Dự kiến giảm gần 44% số thôn, tổ dân phố
Thực hiện Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 20/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ và các quy định của Trung ương về sắp xếp thôn, tổ dân phố, tỉnh Lào Cai đã triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ nhằm tinh gọn tổ chức ở cơ sở, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách.
Ngay sau khi có chỉ đạo của Trung ương, UBND tỉnh Lào Cai đã giao Sở Nội vụ tham mưu triển khai thực hiện. Sở Nội vụ đồng thời ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, đôn đốc các địa phương xây dựng và hoàn thiện phương án sắp xếp theo quy định. Sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 185/2026/NĐ-CP, các xã, phường tiếp tục rà soát, điều chỉnh phương án để phù hợp với các tiêu chí mới về quy mô hộ gia đình và điều kiện thực tế tại địa phương. Đến nay, 100% xã, phường trên địa bàn tỉnh đã hoàn thành và gửi phương án sắp xếp lần hai về Sở Nội vụ để tổng hợp.
Theo phương án sơ bộ, toàn tỉnh hiện có 2.906 thôn, tổ dân phố. Sau khi thực hiện sắp xếp, tổ chức lại, số lượng đơn vị dự kiến còn 1.632, gồm 1.399 thôn và 233 tổ dân phố.
Như vậy, toàn tỉnh sẽ giảm 1.274 thôn, tổ dân phố, tương đương giảm 43,84% so với hiện nay. Trong số các đơn vị sau sắp xếp, vẫn còn 165 thôn, tổ dân phố chưa bảo đảm quy mô số hộ gia đình theo quy định, chiếm 10,11%, chủ yếu do đặc thù về địa bàn, dân cư và điều kiện thực tiễn.
Việc sắp xếp được thực hiện trên nguyên tắc bảo đảm ổn định tình hình chính trị, trật tự an toàn xã hội; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa, phong tục tập quán tốt đẹp của đồng bào các dân tộc; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư hạ tầng, thiết chế văn hóa và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.
Theo tính toán của tỉnh Lào Cai, sau sắp xếp dự kiến sẽ giảm 3.822 người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố; giảm khoảng 12.740 người tham gia các hoạt động khác ngoài ba chức danh không chuyên trách.
Đáng chú ý, kinh phí chi cho hoạt động của thôn, tổ dân phố dự kiến giảm khoảng 315 tỷ đồng mỗi năm. Đây được xem là nguồn lực quan trọng để tỉnh tiếp tục đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Đẩy nhanh giải quyết chế độ cho cán bộ không chuyên trách
Cùng với việc sắp xếp thôn, tổ dân phố, tỉnh Lào Cai đặc biệt quan tâm công tác bố trí, sử dụng và giải quyết chế độ, chính sách đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách cấp xã.
Ngay từ đầu tháng 5/2026, Sở Nội vụ đã hướng dẫn các địa phương rà soát, xây dựng phương án giải quyết chế độ đối với đội ngũ này theo đúng quy định.
Đến ngày 31/5/2026, toàn tỉnh Lào Cai có 509 người hoạt động không chuyên trách cấp xã kết thúc hoạt động. Trong đó, Ban Tổ chức Tỉnh ủy đã hoàn thành quy trình tiếp nhận 22 trường hợp vào công chức khối Đảng; Sở Nội vụ đang trình UBND tỉnh phê duyệt tiếp nhận 28 vị trí việc làm công chức thuộc khối chính quyền và dự kiến hoàn thành trước ngày 30/6/2026.
Đối với các trường hợp còn lại, tỉnh Lào Cai tiếp tục rà soát để bố trí làm người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố sau sắp xếp nếu đáp ứng đủ điều kiện; xem xét ký hợp đồng thực hiện nhiệm vụ công chức, viên chức theo quy định hoặc giải quyết thôi việc, hưởng chế độ chính sách theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Toàn bộ công việc này dự kiến hoàn thành trước ngày 30/6/2026.
Để bảo đảm tiến độ theo chỉ đạo của Chính phủ, Sở Nội vụ tỉnh Lào Cai đã hoàn thiện dự thảo phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách trên địa bàn tỉnh. Theo kế hoạch, phương án sẽ được trình UBND tỉnh xem xét, báo cáo cấp có thẩm quyền cho ý kiến và ban hành trong tháng 6/2026.
Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc liên quan đến việc xác định chế độ trợ cấp đối với người hoạt động không chuyên trách đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu; việc xác minh thời gian công tác đối với các trường hợp thất lạc hồ sơ; cũng như xác định đối tượng dôi dư để áp dụng chính sách hỗ trợ phù hợp.
Tỉnh Lào Cai đã có văn bản đề nghị Bộ Nội vụ sớm ban hành hướng dẫn để các địa phương có cơ sở thống nhất triển khai thực hiện.
Trong thời gian tới, tỉnh Lào Cai sẽ tiếp tục chỉ đạo các địa phương rà soát kỹ phương án sắp xếp, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn; đồng thời đẩy nhanh tiến độ giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách, góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Hải Minh
