Nắng đầu ngày rọi xuống Khu tái định cư An Thới, nằm sát đường ĐT.975 và tuyến đường sắt nhẹ (LRT) đầu tiên của Phú Quốc. Ở một góc đường, ông Doãn Ngọc Cao ngồi lặng lẽ trên chiếc xe ba bánh, phía sau cắm những kẹp vé số.
Hơn 20 năm trước, một biến cố khiến hai chân anh bị thương tật, không thể đilại. Từ đó, chiếc xe ba bánh theo ông khắp các nẻo đường bán vé số, nuôi haicon khôn lớn. Mảnh đất của gia đình ông ở Khu 7 Bãi Đất Đỏ nay nằm trongkhu vực xây các công trình phục vụ APEC. Hôm nay, ông đến từ sớm để nhậnnền mới.
Đoàn lãnh đạo địa phương trên đường vào dự lễ đi ngang qua. Thấy ông Cao, ông Đinh Văn Nơi, Phó Bí thư Tỉnh ủy An Giang, Bí thư Đảng ủy đặc khu Phú Quốc, dừng lại bên chiếc xe.
"Ông quê ở đâu?", ông Nơi hỏi.
"Dạ, quê An Giang, ở trong đất liền ra đây, định cư bên Bãi Đất Đỏ", ông Cao đáp.
Nghe anh kể hoàn cảnh, ông Nơi tính ngay phương án cho gia đình. "Tạm thời tiền sử dụng đất của nền tái định cư sẽ được ghi nợ, khi nào có điều kiện thì nộp sau nhen", ông Nơi nói. Ông yêu cầu ghi tên anh vào danh sách hỗ trợ nhà tình thương, nhà Đại đoàn kết, giao các ban ngành, đoàn thể xem xét cất nhà để ổn định đời sống cho ông Cao.
"Ông yên tâm. Trước mắt cứ nhận đất nền đi, sau này sẽ cố gắng xem xét cất nhà tình thương, nhà tình nghĩa, nhà Đại đoàn kết cho ông", Bí thư Đinh Văn Nơi động viên, rồi dặn cán bộ đi cùng "hỗ trợ kịp thời cho gia đình".
"Nghe Bí thư Phú Quôc chia sẻ về việc xem xét cất nhà theo chính sách, tôi rất vui mong nhận được sự hỗ trợ của nhà nước", ông Cao xúc động nói.
Lời động viên ấy chạm đúng nỗi lo lớn nhất của ông. Có nền rồi, nhưng ông Cao chưa tính được ngày cất nhà. Mỗi tháng, anh hưởng trợ cấp khuyết tật 750.000 đồng. "Vé số thì bán cũng bấp bênh, mưa gió cũng thất thường. Bây giờ coi cái tài chính cũng hơi khó khăn", ông Cao nói.
Khu tái định cư bên đường 10 làn xe đẹp nhất đảo
Quanh anh Cao, hàng trăm người, từ già đến trẻ, đã có mặt từ sớm. Trước mặt họ là những lô nền san phẳng, cắm mốc, các tuyến đường thẳng tắp, vỉa hè lát đá và hai hàng cây xanh mới trồng.
Khu tái định cư An Thới rộng 23,87 ha, quy mô 1.200 nền, với 25 tuyến đường dài tổng cộng 7,29 km. Hạ tầng kỹ thuật được đầu tư đồng bộ, gồm giao thông, cấp điện, cấp nước và viễn thông ngầm hóa. Khu còn có quỹ đất dành cho trường học và công viên.
Lợi thế lớn nhất của khu tái định cư là vị trí. Khu dân cư nằm ngay cạnh ĐT.975, tuyến đường đang được mở rộng lên 10 làn xe, ở giữa là tuyến LRT, đặc biệt chỉ cách khu ở cũ của người dân hơn 1km. Từ đây, người dân thuận lợi đi lại, sinh hoạt và kết nối với các khu vực khác trên đảo.
Ông Võ Tấn Tườn, người cùng xóm cũ với anh Cao, cũng có mặt sáng sớm. Từ năm 1997, gia đình ông sống trên mảnh đất sát biển, nơi đường vào nhà chỉ là con hẻm bê tông nhỏ với những mái tôn thấp. "Bà con rất mong chờ ngày hôm nay. Ra đây thấy khu tái định cư khang trang, rộng rãi, đường thông, hè thoáng hơn nhiều lần so với nơi ở cũ, tôi rất mừng và mãn nguyện", ông nói.
Ông Cao cũng thấy khác hẳn. "Về đây nhìn mọi thứ khang trang, thông thoáng, tiện đi lại, và quan trọng là rất gần chỗ ở cũ", ông Cao chia sẻ.
Lãnh đạo tỉnh yêu cầu “Rà soát từng hoàn cảnh”
Câu chuyện bên chiếc xe ba bánh cũng là tinh thần được Bí thư Tỉnh ủy An Giang nhấn mạnh khi lễ bàn giao bắt đầu lúc 8h. Theo ông Lê Quang Tùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là "một trong những nhiệm vụ then chốt, quyết định tiến độ" các công trình APEC 2027. Chúng tôi thấu hiểu rằng rời bỏ ngôi nhà gắn bó lâu năm, với bao kỷ niệm, tình làng nghĩa xóm để chuyển đến một nơi ở mới là điều không dễ dàng", ông nói.
