Kể lịch sử bằng ngôn ngữ xiếc
Từ cội nguồn Âu Lạc đến những trang sử chống ngoại xâm, “Hào khí Việt Nam” chuyển các dấu mốc lịch sử thành hình thể, chuyển động và kỹ thuật xiếc. Tiết mục “Hào khí Đông A” gây chú ý với những màn xiếc ngựa, hình tượng chiến binh, cờ nhà Trần và âm nhạc hào sảng, tái hiện không khí trận mạc trên sân khấu.
Các tiết mục được kết nối thành một dòng chảy xuyên suốt, để kỹ thuật biểu diễn cùng tham gia kể câu chuyện về lịch sử, quê hương, đất nước. Ở phần kết, hình ảnh lá cờ Tổ quốc trở thành điểm hội tụ của âm nhạc, ánh sáng, chuyển động và đội hình nghệ sĩ.
Dưới sự chỉ đạo nghệ thuật của Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, NSND Tống Toàn Thắng, ê-kíp chú trọng tìm những “key moment” tạo khác biệt, đồng thời giữ dòng chảy thống nhất của chương trình. “Đầu tiên phải nuôi ý tưởng, sắp xếp một kịch bản, tìm những key moment có điểm gì để tạo ra sự khác biệt, điểm gì để thu hút khán giả”, đạo diễn chia sẻ.
Không chỉ đẹp mắt, xiếc phải kể được câu chuyện
Theo đạo diễn, với đặc thù của nghệ thuật xiếc, mỗi câu chuyện và ý tưởng khi đưa lên sân khấu đều phải được chuyển hóa thành ngôn ngữ riêng của loại hình này. Các nghệ sĩ không chỉ thực hiện kỹ thuật mà còn phải hóa thân vào nhân vật, qua đó kết hợp khả năng biểu diễn với câu chuyện mà chương trình muốn truyền tải.
“Chúng ta phải tìm được những nội dung, những nhân vật làm sao để phù hợp với ngôn ngữ của xiếc cùng với các kỹ nghệ để vừa có giá trị giải trí, vừa mang lại cảm xúc và hơn thế nữa mang cả phần giáo dục”, đạo diễn nói.
Thay vì cạnh tranh với phim ảnh hay các nền tảng trực tuyến bằng chính tốc độ và sự tiện lợi của màn hình, sân khấu tìm lợi thế ở những điều chỉ có thể diễn ra trực tiếp trước mắt khán giả.
Trên sân khấu, những động tác nhào lộn, thăng bằng hay xiếc ngựa không chỉ là phần trình diễn kỹ thuật. Đằng sau vài phút biểu diễn là quá trình rèn luyện, phối hợp và kiểm soát cơ thể nghiêm ngặt của nghệ sĩ.
Một vở diễn được ấp ủ từ sau A80
“Hào khí Việt Nam” không phải ý tưởng được hình thành trong thời gian ngắn. Theo đạo diễn, sau chương trình “Tự hào Việt Nam” dịp A80 năm 2025, ê-kíp đã tiếp tục lên ý tưởng cho chương trình năm nay.
Từ cuối tháng 1/2026, đạo diễn bắt đầu dẫn dắt quá trình xây dựng “Hào khí Việt Nam”, từng bước bổ sung và hoàn thiện ý tưởng với mong muốn chương trình có chiều sâu, ý nghĩa và cảm xúc hơn.
Câu chuyện này cũng cho thấy một vở diễn sân khấu không chỉ được tạo nên trong những ngày tổng duyệt trước giờ mở màn. Với xiếc, yêu cầu ấy càng khắt khe khi nghệ sĩ phải biến kỹ thuật thành một phần của câu chuyện mà vẫn bảo đảm sự chính xác trong từng động tác.
Từ một vở diễn đến mong muốn giữ khán giả ở lại với sân khấu
Đạo diễn cho biết, mong muốn lớn nhất của ê-kíp là Rạp Xiếc Trung ương luôn có khán giả, đồng thời liên tục có những sản phẩm mới để công chúng trở lại. Điều ông hướng tới không chỉ là việc khán giả đến xem tài năng của nghệ sĩ, mà còn ra về với cảm xúc và mong muốn quay lại.
“Khát khao nhất mà chúng tôi mong muốn ở rạp là rạp xiếc luôn luôn được đón khách, luôn luôn có những sản phẩm mới. Mọi người đến không chỉ xem riêng tài năng của các nghệ sĩ mà họ đến với cảm xúc, và khi ra về mỗi người sẽ mang cảm xúc tự hào, lưu luyến và cảm xúc muốn quay lại nữa”, đạo diễn chia sẻ.
Từ những câu chuyện lịch sử được chuyển hóa thành hình ảnh, “Hào khí Việt Nam” cho thấy xiếc có thể mở rộng khả năng kể chuyện của mình, đưa những giá trị lịch sử và văn hóa đến với công chúng bằng một hình thức trực quan. Với khán giả trẻ, đây cũng là một cách tiếp cận lịch sử không chỉ qua lời kể mà qua chuyển động, âm thanh, hình ảnh và trải nghiệm trực tiếp trong không gian sân khấu.
Chương trình “Hào khí Việt Nam” được kỳ vọng trở thành điểm hẹn nghệ thuật ý nghĩa trong dịp Quốc khánh 2/9, góp phần khơi dậy niềm tự hào dân tộc, lan tỏa những giá trị lịch sử, văn hóa và tinh thần Việt Nam bằng ngôn ngữ sân khấu giàu sức biểu đạt.
Chương trình “Hào khí Việt Nam” phục vụ khán giả tại Rạp Xiếc Trung ương với các suất diễn 16h30 ngày 29/8; 10h và 20h ngày 30/8; 16h30 ngày 31/8; 10h và 16h30 ngày 1/9; 10h và 16h30 ngày 2/9; 16h30 ngày 5/9 và 10h ngày 6/9.
Hồng Vân
