Áp lực thanh khoản tại nhóm ngân hàng quốc doanh đang gia tăng khi tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) tiến sát ngưỡng tối đa 85% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).
Theo số liệu NHNN công bố đến cuối tháng 3/2026, Vietcombank có tỷ lệ LDR ở mức 84,54%, VietinBank đạt 83,48%, BIDV ở mức 82,94% và Agribank đạt 83,28%. Trong bối cảnh nhu cầu tín dụng của nền kinh tế tiếp tục tăng cao, việc duy trì các tỷ lệ an toàn khiến nhiều ngân hàng phải liên tục đẩy mạnh huy động vốn từ dân cư và tổ chức kinh tế.
Điều này cũng tạo áp lực lên mặt bằng lãi suất huy động trong thời gian qua, đặc biệt tại nhóm ngân hàng có quy mô tín dụng lớn.
Trong bối cảnh đó, Thông tư 08/2026/TT-NHNN được giới phân tích đánh giá là động thái hỗ trợ đáng kể cho thanh khoản hệ thống ngân hàng, nhất là các ngân hàng quốc doanh đang nắm giữ lượng lớn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước (KBNN).
Theo quy định mới có hiệu lực từ ngày 15/5/2026, các tổ chức tín dụng được phép tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của KBNN vào nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ LDR. Đây được xem là thay đổi đáng chú ý so với lộ trình trước đó, khi toàn bộ tiền gửi có kỳ hạn của KBNN dự kiến sẽ bị loại khỏi công thức tính LDR từ năm 2026.
Việc điều chỉnh cách tính này giúp các ngân hàng có thêm “khoảng đệm” thanh khoản, đồng thời giảm áp lực phải tăng mạnh huy động vốn đầu vào để duy trì tỷ lệ an toàn.
Dữ liệu từ báo cáo tài chính quý I/2026 cho thấy tổng số dư tiền gửi của KBNN tại ba ngân hàng quốc doanh lớn gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank đạt 563.036 tỷ đồng, tăng gần 39% so với cuối năm 2025.
Trong đó, Vietcombank ghi nhận tổng tiền gửi KBNN đạt 189.159 tỷ đồng. Sau khi loại trừ tiền gửi không kỳ hạn bằng VND và ngoại tệ lần lượt là 2.656 tỷ đồng và 1.252 tỷ đồng, quy mô tiền gửi có kỳ hạn bằng VND còn khoảng 185.250 tỷ đồng. Theo cơ chế mới, khoảng 37.050 tỷ đồng sẽ được bổ sung vào mẫu số tính LDR của ngân hàng này.
Tại BIDV, số dư tiền gửi KBNN cuối quý I/2026 đạt khoảng 188.627 tỷ đồng, tăng 39% so với đầu năm. Sau khi loại trừ khoảng 3.377 tỷ đồng tiền gửi không kỳ hạn, phần tiền gửi có kỳ hạn được tính vào nguồn vốn huy động theo quy định mới cũng tương ứng khoảng 37.050 tỷ đồng.
Trong khi đó, VietinBank cũng được dự báo hưởng lợi đáng kể nhờ quy mô tiền gửi KBNN lớn. Việc được cộng thêm một phần tiền gửi có kỳ hạn của KBNN vào nguồn vốn huy động sẽ giúp các ngân hàng này cải thiện hệ số an toàn thanh khoản mà không cần gia tăng mạnh lãi suất huy động trên thị trường dân cư.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, thay đổi trong cách xác định LDR không chỉ hỗ trợ thanh khoản cho nhóm ngân hàng quốc doanh mà còn góp phần ổn định mặt bằng lãi suất trên thị trường. Khi áp lực huy động vốn giảm bớt, các ngân hàng sẽ có thêm dư địa để duy trì lãi suất cho vay ở mức hợp lý, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng tín dụng và phục hồi kinh tế.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng về dài hạn, các ngân hàng vẫn cần đa dạng hóa nguồn vốn huy động, cải thiện chất lượng tài sản và nâng cao năng lực quản trị rủi ro để đảm bảo an toàn hệ thống trong bối cảnh tín dụng tiếp tục tăng trưởng nhanh.
Phương Thảo(t/h)
