Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Lào Cai đang triển khai nhiều dự án đầu tư phát triển hạ tầng khu công nghiệp (KCN), cụm công nghiệp (CCN), góp phần tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư và tạo việc làm cho lao động địa phương.
Theo UBND tỉnh Lào Cai, thời gian qua, chính quyền cơ sở đã có nhiều nỗ lực trong tuyên truyền, quản lý quy hoạch, đất đai, xây dựng cũng như thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Tuy nhiên, tại một số xã, phường vẫn xảy ra tình trạng quản lý chưa chặt chẽ, chưa kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi xây dựng, cơi nới công trình, trồng cây trái phép trên khu vực đất quy hoạch nhằm trục lợi tiền bồi thường. Bên cạnh đó, việc xác nhận nguồn gốc đất, thời điểm sử dụng đất tại một số xã, phường còn chưa kịp thời, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh những vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự.
Trước thực trạng trên, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu các sở, ban, ngành; Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh và UBND các xã, phường tăng cường quản lý đất đai, xây dựng đối với các dự án đầu tư phát triển hạ tầng KCN, CCN trên địa bàn.
Đáng chú ý, Chủ tịch UBND các xã, phường phải chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra vi phạm pháp luật về đất đai, xây dựng; cơi nới nhà cửa, trồng cây, tạo dựng công trình, vật kiến trúc trái phép trong phạm vi ranh giới dự án đã công bố, quyết định chủ trương đầu tư, thông báo thu hồi đất. Trường hợp để công trình vi phạm tồn tại, làm phát sinh kinh phí bồi thường, hỗ trợ, trách nhiệm của người đứng đầu sẽ được xem xét, xử lý theo quy định.
UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu phân công rõ trách nhiệm cho cán bộ địa chính, Công an xã, trưởng thôn, tổ dân phố bám sát địa bàn, tổ chức tuần tra, kiểm tra hằng ngày. Khi phát hiện vi phạm phải lập biên bản, đình chỉ ngay việc thi công, xử phạt vi phạm hành chính và tổ chức cưỡng chế khôi phục hiện trạng ban đầu theo thẩm quyền; không để vi phạm kéo dài, gây khó khăn cho công tác giải phóng mặt bằng.
Cùng với kiểm soát hiện trạng, các địa phương phải khẩn trương xác nhận nguồn gốc đất bảo đảm chính xác trên cơ sở rà soát, đối chiếu hồ sơ địa chính, sổ mục kê, bản đồ qua các thời kỳ khi phối hợp lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Đồng thời, nghiêm cấm việc “hợp thức hóa” hồ sơ, xác nhận sai thời điểm sử dụng đất, nguồn gốc đất, thời điểm tạo lập tài sản nhằm giúp các đối tượng trục lợi chính sách, làm phát sinh kinh phí bồi thường.
Đối với toàn bộ diện tích thuộc phạm vi ranh giới dự án đã có thông báo thu hồi đất, các địa phương phải tăng cường kiểm tra, quản lý chặt chẽ hiện trạng sử dụng đất; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm trường hợp xây dựng, tạo lập tài sản trên đất trái quy định hoặc phát sinh tài sản trong thời hạn hiệu lực của thông báo thu hồi đất.
Bên cạnh đó, công tác giải quyết thủ tục tách thửa cũng được yêu cầu siết chặt. Các bộ phận chuyên môn phải tuân thủ quy trình, phối hợp chặt chẽ trong giải quyết thủ tục đất đai; tuyệt đối không tiếp nhận, giải quyết thủ tục tách thửa đối với diện tích đất nằm trong phạm vi ranh giới dự án đã có thông báo thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Song song với các biện pháp quản lý, UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu đẩy mạnh công tác dân vận, bảo đảm công khai, minh bạch thông tin về quy hoạch, ranh giới dự án và chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tự giác chấp hành pháp luật, chủ động phòng ngừa, không tiếp tay cho các hành vi vi phạm nhằm trục lợi chính sách bồi thường của Nhà nước.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao bố trí bộ phận làm đầu mối hướng dẫn, hỗ trợ nghiệp vụ quản lý đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho UBND các xã, phường, bảo đảm thống nhất và đúng quy định pháp luật. Đối với địa phương còn hạn chế về chuyên môn, nghiệp vụ hoặc phát sinh nhiều vấn đề khó khăn, phức tạp, Sở tăng cường cán bộ hỗ trợ, hướng dẫn nhằm đẩy nhanh tiến độ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Sở Xây dựng phối hợp, hướng dẫn UBND các xã, phường lập hồ sơ xử lý vi phạm trật tự xây dựng, thực hiện quy trình cưỡng chế đối với các công trình cơi nới trái phép trong vùng dự án.
Công an tỉnh chỉ đạo lực lượng Công an xã, phường nắm chắc tình hình an ninh, trật tự tại các khu vực quy hoạch, dự án; phát hiện, đấu tranh và xử lý nghiêm theo quy định đối với cá nhân, tổ chức có hành vi thông đồng, trục lợi, chiếm đoạt tài sản Nhà nước thông qua chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời xem xét thành lập tổ công tác hỗ trợ các xã, phường bảo đảm an ninh, trật tự tại địa bàn.
Hải Minh
