Trước thực trạng đó, Đội Quản lý thị trường số 4 thuộc Chi cục Quản lý thị trường (Sở Công Thương tỉnh Lai Châu) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp kiểm tra chuyên sâu, kết hợp chặt chẽ giữa công tác cưỡng chế hành chính với hoạt động tuyên truyền phổ biến pháp luật. Phương thức tiếp cận từ gốc này góp phần thiết lập một hệ thống bảo vệ vững chắc ngay từ cơ sở, bảo vệ quyền lợi kinh tế chính đáng của người tiêu dùng và tạo dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng.
Chủ động bám sát địa bàn và xây dựng phòng tuyến ngăn chặn từ cơ sở
Khó khăn lớn nhất trong công tác nghiệp vụ là địa hình trắc trở, khoảng cách địa lý giữa các cụm dân cư xa nhau, trong khi quy mô biên chế lực lượng thực thi nhiệm vụ còn tương đối mỏng. Các đối tượng buôn lậu thường xuyên lợi dụng triệt để khu vực vùng sâu, vùng xa để tổ chức vận chuyển, giao dịch hàng hóa vi phạm nhằm né tránh sự giám sát của cơ quan chức năng.
Để giải quyết bài toán trên, ngay từ đầu năm, Đội Quản lý thị trường số 4 đã xây dựng các kế hoạch tuần tra chi tiết, phân công cán bộ chuyên trách cắm chốt và phụ trách cụ thể từng địa bàn, đồng thời thắt chặt cơ chế chia sẻ thông tin với chính quyền cơ sở để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Xác định công tác tuyên truyền là chìa khóa vàng để phòng ngừa sai phạm từ sớm, từ xa, Đội Quản lý thị trường số 4 kiên trì thực hiện phương châm “đi từng ngõ, gõ từng cơ sở”. Các kiểm soát viên thường xuyên trực tiếp tiếp cận các hộ kinh doanh, đại lý tạp hóa để phổ biến hệ thống văn bản pháp luật, hướng dẫn chi tiết các kỹ thuật nhận biết hàng giả, hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ. Đồng thời, đơn vị vận động các chủ cơ sở ký cam kết chỉ kinh doanh những mặt hàng có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp và đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.
Hành động tuyên truyền trực quan này đã mang lại những chuyển biến rõ nét trong nhận thức của các hộ kinh doanh vùng cao, giúp họ chủ động sàng lọc nguồn hàng đầu vào để bảo vệ uy tín thương mại của chính mình. Ghi nhận thực tế tại xã Sìn Hồ, các chủ cửa hàng vật tư nông nghiệp và bách hóa tổng hợp đều biểu thị tính tuân thủ cao, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và nói không với các nguồn hàng trôi nổi nhằm tạo dựng niềm tin bền vững đối với người tiêu dùng tại địa phương.
Đấu tranh trực diện với thủ đoạn mượn danh nông sản và gian lận trên môi trường số
Cùng với tiến trình bùng nổ của thương mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội, phương thức dịch chuyển và tiêu thụ hàng giả, hàng nhái tại các khu vực vùng cao cũng đã xuất hiện những biến tướng phức tạp. Thay vì chỉ bày bán truyền thống tại hệ thống chợ phiên như trước đây, các đối tượng vi phạm đã chuyển dịch mạnh mẽ sang không gian mạng, ứng dụng công nghệ số để che giấu hành vi sai phạm, gây ra nhiều rào cản cho khâu trinh sát của lực lượng quản lý.
Cán bộ trinh sát thuộc Đội Quản lý thị trường số 4 chỉ rõ, các đối tượng hiện nay thiết lập hệ thống công nghệ rất tinh vi để ngụy tạo nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm. Thủ đoạn phổ biến là thuê người dân bản địa tổ chức livestream bán hàng trực tiếp ngay tại các khu vực nương rẫy, vườn cây đặc sản địa phương nhằm đánh lừa lòng tin của người xem về tính bản địa của sản phẩm. Tuy nhiên, trên thực tế, sau khi chốt đơn hàng của khách, toàn bộ số hàng hóa kém chất lượng lại được đóng gói và vận chuyển từ hệ thống các kho bãi bí mật đặt tại các địa phương khác hoặc ngay sát đường biên giới để chuyển phát đến tay người mua.
Đáng chú ý, để vượt qua hệ thống kiểm tra lưu thông trên các tuyến quốc lộ, một số đối tượng còn lợi dụng các chính sách ưu tiên phân phối nông sản của Nhà nước để tiến hành khai báo gian dối danh mục hàng hóa là rau, củ hoặc nông sản thô sơ chế. Sơ hở này được chúng dùng làm lá chắn nhằm né tránh quy trình mở bạt kiểm tra sâu của các lực lượng chức năng trong quá trình vận tải.
Thực tiễn đấu tranh cho thấy, nếu chỉ đơn thuần áp dụng các biện pháp xử phạt hành chính khi sự việc đã hoàn thành thì khó có thể triệt tiêu tận gốc vấn nạn nhức nhối này. Yếu tố quyết định chính là việc nâng cao nội lực nhận thức của cả người kinh doanh lẫn người tiêu dùng trong việc ưu tiên lựa chọn các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Với các hộ kinh doanh, việc tuân thủ pháp luật là điều kiện bắt buộc để phát triển bền vững; đối với người tiêu dùng, mỗi hành vi kiên quyết từ chối hàng giả sẽ góp phần thu hẹp không gian tồn tại của gian lận thương mại.
Trong định hướng điều hành thời gian tới, Đội Quản lý thị trường số 4 xác định tiếp tục tăng cường công tác nắm bắt tình hình biến động địa bàn, chủ động thực hiện kiểm tra kiểm soát thị trường, đồng thời thắt chặt khối liên minh phối hợp với các lực lượng biên phòng, công an trong chiến dịch tổng lực chống buôn lậu. Song song đó, đơn vị sẽ đẩy mạnh các hình thức hướng dẫn kỹ thuật cho các hộ kinh doanh, nâng cao ý thức cảnh giác của người dân trong việc chủ động nhận diện và tích cực tố giác các hành vi vi phạm đến cơ quan quản lý để kịp thời xử lý lý, giữ vững kỷ cương thị trường vùng cao.
Tâm An(T/h)
