Sản xuất nông nghiệp ngày càng đòi hỏi người nông dân không chỉ nắm vững kỹ thuật canh tác mà còn phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, nguồn gốc sản phẩm và phương thức tiêu thụ. Từ thực tế đó, Hà Nội đang củng cố mạng lưới khuyến nông tại cơ sở, đưa hoạt động tư vấn kỹ thuật và hỗ trợ sản xuất đến gần hơn với các hộ nông dân, hợp tác xã.

Tăng cường hỗ trợ nông dân ngay tại địa phương

Theo thông tin từ Trung tâm Khuyến nông Hà Nội, việc thành lập tổ khuyến nông cộng đồng đang được triển khai tại nhiều xã trên địa bàn Thành phố. Một số địa phương đã thành lập tổ gồm Quảng Oai, Dân Hòa, Vân Đình, Kiều Phú, Hòa Xá và Hạ Bằng.

Các tổ được tổ chức với sự tham gia của đại diện chính quyền, cán bộ chuyên môn, nhân viên thú y, tổ chức đoàn thể, hợp tác xã, trưởng thôn và nông dân trực tiếp sản xuất.

Thành phần này cho phép huy động lực lượng có chuyên môn và những người am hiểu điều kiện sản xuất tại địa phương cùng tham gia hoạt động khuyến nông. Trong đó, cán bộ kỹ thuật đảm nhiệm việc hướng dẫn quy trình sản xuất, phòng chống dịch bệnh; đại diện hợp tác xã và người sản xuất tham gia trao đổi nhu cầu thực tế, tổ chức các hoạt động liên kết.

Nhiệm vụ của tổ khuyến nông cộng đồng không chỉ dừng ở việc phổ biến kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi. Các tổ còn có trách nhiệm hướng dẫn sử dụng giống, vật tư, thiết bị nông nghiệp; tư vấn phòng, chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi và cung cấp thông tin về chính sách hỗ trợ sản xuất.

Trong tổ chức sản xuất, hoạt động khuyến nông hướng tới hỗ trợ nông dân xây dựng phương án sản xuất, phát triển tổ hợp tác, hợp tác xã và tham gia các chuỗi liên kết tiêu thụ nông sản.

Đây là những nội dung gắn trực tiếp với hoạt động kinh tế nông nghiệp. Đối với các hộ sản xuất nhỏ, việc tiếp cận thông tin kỹ thuật và thị trường thông qua tổ chức khuyến nông tại địa phương giúp bổ sung nguồn tư vấn trong quá trình lựa chọn giống, áp dụng quy trình sản xuất và tìm hiểu yêu cầu của đơn vị thu mua.

Một nhiệm vụ khác được đặt ra là hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, ứng dụng công nghệ số và quảng bá sản phẩm nông nghiệp. Các hoạt động này gắn với yêu cầu quản lý chất lượng sản phẩm, cung cấp thông tin cho người tiêu dùng và phát triển thương hiệu nông sản.

Bên cạnh đó, tổ khuyến nông cộng đồng còn tham gia hỗ trợ các chương trình xây dựng nông thôn mới, đào tạo nghề nông nghiệp, phát triển ngành nghề truyền thống và du lịch nông thôn gắn với đặc điểm văn hóa từng địa phương.

Theo định hướng tổ chức tại cơ sở, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp cấp xã thực hiện vai trò tham mưu, điều phối hoạt động theo quy định tại quyết định thành lập từng tổ. Việc xây dựng kế hoạch và phân công nhiệm vụ phải phù hợp với điều kiện sản xuất, nhu cầu của nông dân và chức năng của các đơn vị tham gia.

Mở rộng chính sách hỗ trợ kỹ thuật, chất lượng và tiêu thụ nông sản

Việc kiện toàn mạng lưới khuyến nông cộng đồng được triển khai trong bối cảnh các quy định mới về hoạt động khuyến nông đã có hiệu lực.

Nghị định số 268/2026/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 1/7/2026 và có hiệu lực từ ngày 20/8/2026, quy định các chính sách về đào tạo, tập huấn, thông tin, truyền thông, xây dựng và nhân rộng mô hình khuyến nông, chuyển giao công nghệ và xã hội hóa hoạt động khuyến nông.

