Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 10 và 10 tháng năm 2025 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố ngày 6/11 cho thấy CPI tháng 10 tăng 2,82% so với tháng 12/2024 và tăng 3,25% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 10 tháng năm 2025, CPI tăng 3,27% so với cùng kỳ năm trước.
Nguyên nhân chính khiến CPI tháng 10 tăng là giá thực phẩm tại các địa phương bị ảnh hưởng trực tiếp bởi mưa bão, giá ăn uống ngoài gia đình tăng theo chi phí nguyên liệu và dịch vụ giáo dục tư thục tiếp tục tăng. Trong tổng mức tăng 0,20% của CPI tháng 10, có 10 nhóm hàng hóa và dịch vụ tăng giá, riêng nhóm giao thông giảm. Nhóm thực phẩm và dịch vụ ăn uống tăng 0,59%, trong đó thực phẩm tăng 0,69%, tác động làm CPI chung tăng 0,15 điểm phần trăm; ăn uống ngoài gia đình tăng 0,57%, lương thực tăng nhẹ 0,02%.
Nhóm giáo dục tăng 0,51%, trong đó học phí các trường đại học, cao đẳng, trung học dân lập và mầm non tư thục điều chỉnh tăng, bất chấp các trường công lập được miễn, giảm theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP. Giá sản phẩm giấy tăng 0,29%, bút viết tăng 0,24%, văn phòng phẩm và đồ dùng học tập khác tăng 0,10%. Nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,43%, nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,20% do chi phí sản xuất và nhân công tăng, gồm giá trang thiết bị nhà bếp tăng 0,7%, ấm phích nước điện tăng 0,59%, máy giặt tăng 0,54%, dịch vụ trong gia đình tăng 0,43%. Nhóm may mặc, mũ nón, giày dép tăng 0,18% do nhu cầu mùa lạnh, đồ uống và thuốc lá tăng 0,12%.
Lạm phát cơ bản tháng 10 tăng 0,35% so với tháng trước, tăng 3,30% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng CPI chung do loại trừ các nhóm lương thực, thực phẩm, điện sinh hoạt, dịch vụ y tế và giáo dục. 
Thị trường vàng trong nước biến động mạnh theo giá vàng thế giới. Tính đến 31/10/2025, giá vàng thế giới bình quân 4.030,66 USD/ounce, tăng 9,28% so với tháng trước, trong nước tăng 12,53% so với tháng trước và 65,03% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân bao gồm cắt giảm lãi suất của FED, đồng USD yếu đi, rủi ro địa chính trị và hoạt động đầu cơ tăng mạnh.
Trong khi đó, giá đô la Mỹ trong nước giảm 0,34% so với tháng trước, nhưng tăng 5,54% so với cùng kỳ năm trước và 3,62% so với tháng 12/2024, trái chiều với xu hướng tăng nhẹ của giá USD quốc tế do kỳ vọng FED duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng và bất ổn kinh tế toàn cầu.
Tóm lại, mưa lũ kéo dài là yếu tố chính làm giá thực phẩm tăng, đẩy CPI tháng 10/2025 tăng nhẹ, trong khi thị trường vàng và USD biến động mạnh theo xu hướng quốc tế, phản ánh sự nhạy cảm của kinh tế trong bối cảnh thiên tai và biến động toàn cầu.
Nam Sơn (t/h)
