Những điểm sáng tháo gỡ nút thắt cho hộ kinh doanh
Sự ra đời của khung pháp lý mới đã giải quyết được nhiều bài toán hóc búa vốn gây tranh cãi trong thời gian dài. Đầu tiên là việc minh bạch hóa hoạt động quản lý thông qua các hướng dẫn cụ thể về cách kê khai cho HKD có nhiều địa điểm kinh doanh và các hợp đồng cho thuê bất động sản chuyển tiếp từ năm 2025.
Bên cạnh đó, cơ chế thuế mới cũng mang lại nhiều lợi ích thiết thực. HKD được trừ khoản doanh thu miễn thuế TNCN 500 triệu đồng theo hướng tối ưu nhất khi kinh doanh đa ngành nghề. Đồng thời, việc áp dụng thuế GTGT trực tiếp trên doanh thu (ví dụ 1% cho bán hàng) thay vì phương pháp khấu trừ (8-10%) giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho các hộ có doanh thu lớn trên 3 tỷ đồng mỗi năm.
Một điểm quan trọng khác giúp củng cố niềm tin của người nộp thuế là việc xóa bỏ nỗi lo truy thu. Cơ quan thuế cam kết không dùng doanh thu năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế các năm trước đó, thời điểm còn dùng thuế khoán, giúp bà con yên tâm chuyển đổi sang phương pháp kê khai. Ngoài ra, quy định mới cũng làm rõ trách nhiệm kê khai và nộp thuế của các tổ chức hoặc doanh nghiệp khi thuê tài sản và hợp tác kinh doanh với cá nhân.
Ba điểm nghẽn khiến người nộp thuế vẫn băn khoăn
Dù có nhiều cải cách, thực tế triển khai vẫn bộc lộ những bất cập cần được xem xét điều chỉnh. Trước hết là sự thiếu đồng bộ giữa thuế GTGT và thuế TNCN. Hiện nay, khi doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu đồng một năm, HKD phải nộp thuế GTGT trên toàn bộ doanh thu, trong khi thuế TNCN chỉ tính trên phần vượt ngưỡng. Sự không thống nhất này tạo ra sự phức tạp và thiếu công bằng trong cách tính toán nghĩa vụ thuế.
Tiếp theo là áp lực xuất hóa đơn từng lần trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống. Việc yêu cầu xuất hóa đơn ngay tại thời điểm giao dịch cho khách lẻ là một thách thức quá lớn với các chủ hộ kinh doanh vốn phải trực tiếp phục vụ. Nhiều khách hàng cá nhân chỉ quẹt mã QR thanh toán rồi rời đi ngay mà không có nhu cầu lấy hóa đơn. Do đó, các chuyên gia kiến nghị cơ quan quản lý nên cho phép gộp và xuất một hóa đơn tổng hợp cuối ngày đối với khách lẻ nếu việc thanh toán đã được kiểm soát chặt chẽ qua sao kê ngân hàng. Đây sẽ là tín hiệu cực kỳ tích cực nếu được chấp thuận.
Cuối cùng là khoảng trống pháp lý cho hộ kinh doanh quy mô nhỏ. Quy định về hóa đơn điện tử cho HKD có doanh thu dưới 500 triệu đồng hiện vẫn chưa rõ ràng. Ngoài ra, việc HKD có phải xuất hóa đơn cho các khoản thưởng hoặc hỗ trợ doanh số từ doanh nghiệp hay không vẫn là một câu hỏi chưa có lời giải đáp cụ thể, dễ gây tranh cãi giữa bên chi trả và người nhận tiền.
Mọi quy định mới khi đi vào cuộc sống đều cần thời gian để hoàn thiện. Với một lực lượng đông đảo các HKD vốn không chuyên sâu về nghiệp vụ kế toán, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính là yếu tố sống còn. Hy vọng rằng trong thời gian tới, những vướng mắc về hóa đơn tổng hợp và sự thống nhất giữa các loại thuế sẽ tiếp tục được tháo gỡ để bà con không chỉ tuân thủ đúng pháp luật mà còn có thêm tâm sức tập trung vào hoạt động kinh doanh và đóng góp cho nền kinh tế.
Tâm An
