hóa rồng trong kỷ nguyên mới.

Khát vọng và niềm tin

Lịch sử đã nhiều lần chứng minh: tư tưởng đúng đắn và người dẫn đường xứng đáng có thể xoay chuyển vận mệnh dân tộc. Ngọn lửa từ thời đại Hùng Vương, từ hào khí Đông A, từ mùa thu Cách mạng Tháng Tám năm 1945 vẫn được tiếp nối và bừng sáng trong thời đại mới. Đó là ngọn lửa của niềm tin, ý chí, và của một khát vọng: Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, trường tồn.

Trong kho tàng văn hóa dân tộc, hình tượng cá chép vượt vũ môn hóa rồng là biểu trưng sâu sắc cho ý chí vượt qua giới hạn, chuyển mình bứt phá để đạt đến sự thăng hoa và kiệt xuất. Giờ đây, trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh chiến lược, Việt Nam đang ở vào một “nhịp bật” lịch sử, tương tự như khoảnh khắc con cá chép vươn mình qua vũ môn quan để hóa thành rồng. Đây là thời cơ để dân tộc, với nền tảng tư tưởng đúng đắn và tinh thần đoàn kết bọc trăm trứng được nâng lên thành sức mạnh chính trị, thực hiện giấc mơ hóa rồng của mình. Nếu biết kiên định tư tưởng, thống nhất hành động, khơi dậy khát vọng, thì con đường đi tới Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc là hoàn toàn trong tầm tay.

Với sự kiên định vào nền tảng tư tưởng cốt lõi, tinh thần đoàn kết bọc trăm trứng được nâng lên thành sức mạnh chính trị, cùng với sự lãnh đạo sáng suốt, kiên quyết của Đảng Cộng sản Việt Nam trong công tác chỉnh đốn và phát triển, dân tộc Việt Nam sẽ tiếp tục vượt qua mọi biến động, giữ vững chủ quyền, và xây dựng đất nước hưng thịnh, xứng tầm với tầm vóc thời đại Hồ Chí Minh, hiện thực hóa mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Từ huyền thoại Hùng Vương, qua thời đại Hồ Chí Minh, đến hôm nay - lịch sử chứng minh một chân lý bất biến: tư tưởng là gốc, là lõi của mọi thắng lợi và sự thăng hoa. Nếu như cha ông đã lấy đại nghĩa thắng hung tàn, lấy chí nhân thay cường bạo và thắp sáng ngọn lửa “độc lập, tự do” thì hôm nay, dân tộc ta đang bước vào một nhịp bật mới với khát vọng phát triển phồn vinh, hạnh phúc. Đó chính là con đường để Việt Nam không chỉ đứng vững mà còn vươn lên mạnh mẽ trong thế kỷ XXI, sánh vai cùng các cường quốc năm châu như Bác Hồ hằng mong muốn. Trong đó, mỗi thời khắc này đều có một tư tưởng mới, phù hợp quy luật phát triển và khát vọng của Nhân dân. Chính tư tưởng ấy là động lực, là ngọn đuốc dẫn đường để dân tộc vượt qua thử thách.

Lịch sử như dòng sông, cứ mỗi thế kỷ lại bồi đắp nên một khúc quanh lớn. Thế kỷ XXI với mốc lịch sử 100 năm sau mùa Thu 1945 đang đến gần, đất nước bước vào một khúc quanh như thế. Những thử thách mới của toàn cầu hóa, của chuyển đổi kinh tế - công nghệ, của an ninh và chủ quyền đòi hỏi một bàn tay chèo lái vững vàng, một tầm nhìn xa rộng. Và hôm nay, trên mạch nguồn tư tưởng của cha ông, người đứng đầu Đảng đang kiên định giữ vững phương hướng, đồng thời mở ra những lối đi mới, khơi dậy khát vọng Việt Nam hùng cường.

Tài liệu tham khảo:

- Hồ Chí Minh: Toàn tập

- https://nvsk.vnanet.vn/ho-so/cac-bai-viet-bai-phat-bieu-cua-tong-bi-thu-to-lam-3-150152.vna

- https://laodong.vn/lao-dong-cuoi-tuan/doi-tuan-thang-tam-ca-an-the-839005.ldo

[1]https://www.hcmcpv.org.vn/tin-tuc/tong-bi-thu-to-lam-phat-bieu-chinh-sach-tai-dai-hoc-oxford-1491939915

Phạm Hải - Phan Hường - Nguyễn Thảo