Theo quy định, nội dung khuyến nông bao gồm chuyển giao kỹ thuật sản xuất, bảo quản, chế biến nông sản; tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị; hỗ trợ phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác; ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, xúc tiến thị trường, thương mại điện tử và quảng bá thương hiệu.

Đáng chú ý, Nghị định quy định mức hỗ trợ xây dựng mô hình khuyến nông tùy theo địa bàn triển khai. Đối với các địa bàn thông thường, mức hỗ trợ tối đa bằng 50% tổng chi phí xây dựng mô hình. Một số địa bàn thuộc diện khó khăn, đặc biệt khó khăn hoặc bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh theo quy định có thể được hỗ trợ tối đa 100%.

Nghị định cũng quy định hỗ trợ tối đa 100% chi phí tư vấn, đào tạo để được cấp chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm, an toàn dịch bệnh, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và chỉ dẫn địa lý đối với sản phẩm của mô hình.

Các mức hỗ trợ được thực hiện theo điều kiện, đối tượng và quy định cụ thể, không đồng nghĩa mọi hộ sản xuất hoặc mô hình đều được hưởng mức tối đa.

Đối với Hà Nội, hoạt động khuyến nông đã được triển khai thông qua các mô hình sản xuất cụ thể. Theo thông tin công bố cuối tháng 7/2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đang thực hiện 25 trong tổng số 29 mô hình theo kế hoạch năm.

Riêng lĩnh vực trồng trọt có 10 mô hình triển khai tại 21 điểm, với sự tham gia của hơn 4.100 hộ dân và hợp tác xã, trên quy mô 964 ha cùng 400 tấn nguyên liệu sản xuất nấm.

Các mô hình tập trung vào sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nhóm cây trồng, sản phẩm được triển khai gồm lúa, cây ăn quả, chè, cây dược liệu, hoa sen và nấm ăn công nghiệp; đồng thời có các nội dung về mạ khay, cấy máy và giống lúa mới.

Những hoạt động này cho thấy công tác khuyến nông tại Hà Nội đang được thực hiện thông qua các chương trình, mô hình có quy mô và đối tượng tham gia cụ thể. Việc thành lập tổ khuyến nông cộng đồng tại các xã là một nội dung tiếp theo trong quá trình củng cố lực lượng hỗ trợ sản xuất ở cơ sở.

Cùng với yêu cầu chuyển giao kỹ thuật, công tác khuyến nông hiện nay còn gắn với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng vùng nguyên liệu và tổ chức tiêu thụ. Đối với các hợp tác xã, đây là những nội dung liên quan trực tiếp đến khả năng đáp ứng yêu cầu của hệ thống phân phối và đối tác thu mua.

Theo quy định về tổ chức khuyến nông cấp xã, hoạt động hỗ trợ nông dân còn bao gồm phát triển sản phẩm OCOP, xây dựng nông thôn mới, phát triển cộng đồng và du lịch nông thôn. Việc triển khai các nhiệm vụ này phải căn cứ vào kế hoạch được phê duyệt và điều kiện thực tế của từng địa phương.

Trong quá trình mở rộng mạng lưới, yêu cầu đặt ra là xác định rõ trách nhiệm của các thành viên, duy trì phối hợp với cơ quan chuyên môn và xây dựng nội dung hoạt động phù hợp với từng vùng sản xuất.

Đối với những xã đã thành lập tổ khuyến nông cộng đồng, kết quả hoạt động cần được đánh giá thông qua các nhiệm vụ cụ thể như số hộ được hướng dẫn kỹ thuật, mô hình được hỗ trợ, hoạt động tập huấn và kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Việc tổ chức lực lượng khuyến nông ngay tại địa phương, kết hợp các chính sách hỗ trợ kỹ thuật và phát triển thị trường, là một nội dung trong quá trình đổi mới hoạt động khuyến nông của Hà Nội, hướng tới phục vụ trực tiếp nhu cầu sản xuất, kinh doanh nông nghiệp của người dân và hợp tác xã.

Minh Thắm