Ông yêu cầu chính quyền đặc khu hoàn thiện điện, nước, giao thông, thoát nước, chiếu sáng, xử lý rác thải tại các khu tái định cư; đơn giản hóa tối đa thủ tục đất đai, xây dựng, "tránh để bà con phải đi lại nhiều lần"; tạo điều kiện để người dân chuyển đổi nghề. Đặc biệt, chính quyền phải "rà soát lại cụ thể từng khó khăn để có phương án hỗ trợ thiết thực”, Bí thư Tỉnh ủy Lê Quang Tùng nhấn mạnh
Tiếp thu chỉ đạo, ông Trần Minh Khoa, Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc, cho biết đặc khu là chủ đầu tư bốn khu tái định cư An Thới, Hồ Suối Lớn, Hàm Ninh và Cửa Cạn, với 2.600 nền đã hoàn thành hạ tầng kỹ thuật thiết yếu. Quan điểm xuyên suốt là bảo đảm bà con có nơi ở mới tốt hơn nơi cũ, "không để bà con nhân dân bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển".
Ông cam kết hoàn thành hạ tầng đúng tiến độ, "không để tình trạng người dân nhận nền nhưng thiếu các điều kiện thiết yếu để xây dựng và sinh kế"; xét duyệt, bố trí nền công khai, minh bạch; lấy sự đồng thuận và ổn định cuộc sống của người dân làm thước đo.
Tám tháng “vượt nắng thắng mưa” về đích trên đảo
Khu tái định cư An Thới hoàn thành các hạng mục hạ tầng thiết yếu, đủ điều quyết liệt của chính quyền địa phương, sự phối hợp, đồng hành, hỗ trợ của Tập đoàn Sun Group và nỗ lực của các đơn vị thi công. Ông Nguyễn Tiến Hợp, Giám đốc điều hành các dự án PPP (hợp tác công - tư) tại Phú Quốc của Sun Group, cho biết công trình được thi công trong điều kiện đặc thù của đảo, nhất là mùa mưa, sóng lớn. Phần lớn nhân lực, vật tư, máy móc và thiết bị phải vận chuyển từ đất liền.
Để tiến độ không bị gián đoạn, Sun Group đã hỗ trợ khoảng 120 tỷ đồng, tương đương 39% giá trị hợp đồng, giúp nhà thầu kịp thời bổ sung nguồn lực và duy trì thi công liên tục.
"Đằng sau những con số về khối lượng, tiến độ và vốn đầu tư là mục tiêu lớn hơn: sớm mang đến nơi an cư ổn định, điều kiện sống tốt hơn và tương lai mới cho những người dân đã nhường đất phục vụ các dự án trọng điểm, góp phần vào sự phát triển của Phú Quốc và đất nước", ông Hợp nói.
Theo ông, Sun Group sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền, các đơn vị tư vấn và nhà thầu hoàn thiện những hạng mục còn lại, bảo đảm tiến độ các công trình phục vụ APEC 2027.
Người đầu tiên lên sân khấu
Không thể tự di chuyển, ngày nhận nền, ông Cao được Ban Tổ chức bố trí người bế từ chiếc xe ba bánh vào ghế trong rạp. Khi phần trao quyết định bắt đầu, ông là người đầu tiên được mời và hỗ trợ lên sân khấu và được ông Đinh Văn Nơi trao tận tay chiếc bìa hồng.
Mở tập hồ sơ bìa hồng, ông chậm rãi đọc từng trang. Mảnh đất của gia đình ông rộng hơn 84 m2, nằm gần ĐT.975, chỉ cách nơi ở cũ hơn một cây số. Từ đây, ông có thể nhìn về phía Bãi Đất Đỏ hơn 1km. Trên nền xóm nhỏ ngày trước, cụm khách sạn phục vụ APEC đang lộ rõ hình hài. Xa hơn là Trung tâm Hội nghị APEC và Nhà hát biểu diễn đa năng đang vào giai đoạn hoàn thiện.
Mảnh đất gia đình ông nhường lại nay là một phần của những công trình sẽ đón lãnh đạo các nền kinh tế APEC năm 2027, còn gia đình anh sẽ có chỗ ở mới ngay bên cạnh.
Vừa rời sân khấu, ông rạng rỡ khoe giấy tờ với những người hàng xóm cũ đang ngồi chờ đến lượt. Sau ông Cao, từng chủ hộ lần lượt bước lên nhận quyết định giao đất. Các gia đình chụp ảnh lưu niệm, có hộ đứng đủ ba thế hệ trong khung hình.
Những mái nhà đang được chờ đợi
Hơn 9h15, buổi lễ khép lại. Người dân theo cán bộ ra thực địa xác định vị trí, ranh giới, mốc giới nền, nghe hướng dẫn về đấu nối điện nước và xây nhà.
Như ông Cao, ông Tườn đã có nền tái định cư nhưng vẫn chưa biết khi nào mới có thể dựng được mái nhà cho gia đình. Mang tật ở chân từ năm lên 4 tuổi, ông dành cả cuộc đời bám biển, “chịu cực chịu khổ” nuôi các con khôn lớn. Sau bao năm vất vả mưu sinh, mong ước lớn nhất của ông lúc này là có một mái nhà ổn định. “Nếu Nhà nước có được tấm lòng chiếu cố đến bản thân tôi và gia đình tôi thì tôi được cất nhà tình thương rất là cảm ơn”, ông bày tỏ.
Những hoàn cảnh như ông Cao, ông Tườn chính là đối tượng Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu rà soát để hỗ trợ. "Gia đình nào còn khó khăn cũng xin mạnh dạn trao đổi với chính quyền để cùng xem xét hỗ trợ theo quy định", Bí thư Tỉnh ủy Lê Quang Tùng nhắn gửi bà con.
Gió từ biển An Thới thổi qua những dãy nền còn trống. Vài tháng nữa, nơi đây sẽ mọc lên những ngôi nhà mới, cùng lúc các công trình ở Bãi Đất Đỏ hoàn thiện cho Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Với những gia đình như ông Cao, ông Tườn, các chỉ đạo sáng nay là hy vọng để mái nhà sớm thành hình.
Huỳnh Biển
