Nhiều chỉ tiêu chuyên môn vượt kế hoạch
Việc kiện toàn tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp cùng quá trình chuyển tiếp sang giai đoạn mới của các chương trình mục tiêu quốc gia đặt ra yêu cầu vừa sắp xếp bộ máy, vừa duy trì liên tục các hoạt động an sinh tại cơ sở. Đối với lĩnh vực y tế, chương trình cải thiện dinh dưỡng thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững là một trong những nội dung được tỉnh Lào Cai ưu tiên bảo đảm không bị gián đoạn.
Ngay từ đầu năm 2026, Sở Y tế Lào Cai đã ban hành Kế hoạch số 57/KH-SYT triển khai các hoạt động y tế thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia; đồng thời giao Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh hướng dẫn chuyên môn, đôn đốc các đơn vị triển khai thống nhất trên toàn địa bàn.
Trong quá trình kiện toàn tổ chức theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống y tế cơ sở được rà soát, sắp xếp nhưng vẫn bảo đảm hoạt động thông suốt. Hiện toàn tỉnh Lào Cai có 17 Trung tâm Y tế khu vực đa chức năng, 99 trạm y tế xã và 192 điểm trạm. Việc phân công nhiệm vụ được điều chỉnh kịp thời, bảo đảm công tác chăm sóc dinh dưỡng cho bà mẹ và trẻ em không bị gián đoạn.
Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp giữa ngành Y tế với ngành Giáo dục, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan tiếp tục được duy trì. Các hoạt động truyền thông, dinh dưỡng học đường, chăm sóc dinh dưỡng bà mẹ, trẻ em và theo dõi tình trạng dinh dưỡng cộng đồng được triển khai đồng bộ, đồng thời công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện tại toàn bộ 99 xã, phường thông qua cả hình thức trực tiếp và hệ thống báo cáo định kỳ.
Năm 2026, tổng kinh phí thực hiện các hoạt động y tế thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia được bố trí 7.244,5 triệu đồng, trong đó trên 6,6 tỷ đồng dành cho nội dung cải thiện dinh dưỡng. Dù nguồn vốn chưa được giải ngân trong 6 tháng đầu năm do hoàn thiện thủ tục sau sắp xếp đơn vị hành chính, các hoạt động chuyên môn vẫn được duy trì theo kế hoạch, không để ảnh hưởng đến mục tiêu chăm sóc sức khỏe người dân.
Đặc biệt, việc duy trì liên tục các hoạt động chuyên môn đã mang lại những kết quả tích cực. Cụ thể, đến tháng 6/2026, tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng thể thấp còi còn 25,03%, thấp hơn mục tiêu kế hoạch 25,5%; tỷ lệ suy dinh dưỡng thể gầy còm giảm xuống còn 0,85%, thấp hơn nhiều so với ngưỡng kế hoạch dưới 5%. Đối với nhóm trẻ từ 5 đến dưới 16 tuổi, tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi còn 27,01%, thấp hơn mục tiêu 30,25%.
Các chỉ số này cho thấy hiệu quả của việc duy trì đồng bộ các giải pháp can thiệp về dinh dưỡng, đồng thời phản ánh chất lượng chăm sóc sức khỏe trẻ em tại cộng đồng đang từng bước được cải thiện.
Trong 6 tháng đầu năm, ngành Y tế đã tư vấn dinh dưỡng cho 5.603 phụ nữ mang thai và 4.028 bà mẹ có con dưới 2 tuổi; gần 100 nghìn trẻ từ 6 đến 59 tháng tuổi được bổ sung Vitamin A; hơn 5.600 phụ nữ mang thai được bổ sung đa vi chất; 1.295 trẻ em gái vị thành niên được bổ sung sắt.
Cùng với đó, 342 trẻ suy dinh dưỡng cấp tính được phát hiện và quản lý, trong đó 118 trẻ đã được điều trị theo hướng dẫn chuyên môn; hơn 83 nghìn trẻ từ 24 đến 60 tháng tuổi được tẩy giun định kỳ nhằm phòng chống thiếu vi chất và cải thiện sức khỏe lâu dài.
Ngoài ra, công tác theo dõi tình trạng dinh dưỡng cũng được duy trì thường xuyên với 158.696 trẻ em dưới 16 tuổi được khảo sát. Tỷ lệ cân, đo đạt khoảng 92% đối với trẻ dưới 5 tuổi và trên 99% đối với nhóm trẻ từ 5 đến dưới 16 tuổi. Toàn tỉnh Lào Cai hiện duy trì sử dụng 176 bộ dụng cụ thực hành dinh dưỡng, 1.466 cân và 1.223 thước đo tại các cơ sở y tế, trường học, tạo cơ sở phát hiện sớm các trường hợp suy dinh dưỡng và phục vụ công tác quản lý.
Song song với các hoạt động chuyên môn, tỉnh đã biên tập và phát hành 45 sản phẩm truyền thông về dinh dưỡng; nhân bản, cấp phát 42.600 tài liệu tuyên truyền đến các cơ sở y tế và UBND xã, phường; đồng thời tổ chức các lớp tập huấn, nói chuyện chuyên đề nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ y tế, giáo viên và cộng tác viên dinh dưỡng.
Củng cố nền tảng giảm nghèo bền vững
Bên cạnh kết quả đạt được, việc triển khai chương trình vẫn gặp một số khó khăn khi quá trình sắp xếp đơn vị hành chính làm thay đổi đầu mối thực hiện; đội ngũ cán bộ y tế cấp xã còn mỏng, nhiều vị trí kiêm nhiệm, trong khi năng lực lập dự án và quản lý tài chính ở một số địa phương còn hạn chế. Việc chưa ban hành đầy đủ hướng dẫn triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035 cũng ảnh hưởng nhất định đến công tác xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện.
Để nâng cao hiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia, thời gian tới, tỉnh Lào Cai sẽ tiếp tục củng cố mạng lưới làm công tác dinh dưỡng từ tỉnh đến cơ sở; tăng cường đào tạo, tập huấn cán bộ chuyên môn; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giám sát và đánh giá kết quả; đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa ngành Y tế, ngành Giáo dục và chính quyền địa phương.
Cùng với đó, tỉnh Lào Cai kiến nghị Trung ương sớm ban hành đầy đủ hướng dẫn triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035; bố trí nguồn vốn ổn định ngay từ đầu năm, hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính và đơn giản hóa thủ tục thanh quyết toán, tạo điều kiện để các địa phương chủ động triển khai các hoạt động theo đúng tiến độ.
Hải Minh
