Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Công điện số 03/CĐ-TTg ngày 13/1/2026 về việc tiếp tục tập trung thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực cao nhất để gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.
Công điện nêu rõ, thời gian qua, công tác chống khai thác IUU đã có những chuyển biến tích cực. Nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của phần lớn ngư dân, doanh nghiệp được nâng lên; công tác quản lý tàu cá, kiểm soát hoạt động khai thác trên biển và truy xuất nguồn gốc thủy sản từng bước đi vào nền nếp; việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm có nhiều tiến bộ. Tuy nhiên, tình trạng khai thác IUU vẫn là thách thức trực tiếp đối với uy tín quốc gia, hoạt động xuất khẩu thủy sản và sinh kế của người dân, doanh nghiệp làm ăn chân chính.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tuyệt đối không chủ quan, không làm hình thức, không để phát sinh sơ hở, lỗ hổng trong tổ chức thực hiện và trong thực thi công vụ. Chống khai thác IUU và gỡ bỏ “thẻ vàng” được xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, cấp bách, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao nhất, hành động đồng bộ, quyết liệt từ Trung ương đến cơ sở.
Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh, kiên quyết không để bất kỳ tổ chức, cá nhân nào vì lợi ích riêng mà cố tình vi phạm pháp luật, lợi dụng, tiếp tay hoặc bao che sai phạm, gây ảnh hưởng đến hình ảnh và uy tín quốc gia trên trường quốc tế.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương ven biển tiếp tục quán triệt, triển khai nghiêm túc Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư cùng các chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ; huy động tối đa nguồn lực để tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách trong công tác chống khai thác IUU.
Đáng chú ý, Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra trực tiếp tại các địa phương, xác minh tính thực chất của kết quả “khép hồ sơ” các vụ việc IUU mà địa phương báo cáo với tỷ lệ rất cao, trên 90%. Việc kiểm tra nhằm làm rõ quá trình khép hồ sơ có đúng quy định pháp luật hay không, có bỏ lọt vi phạm, không xử phạt hoặc xử phạt không đúng quy định hay không; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan, đơn vị và cá nhân có liên quan.
Nội dung kiểm tra tập trung vào công tác quản lý đội tàu cá; kiểm soát tàu cá ra, vào cảng; phòng, chống gian lận trong chuỗi khai thác, thu mua, chế biến và xuất khẩu thủy sản; việc lắp đặt, vận hành thiết bị giám sát hành trình; vận hành cơ sở dữ liệu nghề cá; cũng như việc triển khai các chính sách chuyển đổi nghề cho ngư dân. Kết quả kiểm tra phải được báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 25/1/2026.
Cùng với đó, Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp chuẩn hóa, liên thông cơ sở dữ liệu nghề cá, bảo đảm các hệ thống giám sát hành trình và nền tảng dữ liệu liên quan vận hành ổn định, đồng bộ và hiệu quả.
Bộ Quốc phòng tiếp tục tăng cường lực lượng tuần tra, kiểm soát trên các vùng biển. Bộ Công an khẩn trương điều tra, xử lý nghiêm các vụ việc vi phạm pháp luật liên quan đến khai thác IUU. Bộ Ngoại giao phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý các trường hợp tàu cá và thuyền trưởng Việt Nam bị giam giữ ở nước ngoài.
Thủ tướng cũng yêu cầu Tổng Thanh tra Chính phủ tiến hành thanh tra một số địa phương theo yêu cầu; Bí thư tỉnh ủy, thành ủy trực tiếp chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố ven biển chịu trách nhiệm toàn diện về công tác chống khai thác IUU và kết quả xử lý vi phạm trên địa bàn, báo cáo đầy đủ về Thủ tướng Chính phủ trước ngày 25/1/2026.
Phương Thảo(t/h)
