Phát hiện, xử lý 258 vụ vi phạm về sở hữu trí tuệ
Theo Chi cục Quản lý thị trường thành phố Đà Nẵng, hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường đang được triển khai theo hướng tăng cường khai thác thông tin trên các nền tảng số, kết hợp với công tác quản lý địa bàn nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi kinh doanh hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Lực lượng chức năng tập trung rà soát thông tin từ các website, sàn thương mại điện tử và mạng xã hội để nhận diện những trường hợp có dấu hiệu vi phạm. Trên cơ sở dữ liệu thu thập được, các đơn vị tiến hành xác minh chủ thể kinh doanh, địa điểm giao dịch, kho chứa hàng và tổ chức kiểm tra theo quy định.
Các nhóm sản phẩm được chú trọng kiểm soát gồm quần áo, giày dép, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, hàng tiêu dùng và những mặt hàng mang nhãn hiệu đã được bảo hộ.
Theo thông tin được ông Phạm Ngọc Sơn, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành phố Đà Nẵng, cung cấp trên Báo và Phát thanh, Truyền hình Đà Nẵng, việc chủ động phát hiện dấu hiệu vi phạm từ môi trường số, thay vì chỉ kiểm tra hàng hóa tại các điểm bán trực tiếp, đã mang lại những kết quả tích cực.
Từ đầu năm 2026 đến thời điểm thông tin được công bố, lực lượng Quản lý thị trường thành phố đã kiểm tra, xử lý 258 vụ vi phạm về sở hữu trí tuệ, với tổng số tiền xử phạt hơn 4,1 tỷ đồng; trị giá tang vật vi phạm hơn 3 tỷ đồng.
Kết quả này cho thấy sự chuyển biến trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường, đặc biệt khi phương thức kinh doanh trực tuyến ngày càng phổ biến và các hành vi vi phạm có xu hướng diễn ra trên nhiều nền tảng khác nhau.
Thực tế, sự phát triển của thương mại điện tử mang lại nhiều thuận lợi cho người tiêu dùng nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ mua phải hàng giả, hàng nhái, sản phẩm không bảo đảm chất lượng.
Theo phản ánh được đăng tải trên báo địa phương, một số người tiêu dùng tại Đà Nẵng từng gặp tình trạng sản phẩm nhận được không đúng với thông tin quảng cáo. Có trường hợp hàng hóa được giới thiệu là sản phẩm chính hãng nhưng khi giao đến lại có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu, chất lượng gia công kém.
Từ thực tế này, việc tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh trên không gian mạng, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm được xem là giải pháp cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp.
Chuyển hướng quản lý từ kiểm tra trực tiếp sang khai thác dữ liệu
Cùng với việc tăng cường xử lý vi phạm, lực lượng Quản lý thị trường Đà Nẵng đang từng bước đổi mới phương thức quản lý theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, dựa trên thông tin và đánh giá nguy cơ vi phạm.
Thay vì tổ chức kiểm tra dàn trải, các đội quản lý thị trường đẩy mạnh công tác nắm bắt địa bàn, theo dõi diễn biến cung cầu, giá cả và hoạt động kinh doanh. Thông tin phản ánh từ người dân, doanh nghiệp và cơ quan chức năng được kết hợp với dữ liệu thu thập trên môi trường mạng để xác định những đối tượng, địa điểm cần tập trung kiểm tra.
Đối với các tài khoản mạng xã hội, website hoặc cơ sở kinh doanh có dấu hiệu buôn bán hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, lực lượng chức năng tiến hành thu thập thông tin, xác minh và kiểm tra theo đúng trình tự pháp luật.
Phương thức này giúp nâng cao tính chủ động trong phát hiện vi phạm, đồng thời sử dụng hiệu quả nguồn lực kiểm tra trong bối cảnh hoạt động kinh doanh truyền thống và trực tuyến ngày càng có sự đan xen.
Bên cạnh đó, Chi cục Quản lý thị trường thành phố tiếp tục chú trọng phối hợp với lực lượng công an, hải quan và các cơ quan chuyên môn trong trao đổi thông tin, xác minh nguồn gốc hàng hóa và xử lý các hành vi vi phạm.
Đối với những vụ việc phức tạp hoặc có dấu hiệu tội phạm, hồ sơ được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền điều tra để xem xét, giải quyết theo quy định. Hoạt động phối hợp liên ngành góp phần nâng cao hiệu quả xử lý, nhất là đối với các vụ việc liên quan đến nhiều đối tượng hoặc diễn ra trên địa bàn nhiều địa phương.
Một trong những nội dung được lực lượng Quản lý thị trường Đà Nẵng chú trọng là ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa dữ liệu phục vụ công tác quản lý và xử lý vi phạm hành chính.
Hiện nay, thông tin về tổ chức, cá nhân kinh doanh, hồ sơ kiểm tra và kết quả xử lý vi phạm được quản lý thông qua Hệ thống xử lý vi phạm hành chính của ngành Quản lý thị trường (INS).
Việc khai thác hệ thống dữ liệu nghiệp vụ giúp các đơn vị thuận lợi hơn trong theo dõi tiến độ, kiểm soát quy trình xử lý và tổng hợp tình hình vi phạm trên địa bàn.
Theo định hướng được lãnh đạo Chi cục Quản lý thị trường thành phố Đà Nẵng nêu trong bài viết gốc, thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, phân tích dữ liệu để phục vụ hoạt động kiểm tra thương mại điện tử, đấu tranh chống hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Đồng thời, tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan chức năng, từng bước chuyển từ phương thức quản lý chủ yếu dựa vào kiểm tra trực tiếp sang quản lý dựa trên dữ liệu và phân tích rủi ro.
Việc đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống hàng giả, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, quyền lợi người tiêu dùng và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.
Phương Di
