Hoạt động thương mại của Hà Nội trong 8 tháng đầu năm đang cho thấy một bức tranh đáng chú ý: xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng, nhưng động lực nhập khẩu đang mạnh hơn đáng kể.
Theo Thống kê TP. Hà Nội, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa 8 tháng ước đạt 14,89 tỷ USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, nhập khẩu đạt 42,66 tỷ USD, tăng tới 41%.
Điểm đáng chú ý nằm ở cơ cấu hàng hóa nhập khẩu. Máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt 8,78 tỷ USD, tăng 44,9%; phương tiện vận tải và phụ tùng đạt 4,37 tỷ USD, tăng 77,4%. Máy vi tính, hàng điện tử và linh kiện đạt hơn 3 tỷ USD, tăng 36,4%.
Đặc biệt, kim ngạch nhập khẩu xăng dầu đạt 5,43 tỷ USD, tăng tới 96%. Các nhóm nguyên liệu như kim loại, hóa chất, chất dẻo cũng duy trì xu hướng tăng.
Những con số này cho thấy nhu cầu đầu vào của nền kinh tế đang tăng mạnh. Khi doanh nghiệp nhập thêm máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu, điều đó đồng nghĩa với kỳ vọng mở rộng công suất, duy trì sản xuất hoặc chuẩn bị cho các đơn hàng mới.
Xuất khẩu tăng nhưng doanh nghiệp nội cần cải thiện tốc độ
Ở chiều xuất khẩu, Hà Nội vẫn duy trì được đà tăng trưởng khá trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động.
Riêng tháng 8, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 2,13 tỷ USD, tăng 13,6% so với cùng kỳ. Khu vực FDI đạt mức tăng 17,4%, cao hơn đáng kể mức tăng 10,5% của khu vực kinh tế trong nước.
Lũy kế 8 tháng, xuất khẩu của khu vực FDI đạt 6,84 tỷ USD, tăng 18,3%, trong khi khu vực kinh tế trong nước đạt 8,05 tỷ USD, chỉ tăng 0,6%.
Khoảng cách về tốc độ tăng trưởng cho thấy doanh nghiệp FDI tiếp tục là một động lực quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu của Thủ đô. Ngược lại, khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn cần cải thiện năng lực sản xuất, công nghệ và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.
Một số nhóm hàng đang đóng góp tích cực cho xuất khẩu như máy vi tính, hàng điện tử và linh kiện đạt 2,26 tỷ USD, tăng 21%; phương tiện vận tải và phụ tùng đạt 2,04 tỷ USD, tăng 7,3%; nông sản đạt 1,26 tỷ USD, tăng 21,8%.
Tuy nhiên, dệt may giảm 3,7%, gỗ và sản phẩm từ gỗ giảm 12,3%, trong khi điện thoại và linh kiện giảm tới 65,5%. Sự phân hóa này cho thấy khả năng thích ứng với biến động nhu cầu quốc tế đang trở thành yếu tố quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
Bài toán phía sau đà tăng nhập khẩu
Theo Trưởng Thống kê TP. Hà Nội Phạm Hoài Nam, việc nhập khẩu máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải và nguyên liệu tăng mạnh có thể xem là tín hiệu cho thấy hoạt động sản xuất, đầu tư và nhu cầu đầu vào của doanh nghiệp đang được mở rộng. Tuy nhiên, nhập khẩu tăng nhanh hơn nhiều so với xuất khẩu cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực sản xuất trong nước và gia tăng tỷ lệ giá trị nội địa trong sản phẩm.
Đây là bài toán đặc biệt quan trọng với Hà Nội khi thành phố muốn nâng cao chất lượng tăng trưởng. Nếu máy móc và nguyên liệu nhập khẩu tăng nhưng giá trị gia tăng tạo ra trong nước không tăng tương ứng, dư địa cải thiện hiệu quả thương mại sẽ bị hạn chế.
Trong những tháng cuối năm, việc đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp với các thị trường mới và tận dụng các hiệp định thương mại tự do sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng.
Về dài hạn, điều Hà Nội cần không chỉ là tăng kim ngạch xuất khẩu, mà còn phải giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, nâng tỷ lệ nội địa hóa và từng bước chuyển từ nhập khẩu đầu vào sang làm chủ nhiều hơn các công đoạn có giá trị gia tăng cao.
Nam Sơn (t/h)
