Bức tranh công nghiệp Việt Nam đang cho thấy đà tăng trưởng lan rộng ở nhiều nhóm ngành chủ lực.
Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), IIP tháng 8/2026 tăng 1,5% so với tháng trước và 14,4% so với cùng kỳ. Tính chung 8 tháng, IIP tăng 11,9%, trong đó chế biến, chế tạo tăng 12,5%, đóng góp 9,6 điểm phần trăm.
Nhiều nhóm sản phẩm tăng mạnh như kim loại 22,4%, xe có động cơ 15,9%, thiết bị điện 14,6% và điện tử, máy vi tính, quang học 13,9%. Riêng xe máy tăng 27,9%, máy tính xách tay 25,7%, ô tô 24% và thép cán 23,4%.
Sản lượng công nghiệp tăng đang kéo theo nhu cầu nguyên vật liệu, linh kiện, năng lượng, logistics và các dịch vụ hỗ trợ, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa trên toàn chuỗi cung ứng.
Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), 7 tháng đầu năm, sản xuất thép thô đạt 17,92 triệu tấn, tăng 28%; thép thành phẩm đạt 21,4 triệu tấn, tăng 15,4%. Riêng 6 tháng, thép xây dựng sản xuất 7,69 triệu tấn, tăng 19,3%, bán hàng đạt 7,64 triệu tấn, tăng 15,1%, cho thấy sức cầu nội địa đang hỗ trợ đáng kể cho sản xuất.
Ô tô và xe máy cũng tăng mạnh. 8 tháng, Việt Nam sản xuất khoảng 371.500 ô tô, tăng 24%. Toyota Việt Nam bán 36.669 xe trong 6 tháng, tăng 22%; VinFast bàn giao 137.697 ô tô điện trong 7 tháng. Sản lượng xe máy đạt khoảng 2,46 triệu chiếc, tăng 31,1%, trong khi xe máy điện tiêu thụ hơn 513.000 chiếc, tăng 97,2%.
Đà tăng còn được hỗ trợ bởi cả thị trường trong nước và xuất khẩu. PMI sản xuất tháng 8 đạt 53,3 điểm, duy trì trên 50 tháng thứ 14 liên tiếp. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 8 tháng đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7%, trong đó xuất khẩu tăng 22,4% và nhập khẩu tăng 35,3%.
Ngành điện tử tiếp tục là điểm sáng. Samsung ghi nhận doanh thu khoảng 35,2 tỷ USD tại Việt Nam trong 6 tháng, tăng 21%. Khi sản lượng điện tử, máy tính và linh kiện tăng, nhu cầu đối với kim loại, nhựa kỹ thuật, linh kiện chính xác, bao bì và logistics cũng được kỳ vọng mở rộng.
Tuy nhiên, sản xuất tăng chưa đồng nghĩa với tăng trưởng bền vững. Giá thép xây dựng trong nước 6 tháng đầu năm tăng khoảng 10-13%, trong khi chi phí nguyên liệu và vận tải biển gây sức ép lên biên lợi nhuận. Xuất khẩu thép cũng giảm 1,79% về lượng dù sản xuất tăng mạnh.
Sức hấp thụ giữa các ngành không đồng đều: xe máy, ô tô, thép cán và máy tính xách tay tăng trên 20%, nhưng NPK, bột ngọt, giày dép da và LPG lại giảm. Trong nước, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ 8 tháng tăng 13,3%, song nếu loại trừ yếu tố giá chỉ tăng 7,6%.
Những dữ liệu này cho thấy công nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc, nhưng để hình thành một chu kỳ tăng trưởng bền vững, yếu tố quyết định vẫn là sức mua thực, đơn hàng xuất khẩu và khả năng kiểm soát chi phí đầu vào. Doanh nghiệp làm chủ được giá thành, chuỗi cung ứng và thị trường đầu ra sẽ có lợi thế lớn hơn trong chu kỳ mới.
Hà Trần (t/h)
