Giữ vững nền tảng, mở rộng chiều sâu chính sách
Một trong những điểm đáng chú ý là tỉnh Lạng Sơn tiếp tục đặt mục tiêu 100% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được bảo vệ, chăm sóc, hỗ trợ. Đây là chỉ tiêu đã được duy trì nhiều năm, thể hiện sự ổn định trong chính sách an sinh. Tuy nhiên, điểm mới nằm ở việc mở rộng nội hàm hỗ trợ, không chỉ dừng ở trợ cấp mà còn bao gồm tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục, tư vấn tâm lý và trợ giúp pháp lý.
Song song với đó, việc yêu cầu 100% học sinh được trang bị kỹ năng sống và kỹ năng tự bảo vệ trước các nguy cơ bạo lực, xâm hại cho thấy sự chuyển hướng rõ nét sang phòng ngừa chủ động, thay vì chỉ can thiệp khi sự việc đã xảy ra. Đây là bước đi phù hợp trong bối cảnh các nguy cơ đối với trẻ em ngày càng đa dạng, đặc biệt trên môi trường mạng.
Mặc dù các mục tiêu đặt ra khá toàn diện, nhưng thực tiễn cho thấy công tác trẻ em vẫn còn nhiều thách thức. Tình trạng tai nạn thương tích, đặc biệt là đuối nước; nguy cơ bạo lực, xâm hại; cũng như các vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm thần trẻ em vẫn là những vấn đề đáng lo ngại.
Kế hoạch năm 2026 đã nhận diện rõ những “điểm nghẽn” này khi nhấn mạnh yêu cầu phổ cập dạy bơi, kỹ năng an toàn trong môi trường nước; tăng cường hỗ trợ tâm lý học đường; kiểm soát chặt chẽ các hoạt động có nguy cơ gây mất an toàn cho trẻ.
Bên cạnh đó, những hạn chế về hệ thống như năng lực cán bộ cơ sở, sự phối hợp liên ngành hay công tác quản lý dữ liệu trẻ em cũng được đặt ra. Việc duy trì và nâng cấp hệ thống cơ sở dữ liệu trẻ em, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả điều hành và phản ứng chính sách.
Tăng cường trách nhiệm liên ngành, huy động toàn xã hội
Một điểm nổi bật trong kế hoạch là việc phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành, từ y tế, giáo dục, công an đến tư pháp, văn hóa. Điều này phản ánh quan điểm nhất quán: công tác trẻ em không phải là nhiệm vụ riêng của một ngành, mà cần sự phối hợp đồng bộ của cả hệ thống chính trị.
Đặc biệt, vai trò của cộng đồng và các tổ chức xã hội được nhấn mạnh thông qua việc đẩy mạnh xã hội hóa, phát huy các mô hình như “mẹ đỡ đầu”, “địa chỉ tin cậy”, hay các câu lạc bộ quyền trẻ em. Đây là những mô hình đã chứng minh hiệu quả, góp phần lấp đầy những khoảng trống mà chính sách công chưa thể bao phủ hết.
Kế hoạch năm 2026 không chỉ đặt ra các chỉ tiêu cụ thể mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn là xây dựng môi trường sống an toàn, thân thiện cho trẻ em. Việc duy trì và nâng tỷ lệ xã, phường đạt tiêu chí phù hợp với trẻ em; đầu tư cơ sở vật chất như khu vui chơi, bể bơi; kiểm soát môi trường mạng… là những giải pháp mang tính căn cơ.
Đáng chú ý, việc lồng ghép nội dung bảo vệ trẻ em trong các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, phòng chống thiên tai, xây dựng nông thôn mới cho thấy cách tiếp cận toàn diện, đặt trẻ em ở vị trí trung tâm của phát triển bền vững.
Kế hoạch công tác trẻ em năm 2026 của Lạng Sơn đã bao quát đầy đủ các khía cạnh từ phòng ngừa, can thiệp đến phục hồi và phát triển. Tuy nhiên, hiệu quả thực chất sẽ phụ thuộc lớn vào khâu tổ chức thực hiện, đặc biệt ở cấp cơ sở – nơi trực tiếp tiếp xúc và giải quyết các vấn đề của trẻ em.
Trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế, yêu cầu đặt ra không chỉ là triển khai đồng bộ mà còn phải linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với đặc thù từng địa phương. Việc giám sát, đánh giá thường xuyên, cùng với sự tham gia thực chất của cộng đồng, sẽ là yếu tố quyết định để các mục tiêu không chỉ dừng lại trên giấy.
Với cách tiếp cận ngày càng toàn diện và quyết liệt, Lạng Sơn đang từng bước hoàn thiện hệ thống bảo vệ trẻ em theo hướng hiện đại, hiệu quả, góp phần bảo đảm mọi trẻ em đều được sống trong môi trường an toàn, phát triển toàn diện và bền vững.
Nguyễn Kiên
