Đà Nẵng thúc đẩy thương mại điện tử và thanh toán số làm động lực phát triển kinh tế
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Huỳnh Xuân Sơn, Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh vai trò then chốt của thương mại điện tử (TMĐT) và thanh toán số trong chiến lược chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế của địa phương. Theo Báo cáo Chỉ số TMĐT Việt Nam (EBI) năm 2025, Đà Nẵng đạt 28,1 điểm, tiếp tục giữ vị trí thứ ba toàn quốc (chỉ sau Hà Nội và TP.HCM). Thời gian qua, thành phố đã đưa nhiều sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương lên các nền tảng số (Grab, ShopeeFood, Xanh SM, Mytour...); đồng thời đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, quét mã QR và truy xuất nguồn gốc. Việc thí điểm mô hình xã/phường thương mại điện tử cùng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế qua Amazon Global Selling đã giúp nâng cao rõ rệt năng lực cạnh tranh và tư duy kinh doanh hiện đại cho cộng đồng doanh nghiệp địa phương.
Bên cạnh những kết quả đạt được, ông Sơn nhận định hoạt động này vẫn gặp không ít thách thức như năng lực công nghệ chưa đồng đều, yêu cầu chuẩn hóa thông tin, an toàn dữ liệu và chi phí logistics. Do đó, lãnh đạo Sở Công Thương mong muốn hội thảo sẽ tập trung thảo luận, đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử kết nối hiệu quả, thúc đẩy thanh toán số an toàn, hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ mới và xây dựng lộ trình phát triển bền vững cho giai đoạn 2026-2030.
Phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử: Cơ hội tăng trưởng cho thành phố Đà Nẵng
Đứng trước những thách thức thực tế tại địa phương như ông Sơn đã chỉ ra, việc tìm kiếm giải pháp đồng bộ và định hướng chiến lược dài hạn trở nên vô cùng cấp thiết. Đồng quan điểm đó, tại phiên tham luận với chủ đề 'Phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử: Cơ hội tăng trưởng cho thành phố Đà Nẵng', ông Bùi Huy Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử (Cục Thương mại điện tử, Bộ Công Thương) đã nhấn mạnh vai trò cốt lõi của việc hình thành và hoàn thiện hệ sinh thái thương mại điện tử (TMĐT) đối với sự phát triển kinh tế số địa phương.
Ông Hoàng cho biết, trong bối cảnh Cục TMĐT đang xây dựng dự thảo “Đề án Phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử tại Việt Nam”, sự kiện là cơ hội quan trọng để cơ quan quản lý lắng nghe thực tiễn từ các cơ quan và cộng đồng doanh nghiệp địa phương, từ đó hoàn thiện khung chính sách thúc đẩy thị trường trong giai đoạn mới.
Chia sẻ sâu về mô hình vận hành, đại diện Cục TMĐT cho biết hệ sinh thái TMĐT Việt Nam được định hướng phát triển theo mô hình mở do Nhà nước kiến tạo thông qua thể chế, chính sách và cơ chế hỗ trợ. Hệ sinh thái này là mạng lưới kết nối đa chiều bao gồm 6 nhóm chủ thể chính: các nền tảng TMĐT (nội địa, quốc tế, xuyên biên giới); nguồn hàng hóa giao dịch; đối tượng tham gia mua - bán; dịch vụ kho vận logistics; thanh toán và tài chính số; cùng dữ liệu và ứng dụng công nghệ như AI, xác thực và truy xuất nguồn gốc. Đi cùng với đó là các yếu tố hỗ trợ đồng bộ từ thể chế chính sách liên ngành (thuế, hải quan, vận tải, quảng cáo số), công tác đào tạo nhân lực chuyên sâu, hoạt động xúc tiến thị trường đến việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thúc đẩy hoạt động TMĐT xuyên biên giới. Nhằm thúc đẩy phát triển hệ sinh thái TMĐT tại Việt Nam, xã hội hóa các đơn vị cung cấp dịch vụ TMĐT gồm thanh toán, logistic… và để nâng cao năng lực TMĐT của doanh nghiệp trong nước, Cục TMĐT bày tỏ tinh thần sẵn sàng hợp tác chặt chẽ với Đà Nẵng trong đào tạo nguồn nhân lực và tư vấn giải pháp phát triển thị trường TMĐT và cho doanh nghiệp.
Đặc biệt, ông Hoàng nhấn mạnh TMĐT xuyên biên giới (xuất khẩu trực tuyến) đang là xu hướng phát triển mạnh trên thế giới và có thể được xem là một trong những hướng đi chiến lược, động lực tăng trưởng mới cho Đà Nẵng trong thời gian tới. Dẫn chứng bài học thành công quốc tế từ Trung Quốc với quy mô xuất nhập khẩu qua TMĐT xuyên biên giới đạt hơn 409,5 tỷ USD năm 2025 và hệ thống 178 khu thí điểm và 2.500 kho ngoại quan, việc thành lập Khu Thương mại tự do Đà Nẵng theo Quyết định số 1142/QĐ-TTg năm 2025 với quy mô 1.880 ha được đánh giá là nền tảng quan trọng cho Đà Nẵng phát triển TMĐT xuyên biên giới cùng với các loại hình dịch vụ có liên quan. Với vị trí địa lý thuận lợi cùng các cơ chế ưu đãi đặc thù, Đà Nẵng đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để trở thành trung tâm TMĐT xuyên biên giới của cả khu vực miền Trung, đóng vai trò đầu mối tập kết, trung chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu trực tuyến kết nối với thế giới.
