Theo đó, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, khép lại năm 2025, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam ghi nhận nhiều chuyển dịch đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ đạt 924 triệu USD, giảm 7% so với năm 2024.
“Mức giảm này phản ánh rõ sự phân hóa theo thị trường và nhóm sản phẩm, khi thị trường chủ lực là Hoa Kỳ sụt giảm mạnh, trong khi EU và một số thị trường CPTPP lại tăng trưởng đáng ghi nhận”, VASEP nhận định.
Hoa Kỳ vẫn là thị trường xuất khẩu cá ngừ lớn nhất của Việt Nam trong năm 2025 với kim ngạch 331 triệu USD, chiếm gần 36% tổng kim ngạch, song giảm gần 15% so với cùng kỳ năm trước. Áp lực cạnh tranh tại thị trường này ngày càng gay gắt, đặc biệt ở nhóm sản phẩm cá ngừ chế biến. Xuất khẩu cá ngừ đóng hộp chỉ duy trì ở mức tương đương năm trước, trong khi nhóm thịt/loin cá ngừ đông lạnh (mã HS0304) giảm sâu, cho thấy dư địa tăng trưởng tại Hoa Kỳ đang bị thu hẹp rõ rệt.
Trái chiều với Hoa Kỳ, xuất khẩu cá ngừ sang EU trong năm 2025 đạt gần 207 triệu USD, tăng 5% so với năm 2024. Hà Lan tiếp tục là thị trường nhập khẩu lớn nhất trong khối với hơn 46 triệu USD, tăng tới 37%. Italy và Đức cũng lần lượt tăng 10% và 13%. Thực tế này cho thấy EU đang dần trở thành điểm tựa quan trọng, nhất là trong bối cảnh người tiêu dùng châu Âu vẫn duy trì nhu cầu cao đối với cá ngừ và ưu tiên các nhà cung cấp đáp ứng tốt tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và bền vững.
Ở các thị trường khác, xuất khẩu cá ngừ sang Trung Đông năm 2025 chỉ đạt hơn 94 triệu USD, giảm 16% so với năm 2024. Israel - thị trường lớn nhất khu vực giảm tới 40% do bất ổn địa chính trị, trong khi việc mở rộng sang Ai Cập hay UAE chưa đủ bù đắp phần sụt giảm. Ngược lại, xuất khẩu sang Canada và Nhật Bản vẫn duy trì mức cao hơn so với năm trước, dù có nhiều biến động.
VASEP đánh giá, trong năm 2026, khi những vướng mắc về quy định kích thước tối thiểu được phép khai thác đối với cá ngừ vằn được tháo gỡ, nguồn cung nguyên liệu trong nước sẽ khả quan hơn. Tuy nhiên, việc Mỹ áp thuế đối ứng cho các sản phẩm của Việt Nam cao hơn so với các nước đối thủ, không công nhận tương đương đối với nghề đánh bắt cá ngừ của Việt Nam… sẽ là cản trở đối với xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này.
Dự báo về xuất khẩu năm 2026, VASEP nhận định, xuất khẩu cá ngừ khả năng sẽ tiếp tục chịu chi phối bởi 3 xu hướng tác động chính. Thứ nhất, nguồn cung và giá nguyên liệu biến động, khiến biên lợi nhuận của các mặt hàng cá ngừ chế biến và đóng hộp tiếp tục thu hẹp.
Thứ hai, EU được kỳ vọng duy trì vai trò điểm tựa, nhất là trong bối cảnh rào cản thuế quan và phi thuế quan tại Mỹ ngày càng tăng. Thị trường có nhiều triển vọng cho các nhà xuất khẩu đáp ứng tốt về mặt hàng truy xuất nguồn gốc, chất lượng và tiêu chuẩn bền vững.
Thứ ba, trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và sức mua chưa ổn định, các nhà nhập khẩu ưu tiên các đối tác có khả năng giao hàng ổn định, hồ sơ tuân thủ tốt và tối ưu giá thành.
Tuấn Ngọc
