Ngành Hải quan: Hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại vẫn có diễn biến rất phức tạp

Phát hiện, bắt giữ hàng loạt vụ việc vi phạm

Cụ thể, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho biết, thực hiện Công điện số 38-CĐ/TTg của Thủ tướng Chính phủ (ngày 5/5) về việc tập trung chỉ đạo, triển khai quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, ngày 6/5 Cục Hải quan đã ban hành Công văn khẩn số 15923/CHQ-ĐTCBL, yêu cầu các đơn vị trong toàn ngành đồng loạt triển khai các biện pháp tăng cường kiểm soát, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Đồng thời, yêu cầu lực lượng kiểm soát hải quan chủ động bám sát địa bàn, tăng cường thu thập thông tin, kiểm tra, giám sát và đấu tranh chuyên sâu đối với các tuyến, mặt hàng, doanh nghiệp trọng điểm.

Kết quả, ngay sau ngày đầu ra quân (ngày 7/5), qua kiểm tra các lô hàng quá cảnh có nghi vấn về khai báo hải quan, Đội Kiểm soát chống buôn lậu khu vực phía Bắc thuộc Chi cục Điều tra chống buôn lậu phối hợp với Hải quan cửa khẩu Hữu Nghị thuộc Chi cục Hải quan khu vực VI đã phát hiện 10.508 sản phẩm mỹ phẩm có dấu hiệu nghi vấn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ các thương hiệu của Hàn Quốc: Gồm 4.500 tuýp serum dưỡng da Jula’s Herb Carrot Aging 40g/tuýp; 608 lọ serum làm trắng da Medicube; 200 tuýp sữa rửa mặt Eucerin 150g; 4.000 lọ kem nền L’Oreal 30ml và 1.200 túi đeo chéo giả da kích thước 25x20x8cm gắn nhãn hiệu The North Face.

Ở vụ việc khác, Cơ quan Hải quan cũng phát hiện 4.350 sản phẩm thời trang có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gồm 4.100 thắt lưng; 200 đôi giày và 50 túi xách nghi vấn giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng như Louis Vuitton, Hermes, Nike, Charles & Keith.

Đặc biệt, ngày 14/5 qua kiểm tra lô hàng quá cảnh thuộc tờ khai số 500623667210 đăng ký ngày 11/5/2026, tại khu vực kiểm tra hàng hóa xuất khẩu cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, lực lượng hải quan đã phát hiện 1.776 sản phẩm có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam, gồm: 1.296 tuýp sữa rửa mặt Senka Perfect Whip và 480 tuýp kem chống nắng Banana Boat Sport. Các sản phẩm đều in bao bì bằng tiếng nước ngoài với dòng chữ “Made in Japan”, “Made in USA” và được đóng thành nhiều kiện hàng riêng biệt.

Tiếp đó, từ ngày 13 đến 16/5, tại cửa khẩu quốc tế Cha Lo, kiểm tra lô hàng quá cảnh thuộc tờ khai số 500622928822 đăng ký ngày 7/5/2026, lực lượng hải quan tiếp tục phát hiện 18 mục hàng hóa gồm: 13.765 sản phẩm các loại có dấu hiệu vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó có hàng trăm túi xách, ba lô, giày thể thao mang các nhãn hiệu Gucci, Loewe, Goyard, Chanel, Kipling, Nike cùng hơn 13.000 sản phẩm quần áo gắn nhãn hiệu Adidas, Nike, Chanel, Hermes, Camel và Zara.

Trong các ngày 17 và 18/5, tại cửa khẩu quốc tế Cha Lo, kiểm tra thêm một lô hàng quá cảnh khác lực lượng hải quan tiếp tục phát hiện 2.848 sản phẩm có dấu hiệu vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Số hàng hóa này gồm 1.980 áo thể thao mang nhãn hiệu Adidas, Reebok, Puma, Nike, Umbro, Asics; 590 quần thể thao mang nhãn hiệu Puma, Nike, Adidas, Under Armour, North Face và 278 đôi dép gắn nhãn hiệu Crocs.

Đặc biệt, mới đây dưới sự chỉ đạo của Chi cục Hải quan khu vực V, Đội Hải quan Bắc Ninh phối hợp với Đội Kiểm soát hải quan tiến hành kiểm tra lô hàng nhập khẩu của một doanh nghiệp có địa chỉ tại phường Võ Cường, tỉnh Bắc Ninh. Lô hàng gồm 264 ổ cứng mang nhãn hiệu “Seagate”, có tổng trị giá khai báo trên 3,5 tỷ đồng.

Chi cục Hải quan khu vực V đã báo cáo vụ việc tới Cục Hải quan và Tổ công tác liên ngành thực hiện Công điện 38 của UBND tỉnh Bắc Ninh để tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định pháp luật.

Xác định phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại là nhiệm vụ trọng tâm

Theo nhận định của Cục Hải quan, các vụ việc trên cho thấy tình trạng vận chuyển hàng hóa có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ qua tuyến biên giới và hoạt động nhập khẩu vẫn diễn biến phức tạp.

Các đối tượng thường lợi dụng loại hình hàng hóa quá cảnh, khai báo hàng hóa thông thường hoặc khai sai số lượng nhằm né tránh sự kiểm tra, kiểm soát của cơ quan chức năng.

Cục Hải quan đánh giá, kết quả đấu tranh trên thể hiện sự chủ động, quyết liệt của lực lượng hải quan trong triển khai chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính và Ban Chỉ đạo 389 về phòng, chống buôn lậu, hàng giả và hàng hóa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ; góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, chủ thể quyền và người tiêu dùng, tạo môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.

Lãnh đạo Cục Hải quan cũng cho biết, xác định công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ trọng tâm, lực lượng kiểm soát hải quan đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ. Theo đó, các đơn vị đã tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động xuất nhập khẩu trên tất cả các tuyến, địa bàn.

Cụ thể là tập trung kiểm soát, đấu tranh chống chuyển tải bất hợp pháp, gian lận xuất xứ, vi phạm sở hữu trí tuệ đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; Đẩy mạnh các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới các mặt hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và cộng đồng.

Cục Hải quan cũng cho biết, việc triển khai đồng bộ giữa kế hoạch tổng thể với các văn bản cảnh báo chuyên đề đã tạo thành chuỗi hành động xuyên suốt từ định hướng, tổ chức thực hiện, cảnh báo đến phát hiện, xử lý vi phạm. Điều này góp phần kịp thời nhận diện các phương thức, thủ đoạn mới, các tuyến, địa bàn trọng điểm và những vấn đề nổi cộm phát sinh trong thực tiễn.

Có thể thấy, trong bối cảnh nguy cơ gian lận xuất xứ, giả mạo nhãn hiệu và trung chuyển hàng hóa bất hợp pháp gia tăng, thì vai trò của lực lượng hải quan càng trở nên then chốt trong việc bảo vệ uy tín hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế, không chỉ dừng ở kiểm soát, yêu cầu nâng cao năng lực thực thi, tăng cường phối hợp và áp dụng quản trị rủi ro đang đặt ra một bước chuyển mới đối với toàn ngành nhằm góp phần cải thiện đánh giá quốc tế về môi trường bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Tuấn Ngọc