Thời gian qua, Sở Xây dựng đã phối hợp với các địa phương, các chủ đầu tư triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý TTXD, trật tự đô thị và bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật. Tuy nhiên, tại một số phường, xã, khu đô thị, khu nhà ở, tuyến phố vẫn còn xảy ra tình trạng hộ gia đình, cá nhân tự ý xây dựng, cơi nới, lắp dựng công trình tạm, khung sắt, mái tôn, tường rào, tập kết vật dụng trên phần diện tích đất công cộng, đất hành lang hạ tầng kỹ thuật, rãnh thoát nước, lối đi chung và các khu vực không thuộc quyền sử dụng hợp pháp, gây ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị, vệ sinh môi trường, an toàn phòng cháy, chữa cháy và khả năng tiêu thoát nước mặt.
Để kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm và phòng ngừa vi phạm tái diễn; tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý TTXD, Sở Xây dựng đề nghị UBND các xã, phường tổ chức rà soát tổng thể tình hình quản lý TTXD trên địa bàn, tập trung tại các khu đô thị, khu dân cư mới, khu nhà ở, tuyến phố, khu vực phía sau và giữa các dãy nhà, khu vực tiếp giáp đường giao thông, vỉa hè, rãnh thoát nước, hành lang hạ tầng kỹ thuật và đất công cộng.
Các địa phương lập danh sách những trường hợp xây dựng, cơi nới, lắp dựng công trình, vật kiến trúc hoặc sử dụng phần diện tích không thuộc quyền sử dụng hợp pháp; đồng thời xây dựng kế hoạch, phương án xử lý cụ thể, trong đó xác định rõ vị trí, hiện trạng, phạm vi, loại hình, thời điểm phát sinh vi phạm và chủ thể thực hiện để có biện pháp xử lý phù hợp.
Đối với các trường hợp xây dựng, cơi nới, lấn chiếm đất công cộng, hành lang hạ tầng kỹ thuật, rãnh thoát nước, lối đi chung và các khu vực không thuộc quyền sử dụng hợp pháp, UBND các xã, phường tổ chức tuyên truyền, vận động, yêu cầu tổ chức, hộ gia đình, cá nhân tự giác tháo dỡ, di chuyển công trình, vật kiến trúc, tài sản và trả lại nguyên trạng mặt bằng trong thời hạn quy định. Trường hợp không tự giác chấp hành, thực hiện kiểm tra, lập hồ sơ và xử lý vi phạm theo đúng thẩm quyền, trình tự, quy định của pháp luật.
Sở Xây dựng lưu ý, đối với công trình, vật kiến trúc xây dựng trên rãnh thoát nước, cống thoát nước hoặc hành lang hạ tầng kỹ thuật, cần yêu cầu khôi phục hiện trạng, bảo đảm việc quản lý, vận hành, duy tu, sửa chữa công trình hạ tầng. Quá trình xử lý phải thực hiện dứt điểm, không để xảy ra tình trạng chỉ tháo dỡ một phần công trình vi phạm nhưng vẫn duy trì nền bê tông, tường xây, vật kiến trúc hoặc các bộ phận khác nằm trong phạm vi đất công cộng, hành lang hạ tầng kỹ thuật.
Cùng với xử lý các vi phạm hiện hữu, các địa phương cần tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện, yêu cầu dừng thi công và xử lý ngay từ đầu, không để công trình vi phạm hình thành, sử dụng ổn định trong thời gian dài mới kiểm tra, xử lý. Đối với những khu vực đã giải tỏa, phải có biện pháp quản lý, bảo vệ và thường xuyên kiểm tra, không để tái lấn chiếm.
Sở Xây dựng cũng yêu cầu đặc biệt quan tâm các trường hợp lấn chiếm, xây dựng trên rãnh thoát nước, cống thoát nước, hành lang kỹ thuật, lối đi chung hoặc khu vực phục vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; bảo đảm các khu vực này luôn thông thoáng, không bị che chắn, xây dựng hoặc tập kết vật dụng làm ảnh hưởng đến thoát nước, duy tu công trình, lối đi chung và khả năng tiếp cận khi xảy ra sự cố.
Đối với các chủ đầu tư dự án khu đô thị, khu dân cư, khu nhà ở, Sở Xây dựng đề nghị rà soát, xác định và quản lý chặt chẽ phạm vi đất dành cho giao thông, cây xanh, công trình công cộng, hành lang hạ tầng kỹ thuật, rãnh thoát nước và các công trình hạ tầng dùng chung thuộc phạm vi dự án; phối hợp với các địa phương xác định ranh giới, mốc giới và thực hiện bàn giao, quản lý, bảo vệ công trình hạ tầng theo quy định. Đồng thời, chủ động kiểm tra, phát hiện và thông báo cho chính quyền địa phương khi phát sinh tình trạng tự ý lấn chiếm, xây dựng trên đất công cộng, hành lang hạ tầng kỹ thuật thuộc phạm vi dự án.
Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh tăng cường kiểm tra công tác quản lý TTXD trong các khu công nghiệp; phối hợp với UBND các xã, phường và cơ quan liên quan xử lý các trường hợp xây dựng, cơi nới, sử dụng đất, hành lang giao thông, hành lang kỹ thuật và công trình hạ tầng dùng chung không đúng quy định. Đồng thời, yêu cầu các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp và doanh nghiệp thứ cấp thực hiện nghiêm trách nhiệm quản lý, bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật thuộc phạm vi quản lý.
Các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nhận thức rõ việc tự ý xây dựng, cơi nới, lấn chiếm đất công cộng, hành lang hạ tầng kỹ thuật, rãnh thoát nước, lối đi chung không chỉ ảnh hưởng đến mỹ quan, môi trường mà còn tác động trực tiếp đến khả năng thoát nước, duy tu công trình hạ tầng và công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Cùng với đó, tổ chức rà soát, phân loại, tổng hợp tình hình vi phạm TTXD nói chung và tình trạng xây dựng, cơi nới, lấn chiếm đất công cộng, đất hành lang hạ tầng kỹ thuật trên địa bàn để tổng hợp, theo dõi và báo cáo theo quy định.
Bá Đoàn