Trung tâm Phát triển Thương mại điện tử (Cục Thương mại điện tử - Bộ Công Thương) sẽ tiếp tục phối hợp với các Sở ngành địa phương, Hiệp hội và doanh nghiệp để tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn, kết hợp khảo sát và giao thương TMĐT ở thị trường quốc tế, thúc đẩy TMĐT xuyên biên giới.
Đẩy mạnh phát triển hạ tầng công nghệ số và AI
Phân tích xu hướng phát triển của trí tuệ nhân tạo và những tác động sâu rộng của công nghệ này đến hoạt động thương mại điện tử, ông Trương Thái Sơn, Trưởng phòng CNTT (Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng) cho biết, thương mại điện tử toàn cầu năm 2026 đang ghi nhận bước chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình tìm kiếm bằng từ khóa truyền thống sang mua sắm thông qua các tác tử thông minh (AI Agent). Tại Đà Nẵng, việc kết hợp thương mại điện tử với AI được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu.
Để đón đầu xu hướng này, thành phố đã đưa vào vận hành Khu Công viên phần mềm số 2, triển khai Phòng Lab AI, bổ sung máy chủ AI chuyên dụng và thu hút các trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Cùng với đó, Cổng dữ liệu mở của thành phố đã công khai hơn 3.212 bộ dữ liệu, thu hút hơn 5,7 triệu lượt truy cập. Chương trình hỗ trợ chuyển đổi số địa phương đã tiếp cận 97,2% trong tổng số hơn 124.000 hộ kinh doanh, đồng thời hỗ trợ miễn phí công cụ số cho hơn 27.000 hộ.
Xác lập khung đo lường đóng góp giá trị gia tăng (VA) vào GRDP
Bên cạnh việc phát triển hạ tầng công nghệ, hội thảo cũng tập trung phân tích hiệu quả thực tế của thương mại điện tử đối với tăng trưởng kinh tế địa phương. TS. Nguyễn Đức Tài đã trình bày phương pháp đánh giá mức đóng góp của lĩnh vực này vào mục tiêu tăng trưởng chung của Đà Nẵng, đồng thời nhấn mạnh doanh số trực tuyến chỉ thực sự tạo ra giá trị khi phần giá trị gia tăng được hình thành và giữ lại tại địa phương.
Từ đó, TS. Nguyễn Đức Tài đề xuất khung phân tích đa lớp với các nhóm chỉ tiêu về mở rộng thị trường, hiệu quả kinh doanh và chất lượng giao dịch. Theo hướng tiếp cận này, chính sách cần chú trọng nâng cao năng lực cung ứng trong nước, giảm chi phí giao dịch, bảo vệ thương hiệu và củng cố niềm tin của người tiêu dùng trên môi trường số.
Động lực tăng trưởng hai con số và lộ trình đồng hành đến năm 2030
Bổ sung bức tranh toàn cảnh về kinh tế thành phố, Ks. Vũ Tuấn Cương, CEO A4I Co Ltd đưa ra các số liệu định lượng về quy mô và vị thế TMĐT Đà Nẵng. Theo đó, quy mô GRDP Đà Nẵng năm 2025 đạt 316,1 nghìn tỷ đồng (tăng trưởng 9,18%), trong đó doanh thu thương mại điện tử B2C ước chiếm gần 10% tổng mức bán lẻ với tốc độ tăng bình quân trên 20%/năm. Để thương mại điện tử hướng tới mục tiêu trở thành một trong những trụ cột đóng góp từ 3–5% GRDP, đồng thời tạo động lực hỗ trợ chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế chung từ 11% trở lên trong năm 2026, ông Cương nhấn mạnh giải pháp quan trọng là từng bước hoàn thiện hệ thống dữ liệu. Theo đó, thành phố cần sớm nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số đo lường phù hợp, hỗ trợ phân tách rõ giữa quy mô giao dịch trực tuyến và giá trị gia tăng thực tế được tạo ra tại địa phương. Đi cùng với đó, đại diện A4I đề xuất lộ trình hành động đến năm 2030 với mục tiêu: đồng hành và hỗ trợ đưa khoảng 16.000 doanh nghiệp SME cùng 38.000 hộ kinh doanh trên địa bàn tham gia thương mại điện tử và phát sinh doanh thu thực chất.
Trong khuôn khổ hội thảo, đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng cũng trình bày các giải pháp phát triển TMĐT gắn liền với du lịch, dịch vụ và kinh tế đêm (tuyến phố Bạch Đằng, chợ đêm Sơn Trà, An Thượng). Việc ứng dụng Bản đồ du lịch AI VR360, Chatbot Danang FantastiCity, vé điện tử và thuyết minh tự động giúp tối ưu hóa điểm chạm số, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.
Hội thảo khép lại với sự thống nhất cao giữa cơ quan quản lý, các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp. Các đề xuất tham luận chất lượng tại sự kiện sẽ là căn cứ thực tiễn quan trọng để Sở Công Thương tổng hợp, tham mưu UBND thành phố ban hành các chính sách đột phá, quyết tâm phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử và thanh toán số để có thể trở thành động lực tăng trưởng hai con số bền vững cho Đà Nẵng trong giai đoạn 2026-2030.
Hà Trần
