Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), Nghị định số 137/2026/NĐ-CP ban hành ngày 7/4/2026 chính thức thay thế các quy định trước đây về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp. Điểm đáng chú ý của nghị định mới là việc đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp nhưng vẫn duy trì các công cụ giám sát cần thiết đối với lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro này.
Một trong những thay đổi quan trọng là doanh nghiệp sẽ không còn phải nộp phí thẩm định hồ sơ khi thực hiện các thủ tục liên quan đến cấp mới, sửa đổi, bổ sung hoặc gia hạn giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp. Bên cạnh đó, một số thủ tục như thông báo thay đổi thông tin danh mục hàng hóa cũng được bãi bỏ.
Cơ quan quản lý cũng cắt giảm từ 30-50% thời gian giải quyết một số thủ tục hành chính, đồng thời đơn giản hóa thành phần hồ sơ và giảm số lượng báo cáo định kỳ mà doanh nghiệp phải thực hiện. Những điều chỉnh này nhằm giảm áp lực hành chính, giúp doanh nghiệp tập trung hơn vào hoạt động kinh doanh và nâng cao hiệu quả quản trị.
Một điểm mới khác là cho phép doanh nghiệp bán hàng đa cấp sử dụng hợp đồng điện tử trong quá trình ký kết với người tham gia mạng lưới bán hàng. Quy định này được đánh giá phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp đa cấp thường có số lượng lớn người tham gia cần quản lý.
Việc sử dụng hợp đồng điện tử giúp doanh nghiệp giảm chi phí lưu trữ hồ sơ giấy, nâng cao khả năng kiểm soát thông tin, đồng thời thuận lợi hơn trong quá trình quản lý quan hệ với người tham gia bán hàng đa cấp.
Nghị định mới cũng quy định rõ hơn về việc phân cấp quản lý giữa Bộ Công Thương và các địa phương. Theo đó, một số nhiệm vụ trước đây được Bộ Công Thương thực hiện sẽ tiếp tục được giao cho Sở Công Thương, bao gồm công nhận chương trình đào tạo kiến thức pháp luật về bán hàng đa cấp, tổ chức kiểm tra kiến thức pháp luật, kiểm tra kiến thức đầu mối tại địa phương, giám sát hoạt động của cơ sở đào tạo và tiếp nhận thông báo chấm dứt hoạt động bán hàng đa cấp.
Việc tăng cường phân cấp được kỳ vọng giúp cơ quan quản lý địa phương chủ động hơn trong theo dõi, kiểm tra và xử lý các vấn đề phát sinh trên địa bàn. Đặc biệt, Sở Công Thương sẽ có thêm thẩm quyền thu hồi xác nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương nếu doanh nghiệp không duy trì hoạt động thường xuyên theo nội dung đã đăng ký.
Bên cạnh các quy định tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, nghị định mới cũng bổ sung những biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn. Trong đó, từ ngày 1/7/2026, các đối tượng thuộc lực lượng công an nhân dân và quân đội nhân dân Việt Nam sẽ bị hạn chế tham gia hoạt động bán hàng đa cấp.
Quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch, tránh xung đột lợi ích và hạn chế nguy cơ lợi dụng vị trí công tác để tác động đến hoạt động kinh doanh đa cấp.
Theo cơ quan quản lý, việc hoàn thiện khung pháp lý về bán hàng đa cấp hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và những người tham gia mạng lưới bán hàng. Đồng thời, các doanh nghiệp hoạt động đúng quy định sẽ có thêm điều kiện để phát triển bền vững, thay vì chịu ảnh hưởng bởi những mô hình biến tướng, lôi kéo người tham gia bằng các cam kết lợi nhuận không thực tế.
Nam Sơn (t/h)
