Trước thời điểm thực hiện việc sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính, ngành Giáo dục của ba địa phương Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình vẫn duy trì đà phát triển ổn định với nhiều kết quả tích cực được tích lũy qua nhiều năm. Riêng tại Phú Thọ, chất lượng giáo dục phổ thông tiếp tục được nâng cao, cả ở diện đại trà lẫn bồi dưỡng học sinh năng khiếu, luôn nằm trong nhóm địa phương có thành tích nổi bật của khu vực Trung du và miền núi phía Bắc, đồng thời đạt nhiều chỉ tiêu ở mức khá so với mặt bằng chung cả nước.
Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông hằng năm luôn duy trì trên 98%, trong khi thành tích tại các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia được giữ vững qua nhiều năm liên tiếp. Cùng với đó, hệ thống cơ sở vật chất trường lớp không ngừng được quan tâm đầu tư, từng bước hoàn thiện theo hướng kiên cố, đồng bộ và hiện đại. Tính đến nay, tỷ lệ phòng học kiên cố toàn tỉnh đã vượt 92,6%, còn số trường đạt chuẩn quốc gia đạt 93,9%, tăng 12,9 điểm phần trăm so với năm 2020. Những kết quả này tạo nền tảng quan trọng để ngành giáo dục địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng dạy và học trong giai đoạn phát triển mới.
Vĩnh Phúc tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những địa phương có chất lượng giáo dục phổ thông nổi bật của vùng đồng bằng sông Hồng. Công tác chuyển đổi số trong giáo dục và xây dựng mô hình trường học chất lượng cao được triển khai mạnh mẽ, góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học. Hằng năm, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THPT luôn duy trì trên 99%, số lượng giải tại các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia tăng qua từng năm. Hệ thống cơ sở vật chất trường lớp ngày càng được hoàn thiện, với hơn 95% trường học được kiên cố hóa và trên 81% trường đạt chuẩn quốc gia.
Tại Hòa Bình, giáo dục địa phương có nhiều chuyển biến tích cực trong những năm gần đây, đặc biệt ở lĩnh vực bồi dưỡng học sinh giỏi. Tỷ lệ tốt nghiệp THPT ổn định ở mức trên 98%, nhiều học sinh đạt thành tích tại các kỳ thi học sinh giỏi cấp quốc gia. Song song với việc nâng cao chất lượng dạy học, cơ sở vật chất trường lớp cũng từng bước được cải thiện; đến năm 2024, khoảng 87% trường học đã được kiên cố hóa, trong khi tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt 61%, tăng hơn 5% so với năm 2020.
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, chất lượng giáo dục của tỉnh Phú Thọ tiếp tục được duy trì và nâng cao, nằm trong nhóm 5/34 tỉnh, thành phố có kết quả giáo dục dẫn đầu cả nước. Năm học 2024-2025, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THPT của tỉnh đạt 99,72%, điểm trung bình các môn thi xếp thứ 5 toàn quốc. Học sinh Phú Thọ giành tổng cộng 206 giải tại Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, gồm 5 giải Nhất, 57 giải Nhì, 74 giải Ba và 70 giải Khuyến khích.
Công tác phổ cập giáo dục được giữ vững với việc hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập tiểu học mức độ 3, trung học cơ sở mức độ 2 và xóa mù chữ mức độ 2. Tỷ lệ trẻ mầm non đến trường đạt 76,7%, trong đó nhà trẻ 39,9%, mẫu giáo 98,6%; riêng trẻ 5 tuổi ra lớp đạt 100%. Các cơ sở giáo dục mầm non duy trì tổ chức học 2 buổi/ngày cho toàn bộ trẻ theo chương trình giáo dục mầm non, tỷ lệ trẻ ăn bán trú đạt gần 99%.
Song song với đó, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được triển khai đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Công tác kiểm tra, đánh giá được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm khách quan, đúng quy định; các cơ sở giáo dục chủ động đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá học sinh nhằm nâng cao chất lượng đào tạo. Bên cạnh giáo dục phổ thông, lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên cũng được chú trọng phát triển, tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong đào tạo, tạo điều kiện để người học được trải nghiệm thực tế và nâng cao khả năng tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp.
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô hệ thống giáo dục của tỉnh Phú Thọ được mở rộng đáng kể, hiện đứng thứ 3/34 tỉnh, thành phố trong cả nước với 1.957 cơ sở giáo dục và đào tạo, gần 1 triệu học sinh, sinh viên. Năm 2025 – năm đầu tiên vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp – được xem là dấu mốc quan trọng, mở ra thêm không gian và điều kiện thuận lợi để lĩnh vực giáo dục, đào tạo tiếp tục phát triển.
Với tinh thần đổi mới và các giải pháp triển khai đồng bộ, ngành Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ đang tiếp tục nâng cao chất lượng, từng bước củng cố vị thế trong hệ thống giáo dục cả nước. Mục tiêu hướng tới là xây dựng nền giáo dục phát triển toàn diện, hiện đại, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phục vụ hiệu quả cho quá trình phát triển của địa phương trong giai đoạn mới.
Hà Trần
