Vụ việc tranh chấp quyền sở hữu công nghiệp giữa Công ty TNHH Gia Thái Doctor Loan và đối tác cũ là Công ty TNHH Truyền thông Ưng Hoàng Phúc là một minh chứng điển hình cho thực trạng này.
Từ cái bắt tay phân phối đến hành vi sao chép công nghệ độc quyền
Công ty Gia Thái Doctor Loan là doanh nghiệp sở hữu bề dày nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các dòng sản phẩm hỗ trợ chăm sóc cột sống mang thương hiệu Doctor Loan/Gia Thái. Các sản phẩm gối cổ (thương mại từ năm 2009) và gối lưng (thương mại từ năm 2010) của đơn vị này đã đạt tiêu chuẩn Thương hiệu quốc gia 2020, được cấp hơn 250 bằng sáng chế cùng văn bằng bảo hộ độc quyền tại hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tại Việt Nam, hệ thống sản phẩm này được bảo hộ nghiêm ngặt qua loạt văn bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp và độc quyền sáng chế, trong đó có Bằng độc quyền sáng chế số 1-0042096-000 B dành cho sản phẩm gối chỉnh hình điều trị và phòng ngừa bệnh cột sống.
Vào tháng 3/2018, Công ty Gia Thái Doctor Loan ký kết hợp đồng hợp tác, giao quyền đại lý phân phối sản phẩm cho Công ty TNHH Truyền thông Ưng Hoàng Phúc, do ông Nguyễn Quốc Thanh (ca sĩ Ưng Hoàng Phúc) làm đại diện pháp luật. Tuy nhiên, thay vì tuân thủ đạo đức kinh doanh và các cam kết thương mại, phía đối tác đã lợi dụng đặc quyền tiếp cận sản phẩm gốc để thực hiện các hành vi xâm phạm bản quyền nghiêm trọng.
Tháng 8/2025, Công ty Gia Thái Doctor Loan phát hiện phía ca sĩ Ưng Hoàng Phúc có dấu hiệu tự ý sao chép, làm nhái, khai thác trái phép mẫu mã, cấu trúc kỹ thuật cũng như nội dung thương mại và uy tín của dòng sản phẩm Doctor Loan/Gia Thái. Do đó, ngày 12/9/2025, đơn vị chủ sở hữu đã lập tức tuyên bố chấm dứt toàn bộ quan hệ hợp tác, đồng thời công khai thông báo ca sĩ Ưng Hoàng Phúc không còn bất kỳ quyền hạn nào đối với các sản phẩm của công ty. Được biết, sau đó Công ty TNHH Truyền thông Ưng Hoàng Phúc đã thay đổi người đại diện pháp luật sang ông Trần Vũ Nhân.
Xâm phạm bản quyền đa kênh và kết luận chuyên môn của Cục Sở hữu trí tuệ
Sự nguy hiểm của hành vi xâm phạm bản quyền trong vụ việc này nằm ở mức độ tổ chức tinh vi và quy mô phát tán rộng lớn trên không gian mạng. Bất chấp các văn bản cảnh báo từ phía chủ sở hữu, từ tháng 9/2025 đến nay, các pháp nhân và cá nhân liên quan vẫn tiếp tục sản xuất, kinh doanh và chào bán công khai các sản phẩm gối có hình thức, kiểu dáng, cấu trúc công năng tương tự hoặc cố tình gây nhầm lẫn với sản phẩm gốc, điển hình là sản phẩm mang tên Gối Diệu Tâm Hương.
Các đối tượng vi phạm đã tận dụng tối đa hệ thống showroom, website doanh nghiệp kết hợp với các nền tảng mạng xã hội và thương mại điện tử mạnh như fanpage, TikTok Shop, Shopee, YouTube nhằm tiếp cận khách hàng. Việc chiếm dụng trắng trợn thành quả chất xám, kết hợp với các chiến dịch truyền thông đa kênh gắn liền với danh tiếng của người nổi tiếng để bán hàng nhái đã gây ra những tổn hại đặc biệt nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu và gây thiệt hại nặng nề về mặt thương mại cho doanh nghiệp sáng chế gốc.
Để bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp chính đáng, Công ty Gia Thái Doctor Loan đã gửi đơn kiến nghị yêu cầu Cục Sở hữu trí tuệ thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ cho ý kiến chuyên môn. Tại Văn bản trả lời số 5166/SHTT-TTKN ban hành ngày 26/12/2025, trên cơ sở đối chiếu phạm vi bảo hộ của Bằng độc quyền sáng chế số 42096 và các tài liệu mô tả hình ảnh, Cục Sở hữu trí tuệ đưa ra kết luận khẳng định mẫu sản phẩm gối cổ liên quan của Công ty TNHH Truyền thông Ưng Hoàng Phúc và Công ty TNHH Diệu Tâm Hương chứa các yếu tố xâm phạm Bằng độc quyền sáng chế số 42096.
Cụ thể, các dấu hiệu kỹ thuật cốt lõi thuộc phạm vi điểm 1 yêu cầu bảo hộ của Bằng độc quyền sáng chế số 42096 gồm: khối đệm làm bằng vật liệu đàn hồi và khối cứng làm bằng vật liệu cứng vững lồng hoàn toàn bên trong khối đệm, sở hữu hình dạng tương tự nhau theo dạng hình chuông cân xứng hoặc không cân xứng, đều hiện diện rõ ràng trong cấu trúc phần cao đỡ cổ của sản phẩm gối cổ bị tố cáo vi phạm.
Dù sự việc cần tiếp tục được các cơ quan chức năng tiến hành các bước xác minh, điều tra làm rõ theo trình tự pháp luật và phóng viên liên hệ với ca sĩ Ưng Hoàng Phúc nhưng chưa nhận được phản hồi chính thức, song kết luận bước đầu của Cục Sở hữu trí tuệ đã bộc lộ rõ hành vi xâm phạm chất xám nghiêm trọng của đơn vị bị tố cáo.
Chính phủ chỉ đạo hành động quyết liệt, siết chặt thực thi quyền sở hữu trí tuệ
Vụ việc tranh chấp bản quyền công nghệ y tế nêu trên diễn ra trong bối cảnh toàn quốc đang thắt chặt kỷ cương về an toàn sở hữu công nghiệp. Nhằm ngăn chặn triệt để các hành vi gian lận chất xám gây tổn hại đến môi trường đầu tư, ngày 5/5/2026, Chính phủ đã ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg về việc tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Nội dung Công điện nhấn mạnh, mặc dù công tác phòng chống gian lận bản quyền đã có những chuyển biến tích cực, song tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn đang diễn biến vô cùng phức tạp ở nhiều lĩnh vực và địa phương. Thực trạng này trực tiếp làm suy giảm niềm tin, tác động tiêu cực đến môi trường kinh doanh và xâm phạm nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các nhà sáng chế, doanh nghiệp, tổ chức làm ăn chân chính.
Để tạo ra bước chuyển biến có tính thực chất và nâng cao uy tín quốc gia trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, Chính phủ đòi hỏi toàn bộ hệ thống các cơ quan tư pháp, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phải tập trung chỉ đạo, thực hiện nghiêm túc, đồng bộ và quyết liệt các quy định của pháp luật sở hữu trí tuệ. Mọi hành vi cố tình làm nhái, sao chép trái phép kiểu dáng và công nghệ đã được bảo hộ phải bị phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm khắc bằng các chế tài tư pháp nghiêm minh, không có vùng cấm.
Tâm An
