Dự buổi Lễ có các đồng chí: Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố; Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố; Lê Văn Hiệu, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố; Phạm Văn Lập, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, đại diện lãnh đạo một số Bộ, ban, ngành Trung ương. Cùng các đồng chí lãnh đạo HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, đại diện các Sở, ban, ngành, địa phương và đông đảo tăng ni, phật tử, Nhân dân, du khách thập phương.
Lễ tưởng niệm và khai hội được tổ chức trong không khí trang nghiêm, thành kính nhằm tưởng nhớ công đức to lớn của Đệ tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả – một bậc cao tăng có nhiều đóng góp quan trọng trong việc phát triển Thiền phái Trúc Lâm và truyền bá tư tưởng Phật giáo nhập thế của dân tộc. Đồng thời, đây cũng là dịp tôn vinh, quảng bá những giá trị đặc sắc của Quần thể di tích và danh thắng Côn Sơn – Kiếp Bạc, góp phần nâng cao ý thức gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử truyền thống của dân tộc.
Chương trình buổi Lễ gồm hai phần chính. Mở đầu là chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Côn Sơn – Kiếp Bạc, mạch nguồn di sản”, được dàn dựng công phu, kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật truyền thống và hiệu ứng sân khấu hiện đại, tái hiện không gian văn hóa – lịch sử của vùng đất địa linh nhân kiệt, tôn vinh hào khí Đông A và tinh thần nhập thế của Phật giáo Trúc Lâm.
Phần lễ được tổ chức trang trọng với diễn văn tưởng niệm và khai hội của lãnh đạo thành phố; nghi thức đánh trống khai hội; cung tuyên thân thế, sự nghiệp của Đệ tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả và lễ dâng hương tưởng niệm.
Trong diễn văn tưởng niệm tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Minh Hùng, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn – Kiếp Bạc năm 2026 nhấn mạnh, Côn Sơn - Kiếp Bạc là vùng đất "địa linh nhân kiệt", nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, gắn liền với lịch sử hào hùng, oanh liệt của dân tộc Việt Nam. Từ thế kỷ 14, Côn Sơn đã trở thành một trong những trung tâm Phật giáo lớn của Thiền phái Trúc Lâm - một Thiền phái nhập thế của người Việt góp phần làm nên sức mạnh “Đông A” - điểm tựa tinh thần cho quân dân Đại Việt giữ vững nền độc lập chủ quyền trước âm mưu xâm lược của các thế lực ngoại xâm. Nơi đây, cứ mỗi độ xuân về, đồng bào cả nước và kiều bào ta ở nước ngoài lại nô nức về trẩy hội, thắp nén tâm hương tưởng nhớ vị tổ Thiền phái Phật giáo Trúc Lâm - Huyền Quang Tôn giả.
Đệ tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả, tên thật là Lý Đạo Tái, sinh năm 1254, là một trí thức lớn của thời Trần, đỗ Tiến sĩ khi mới 21 tuổi và từng làm quan tại Viện Hàn lâm trước khi xuất gia. Năm 1330, Ngài kế thừa Thiền phái Trúc Lâm, trở thành vị Tổ thứ ba và trụ trì tại chùa Côn Sơn. Dưới sự trụ trì của Ngài, chùa Côn Sơn được mở mang, trở thành trung tâm quan trọng của Thiền phái Trúc Lâm, góp phần lan tỏa những giá trị tư tưởng, đạo lý tốt đẹp của Phật giáo Việt Nam.
Ngày 23 tháng Giêng năm Khai Hựu thứ 6, tức năm 1334, Tổ Huyền Quang viên tịch tại Chùa Côn Sơn, được Thái Thượng Hoàng Trần Minh Tông ban Thụy hiệu: Trúc Lâm thiền sư Đệ tam đại, đặc phong tự pháp Huyền Quang Tôn giả; Và từ đó, ngày giỗ Tổ Huyền Quang đã trở thành cội nguồn của Lễ hội truyền thống mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc.
Với giá trị hết sức đặc biệt, Khu di tích Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được Nhà nước xếp hạng di tích quốc gia năm 1962, Lễ hội truyền thống Côn Sơn - Kiếp Bạc được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia năm 2012; Các báu vật trong Khu Di tích như: Bia “Thanh Hư Động”, Bia “Côn Sơn Tư Phúc tự bi”, Bộ tượng “Tam Thế Phật” chùa Côn Sơn đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia vào các năm 2015, 2017, 2024. Di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là di sản Di sản thế giới vào tháng 7/2025.
Với bề dày lịch sử, giá trị văn hóa to lớn, Côn Sơn - Kiếp Bạc đã trở thành điểm đến lý tưởng cho du khách trong và ngoài nước; nơi lưu giữ và tôn vinh những giá trị truyền thống văn hóa của dân tộc; nơi bảo tồn và thực hành các nghi lễ tôn giáo. Đồng thời, di tích cũng phát huy mạnh mẽ tiềm năng du lịch văn hóa, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Sau phần diễn văn của Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Minh Hùng, đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố đã khởi trống Khai hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026.
Sau tiếng trống Khai hội, các đại biểu, Nhân dân và du khách thập phương đã cùng nghe cung tuyên thân thế, sự nghiệp của Đệ tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả và thành kính dâng hương tưởng niệm 692 năm Ngày viên tịch của Đệ Tam tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả.
Lễ hội mùa xuân Côn Sơn – Kiếp Bạc năm 2026 diễn ra từ ngày 26/2 đến ngày 11/3 với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch đặc sắc như: lễ dâng hương, lễ tế Khai xuân; Tuần văn hóa, du lịch và xúc tiến thương mại; Ngày hội sách di sản; hội thi gói bánh chưng, giã bánh giầy; giải Việt dã và bán Marathon “Côn Sơn – Kiếp Bạc, hành trình Di sản thế giới”; liên hoan pháo đất; giải vật dân tộc cùng nhiều hoạt động trải nghiệm di sản phong phú. Thông qua các hoạt động của lễ hội, thành phố Hải Phòng tiếp tục quảng bá những giá trị nổi bật của khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc, góp phần thu hút du khách, thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ và từng bước xây dựng khu Di sản trở thành điểm đến mang tầm quốc tế.
Quỳnh Nga (t/h)
