Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đại biểu Phan Thị Thùy Linh (Đoàn Thanh Hóa) tán thành sự cần thiết ban hành Luật, nhấn mạnh doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm hơn 98% tổng số doanh nghiệp, cùng hàng triệu hộ kinh doanh, đóng góp lớn vào tạo việc làm, phát triển kinh tế và ổn định xã hội. Bên cạnh thu hút các doanh nghiệp lớn, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh phát triển.
Đại biểu đề nghị thiết kế chính sách hỗ trợ liên tục, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. Thực tế, doanh nghiệp có thể mất 1-2 năm để nâng cấp, đáp ứng yêu cầu của khách hàng lớn, trong khi nguồn hỗ trợ thường tập trung vào 6 tháng cuối năm ngân sách. Điều này khiến các hoạt động tư vấn, đào tạo được ưu tiên, còn hỗ trợ sản xuất thử và kiểm định chưa được triển khai rộng, chưa theo kịp nhu cầu thực tế.
Đại biểu Phan Thị Thùy Linh đề nghị quy định rõ cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp liên tục qua nhiều năm ngân sách, xác định cụ thể thời gian, kinh phí, mục tiêu và trách nhiệm thực hiện. Hiệu quả cần được đánh giá qua mức tăng năng suất, cải thiện chất lượng và khả năng đáp ứng yêu cầu khách hàng.
Bên cạnh đó, cần xây dựng kênh hỗ trợ thiết thực để chính sách đến được doanh nghiệp nhỏ nhất. Theo khảo sát gần 500 doanh nghiệp nhỏ và vừa của Bộ Tài chính, chỉ khoảng 9% cho biết đã tiếp cận, thụ hưởng chính sách hỗ trợ. Đại biểu đề xuất tăng cường vai trò của các tổ chức đại diện doanh nghiệp, bảo đảm việc lựa chọn công khai, minh bạch và thanh toán gắn với kết quả.
Đối với doanh nghiệp kinh doanh bền vững, tạo tác động xã hội, cần làm rõ tiêu chí nhận diện, điều kiện và cơ chế hỗ trợ. Hiệu quả được đánh giá qua việc làm tạo ra cho người yếu thế, cải thiện sinh kế và khả năng cung cấp dịch vụ thiết yếu cho người thu nhập thấp.
Đại biểu nhấn mạnh, thành công của Luật không nằm ở số lượng điều khoản hỗ trợ, mà ở khả năng giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa đứng vững, phát triển tự chủ.
Đại biểu Trần Anh Tuấn (Đoàn TP. Hồ Chí Minh) ủng hộ dự thảo Luật, đánh giá các cơ chế, chính sách được thiết kế toàn diện hơn, tạo kỳ vọng thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.
Đối với quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo, đại biểu đánh giá cao đề xuất khuyến khích doanh nghiệp nhà nước, định chế tài chính có vốn nhà nước và quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách góp vốn, ủy thác đầu tư theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận rủi ro. Đây là điểm đổi mới đáng chú ý trong dự thảo Luật.
Đại biểu Trần Anh Tuấn đề nghị bổ sung cơ chế khuyến khích doanh nghiệp nhà nước, định chế tài chính nhà nước góp vốn vào quỹ đầu tư mạo hiểm, trong đó xem xét cách đánh giá các khoản đầu tư chưa hiệu quả để tăng động lực huy động vốn nhà nước.
Về hỗ trợ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư khi chuyển nhượng dự án hoặc thay đổi mục đích khai thác. Đồng thời, cần quy định cách xử lý khoản ngân sách đã hỗ trợ nếu chủ đầu tư không thực hiện cam kết dành diện tích cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê lại.
Đại biểu đề nghị Điều 10 quy định rõ thời hạn cam kết sử dụng hạ tầng phục vụ doanh nghiệp nhỏ và vừa, trách nhiệm kế thừa khi chuyển nhượng dự án và cơ chế hoàn trả kinh phí nếu vi phạm cam kết.
Về dữ liệu doanh nghiệp, đại biểu đề xuất chỉnh lý khoản 3 Điều 16 theo hướng phân biệt việc doanh nghiệp tự khai thác dữ liệu với cung cấp dữ liệu cho bên thứ ba; làm rõ căn cứ thu phí, giá trị gia tăng và cơ chế bảo mật thông tin doanh nghiệp.
Hà Trần (t/h)
