Sự kiện thu hút sự tham gia của đại diện nhiều sở, ngành, địa phương và các cơ quan báo chí Trung ương, địa phương.
Trước đó, từ ngày 21/3 đến 11/4/2026, đoàn thám hiểm gồm 10 chuyên gia quốc tế cùng đội ngũ hỗ trợ trong nước đã tiến hành khảo sát thực địa tại nhiều khu vực thuộc vườn quốc gia và các xã lân cận như: Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Phú, Kim Điền, Tân Thành, Tuyên Lâm và Trường Sơn.
Kết quả, đoàn đã ghi nhận 29 hang động, trong đó có 26 hang hoàn toàn mới và mở rộng 3 hang đã biết, với tổng chiều dài đo vẽ lên tới 13.643m.
Nhiều hang động có quy mô lớn, giá trị khoa học cao được phát hiện. Đáng chú ý là hang Thiên Cung dài hơn 4,2km hiện là hang có chiều dài lớn nhất trong đợt khảo sát; hang Nước Lặn dài 2.721m; hang Má Dơm dài 1.257m.
Các số liệu bước đầu cho thấy hệ thống hang động tại đây phát triển mạnh theo địa hình karst, vừa có các hang thẳng đứng sâu như Má Dơm (-102m), hang Tru (-68m), vừa có các hang phát triển theo chiều ngang với quy mô lớn.
Đặc biệt, tại khu vực phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 2 thuộc xã Kim Điền, đoàn đã phát hiện hang Chả Nghéo với cấu trúc giếng đứng sâu, có thác nước và hệ thống suối ngầm bên dưới.
Trong khi đó, hang Thiên Cung nằm ở thung lũng Sinh Tồn không chỉ có hệ thống thạch nhũ phong phú mà còn có mối liên kết thủy văn với sông Chày, mở ra nhiều hướng nghiên cứu địa chất – thủy văn.
Ngoài ra, một số điểm khảo sát khác cũng cho thấy tiềm năng phát triển du lịch rõ nét. Khu vực phía sau hang Rục Mòn xuất hiện chuỗi hang có suối ngầm, phù hợp khai thác du lịch mạo hiểm; hang Mò Roọ dài khoảng 500m với cảnh quan đẹp, dễ tiếp cận; cụm hang Sơn Bồi tại xã Trường Sơn đã có một phần được đưa vào khai thác. Hang Chạc Đen, nằm trên tuyến đường 20, được nhận định có thể là một nhánh của hệ thống hang sông Phong Nha, hứa hẹn khả năng phát triển trong tương lai.
Ông Phạm Hồng Thái - Giám đốc Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết, sau hơn ba thập kỷ nghiên cứu, khu vực Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đã xác định được 7 vùng hang động chính với 3 hệ thống lớn gồm Phong Nha, Vòm và Moọc. Đến nay, toàn khu đã ghi nhận hơn 472 hang động với tổng chiều dài khảo sát vượt 254km.
Những phát hiện mới trong năm 2026 tiếp tục khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu về địa chất, địa mạo và hệ thống karst của di sản này. Không chỉ bổ sung dữ liệu khoa học quan trọng, kết quả khảo sát còn mở ra dư địa lớn cho công tác bảo tồn gắn với khai thác du lịch bền vững, góp phần nâng tầm vị thế của Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng trong thời gian tới.
Với những kết quả khảo sát mới được công bố, Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tiếp tục khẳng định giá trị đặc biệt về địa chất, địa mạo và đa dạng sinh học ở tầm quốc tế. Đây không chỉ là cơ sở quan trọng phục vụ công tác nghiên cứu khoa học, mà còn mở ra nhiều dư địa để phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù, nhất là du lịch khám phá, mạo hiểm.
Trong thời gian tới, việc khai thác hợp lý gắn với bảo tồn bền vững sẽ là hướng đi then chốt nhằm phát huy hiệu quả tiềm năng, góp phần nâng cao vị thế của di sản thiên nhiên thế giới này trên bản đồ du lịch khu vực và quốc tế.
Lê Quyết
