Sau khi sáp nhập, Phú Thọ sở hữu hệ thống vùng nguyên liệu đa dạng, trải rộng từ trung du đến miền núi, tạo lợi thế rõ nét cho phát triển các sản phẩm đặc trưng gắn với điều kiện tự nhiên và văn hóa địa phương. Đây là tiền đề để các hợp tác xã tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, mở rộng quy mô và tăng cường liên kết, từng bước hình thành các chuỗi giá trị liên vùng ổn định.
Cùng với đó, hiệu quả hoạt động của nhiều hợp tác xã được nâng lên, góp phần chuẩn hóa quy trình sản xuất, cải thiện chất lượng sản phẩm và đổi mới hình thức bao bì, mẫu mã. Nhờ vậy, các chuỗi giá trị địa phương ngày càng hoàn thiện, tạo thêm dư địa để phát triển sản phẩm OCOP và thúc đẩy du lịch cộng đồng gắn với kinh tế tập thể.
Đến hết tháng 9/2025, toàn tỉnh có 1.425 tổ hợp tác, thu hút gần 7.400 lao động làm việc thường xuyên; gần 1.700 hợp tác xã đang hoạt động ổn định. Doanh thu bình quân của mỗi HTX trong 9 tháng năm 2025 ước đạt khoảng 2,14 tỷ đồng. Khu vực HTX hiện tạo việc làm cho hơn 73.300 lao động, với mức thu nhập bình quân gần 5,2 triệu đồng/người/tháng.
Các HTX phát triển tương đối đồng đều ở nhiều lĩnh vực, trong đó nông – lâm nghiệp vẫn giữ vai trò nòng cốt, tập trung vào dịch vụ thủy lợi, cung ứng vật tư, sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản, chăn nuôi, thủy sản. Bên cạnh đó, các HTX trong lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, vận tải và hệ thống quỹ tín dụng nhân dân tiếp tục hoạt động hiệu quả, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.
Một trong những dấu ấn nổi bật của khu vực kinh tế tập thể thời gian qua là sự đổi mới trong phương thức tổ chức sản xuất, từng bước hình thành các mối liên kết chặt chẽ giữa hợp tác xã với nhau, giữa hợp tác xã với doanh nghiệp và thị trường tiêu dùng. Nhiều HTX đã quan tâm hơn đến các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, xây dựng nhãn mác và thực hiện truy xuất nguồn gốc, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và uy tín cho sản phẩm chủ lực của địa phương.
Thực tiễn cho thấy, nhiều mô hình HTX hoạt động hiệu quả trong các lĩnh vực sản xuất, chế biến chè; trồng và tiêu thụ bưởi, cam, rau an toàn, nấm; cũng như chế biến các sản phẩm truyền thống như thịt chua, tương, mì gạo, dược liệu… Những mô hình này đang góp phần khẳng định vai trò của kinh tế tập thể trong phát triển sản xuất và xây dựng thương hiệu nông sản địa phương.
Chương trình OCOP thời gian qua đã tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, trở thành động lực để các hợp tác xã chủ động nâng cấp, hoàn thiện sản phẩm theo tín hiệu thị trường. Thông qua OCOP, tư duy sản xuất của nhiều HTX từng bước chuyển từ nhỏ lẻ sang hướng bài bản, chú trọng chất lượng, mẫu mã và giá trị gia tăng.
Hiện toàn tỉnh có gần 200 HTX và tổ hợp tác sở hữu sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, chiếm gần một nửa số tổ chức kinh tế tham gia chương trình. Đáng chú ý, khoảng 70 HTX, tổ hợp tác đã tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng đầu ra cho sản phẩm.
Nhờ OCOP, nhiều sản phẩm địa phương đã được nâng tầm, đủ điều kiện tham gia hệ thống siêu thị và các kênh phân phối hiện đại. Giá trị hàng hóa vì thế tăng thêm từ 15–20%, tạo nguồn lực quan trọng để các HTX tái đầu tư, mở rộng sản xuất.
Là một trong những mô hình tiêu biểu, HTX Mì gạo Hùng Lô (phường Vân Phú) có sản phẩm đạt OCOP 5 sao và tiếp tục đầu tư đổi mới công nghệ, đẩy mạnh xúc tiến thương mại. Theo ông Cao Đăng Duy, Giám đốc HTX, việc kiên trì nâng cao chất lượng, cải tiến bao bì, tích cực tham gia hội chợ và mở rộng kênh phân phối hiện đại không chỉ giúp sản phẩm khẳng định vị thế trên thị trường mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể, tạo việc làm và tăng thu nhập cho các thành viên.
Để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, khu vực kinh tế tập thể cần tập trung nâng cao năng lực quản trị, tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất, kinh doanh. Trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và hội nhập sâu rộng, các hợp tác xã cần định hướng phát triển theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ cao gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm.
Khi các lợi thế về thị trường, khả năng kết nối cùng các cơ chế, chính sách hỗ trợ được khai thác hiệu quả, khu vực kinh tế tập thể sẽ có thêm động lực để bứt phá, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
Chi Chi (T/h)
