Theo Reuters, kết thúc phiên giao dịch ngày 6/3, giá dầu Brent tăng 7,28 USD, tương đương 8,52%, lên mức 92,69 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu WTI tăng mạnh hơn, thêm 9,89 USD, tương đương 12,21%, lên 90,90 USD/thùng. Đây là phiên thứ hai liên tiếp dầu WTI tăng nhanh hơn dầu Brent, phản ánh nhu cầu gia tăng đối với nguồn cung từ Mỹ trong bối cảnh dòng chảy dầu từ Trung Đông gặp trở ngại.
Các chuyên gia năng lượng cho rằng việc gián đoạn nguồn cung từ khu vực Trung Đông đang khiến nhiều nhà máy lọc dầu và doanh nghiệp thương mại tìm kiếm nguồn thay thế. Ông Giovanni Staunovo, chuyên gia phân tích tại UBS, nhận định Mỹ – quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới – đang trở thành lựa chọn quan trọng khi nhu cầu dầu thay thế tăng mạnh.
Bên cạnh đó, hoạt động lọc dầu tại khu vực Vịnh Mexico của Mỹ được đánh giá có tiềm năng tăng trưởng mạnh nhờ biên lợi nhuận hấp dẫn và chênh lệch giá so với thị trường châu Âu. Theo ông Janiv Shah, chuyên gia phân tích tại Rystad Energy, yếu tố này cũng góp phần khiến giá dầu WTI tăng nhanh hơn so với Brent.
Tính chung cả tuần, giá dầu ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ giai đoạn biến động dữ dội của đại dịch Covid-19 vào mùa xuân năm 2020. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc xung đột tại Trung Đông khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị đình trệ.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải quan trọng, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu mỗi ngày. Việc tuyến đường này bị đóng cửa trong khoảng một tuần qua khiến khoảng 140 triệu thùng dầu, tương đương gần 1,4 ngày nhu cầu dầu toàn cầu, không thể đến thị trường.
Xung đột cũng đang lan rộng tại nhiều khu vực sản xuất năng lượng lớn ở Trung Đông, buộc một số cơ sở khai thác, nhà máy lọc dầu và cơ sở khí tự nhiên hóa lỏng phải tạm ngừng hoạt động. Điều này khiến giới phân tích lo ngại giá dầu có thể tiếp tục tăng mạnh nếu căng thẳng kéo dài.
Một số chuyên gia cảnh báo trong kịch bản xấu nhất, giá dầu hoàn toàn có thể vọt lên 150 USD/thùng nếu các quốc gia sản xuất năng lượng vùng Vịnh buộc phải tạm dừng xuất khẩu trong thời gian tới. Ông John Kilduff, đối tác tại Again Capital, cho rằng khả năng giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng có thể sớm xảy ra nếu nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn.
Đà tăng của giá dầu bắt đầu mạnh lên sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran vào cuối tuần trước. Sau các cuộc tấn công này, Iran đã ngừng cho phép tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, khiến hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông không quá lo ngại về việc giá xăng dầu tại Mỹ tăng cao do xung đột, đồng thời nhận định giá có thể giảm nhanh khi tình hình được kiểm soát.
Ở một diễn biến khác, Bộ Tài chính Mỹ đã cấp giấy miễn trừ cho một số công ty tiếp tục mua dầu của Nga đang bị trừng phạt. Những giấy phép đầu tiên được cấp cho các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ nhằm duy trì nguồn cung dầu thô, giảm áp lực thiếu hụt trên thị trường.
Tại thị trường trong nước, giá bán lẻ xăng dầu hiện được áp dụng theo kỳ điều hành từ 15 giờ ngày 5/3 của liên Bộ Công Thương – Tài chính. Theo đó, xăng E5RON92 có giá không cao hơn 21.449 đồng/lít, xăng RON95-III không cao hơn 22.340 đồng/lít. Giá dầu diesel 0.05S ở mức không quá 23.037 đồng/lít, dầu hỏa không cao hơn 26.601 đồng/lít và dầu mazut 180CST 3.5S không vượt 17.496 đồng/kg.
Ở kỳ điều hành gần nhất, xăng E5RON92 tăng 1.926 đồng/lít, xăng RON95 tăng 2.189 đồng/lít, dầu diesel tăng 3.758 đồng/lít, dầu hỏa tăng 7.132 đồng/lít và dầu mazut tăng 1.807 đồng/kg.
Theo Bộ Công Thương, thị trường xăng dầu thế giới trong thời gian qua chịu tác động từ nhiều yếu tố như xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran khiến vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz bị tắc nghẽn, các cuộc tấn công trả đũa tại Trung Đông buộc một số nhà máy lọc dầu phải đóng cửa, tồn kho dầu thô của Mỹ tăng và kế hoạch tăng sản lượng của OPEC+ từ tháng 4. Những yếu tố này đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, kéo theo biến động đáng kể trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Phương Thảo
