Căn cứ Điều 14 của Nghị định số 185/2026/NĐ-CP, mỗi thôn và tổ dân phố được bố trí tối đa 3 người hoạt động không chuyên trách. Lực lượng này bao gồm Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố và Trưởng Ban Công tác Mặt trận. Khoản 3 Điều 16 của Nghị định quy định những chức danh này thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm y tế. Nhóm nhân sự này sẽ được hưởng các chế độ và chính sách theo quy định của pháp luật hiện hành về bảo hiểm.
Về nguồn kinh phí thực hiện, Điều 15 quy định ngân sách nhà nước sẽ thực hiện khoán quỹ phụ cấp hằng tháng cho từng thôn, tổ dân phố, trong đó đã bao gồm khoản hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội. Mức khoán được phân chia thành hai nhóm cụ thể. Mức khoán bằng 8 lần mức lương cơ sở được áp dụng đối với thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên, cùng các địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh, khu vực biên giới, hải đảo hoặc thôn đặc biệt khó khăn. Đối với các thôn và tổ dân phố còn lại, mức khoán quỹ phụ cấp được áp dụng bằng 6,5 lần mức lương cơ sở.
Trách nhiệm bảo đảm nguồn kinh phí được quy định chi tiết tại Điều 17. Ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí theo phân cấp hiện hành, nguồn kinh phí chi trả bảo hiểm y tế và Quỹ bảo hiểm xã hội thực hiện theo pháp luật chuyên ngành tương ứng.
Bên cạnh đó, Nghị định bổ sung quy định chuyển tiếp để bảo đảm quyền lợi cho người lao động. Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, trong khi Nghị định 185/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 26/5/2026. Nhằm xử lý sự chênh lệch về thời gian hiệu lực pháp luật, khoản 2 Điều 19 yêu cầu việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vẫn tiếp tục được thực hiện trong giai đoạn này. Các địa phương có trách nhiệm chủ động rà soát, cân đối và bố trí nguồn kinh phí để đóng hoặc truy đóng đầy đủ, kịp thời, bảo đảm không làm gián đoạn quyền lợi an sinh của đội ngũ người hoạt động không chuyên trách.
Thành Nam (t/h)
