Bộ Tài chính mới đây đã ban hành Văn bản hợp nhất các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn tại Nghị định 125/2020, Nghị định 102/2021, Nghị định 310/2025 và Nghị định 291/2026 của Chính phủ.
Văn bản cập nhật các quy định hiện hành sau nhiều lần sửa đổi, bổ sung, giúp người nộp thuế thuận tiện hơn trong việc tra cứu và thực hiện các quy định liên quan đến thuế, hóa đơn.
Theo Thuế TP Hà Nội, người nộp thuế, đặc biệt là hộ và cá nhân kinh doanh, cần lưu ý một số hành vi vi phạm có thể dẫn tới mức xử phạt đáng kể.
Khai sai, trốn thuế có thể bị xử phạt nặng
Đối với trường hợp có nhiều hành vi vi phạm tại cùng một thời điểm, như khai sai nhiều chỉ tiêu, chậm nộp nhiều hồ sơ khai thuế hoặc nhiều thông báo, báo cáo cùng loại về hóa đơn, mức xử phạt được áp dụng theo hành vi có khung tiền phạt cao nhất.
Trường hợp người nộp thuế khai sai nhiều chỉ tiêu trên cùng một hồ sơ thuế và hành vi này vừa vi phạm quy định về thủ tục thuế, vừa dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn thì chỉ bị xử phạt đối với một hành vi tương ứng.
Đáng chú ý, hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp có thể bị phạt 20% số tiền thuế thiếu hoặc 20% số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn cao hơn quy định.
Đối với hành vi trốn thuế, mức phạt có thể dao động từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn, tùy theo tính chất, mức độ và trường hợp vi phạm.
Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn phải nộp đủ số tiền thuế trốn, tiền chậm nộp và thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Về nguyên tắc xác định mức phạt cụ thể, mức trung bình của khung tiền phạt được lấy làm căn cứ. Nếu có một tình tiết giảm nhẹ, mức phạt được giảm 10% so với mức trung bình của khung; nếu có một tình tiết tăng nặng, mức phạt tăng 10%.
Trường hợp có từ hai tình tiết giảm nhẹ trở lên, mức phạt được xác định ở mức tối thiểu của khung tiền phạt. Ngược lại, nếu có từ hai tình tiết tăng nặng trở lên, mức tối đa của khung được áp dụng.
Những trường hợp vi phạm hóa đơn cần đặc biệt lưu ý
Văn bản hợp nhất cũng làm rõ quy định đối với hành vi vi phạm hành chính có quy mô lớn.
Theo đó, với một số hành vi vi phạm về hóa đơn, trường hợp số lượng hóa đơn vi phạm từ 10 số trở lên được xác định là vi phạm hành chính có quy mô lớn.
Đối với hành vi trốn thuế, trường hợp số tiền thuế trốn từ 100 triệu đồng trở lên và hồ sơ được chuyển để xử phạt vi phạm hành chính theo quy định cũng được xác định thuộc trường hợp vi phạm có quy mô lớn.
Bên cạnh đó, hộ kinh doanh cần đặc biệt thận trọng trong việc lập, quản lý và sử dụng hóa đơn, chứng từ. Các trường hợp sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ được quy định cụ thể.
Trong đó, một số hành vi đáng lưu ý gồm sử dụng hóa đơn giả; hóa đơn đã hết giá trị sử dụng; hóa đơn điện tử chưa đăng ký; hóa đơn phản ánh giao dịch không có thật; hóa đơn ghi giá trị không đúng với giao dịch thực tế; hoặc sử dụng hóa đơn của tổ chức, cá nhân khác để hợp thức hóa hàng hóa, dịch vụ.
Những quy định trên là nội dung hộ, cá nhân kinh doanh cần lưu ý trong quá trình kê khai, thực hiện nghĩa vụ thuế và sử dụng hóa đơn, chứng từ nhằm hạn chế các sai sót có thể dẫn đến xử phạt vi phạm hành chính.
Phương Di (t/h)
