Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), Việt Nam là nước sản xuất vonfram lớn thứ hai thế giới năm 2024, chiếm khoảng 4,1% sản lượng toàn cầu. Trung Quốc dẫn đầu với hơn 80% sản lượng. Việt Nam có trữ lượng vonfram ước tính 170.000 tấn, trong đó Thái Nguyên chiếm khoảng 90%.
Vonfram có độ cứng cao, nhiệt độ nóng chảy cao nhất trong các kim loại, được sử dụng trong sản xuất thép hợp kim, dụng cụ cắt gọt, hàng không vũ trụ, quốc phòng, khai thác dầu khí, năng lượng tái tạo và công nghệ bán dẫn, điện tử.
Do có vai trò quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp, vonfram được xem là nguyên liệu chiến lược. Biến động nguồn cung có thể tác động đến giá và thúc đẩy các quốc gia tìm kiếm nguồn thay thế.
Trung Quốc hiện chi phối thị trường vonfram toàn cầu. Từ tháng 2/2025, nước này áp dụng cơ chế cấp phép xuất khẩu đối với một số mặt hàng liên quan đến vonfram. Sau khi các biện pháp kiểm soát được triển khai, xuất khẩu vonfram của Trung Quốc giảm gần 40% so với cùng kỳ, trong khi nhu cầu từ lĩnh vực quốc phòng, hàng không vũ trụ, năng lượng và sản xuất công nghiệp vẫn ở mức cao.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam có cơ hội gia tăng vai trò trong chuỗi cung ứng vonfram toàn cầu. Tại Thái Nguyên, Masan High-Tech Materials (MSR) vận hành mỏ Núi Pháo, một trong những mỏ vonfram lớn nhất thế giới ngoài Trung Quốc, với sản lượng ước tính tương đương 33% nguồn cung toàn cầu nếu loại trừ Trung Quốc.
Quý III/2026, MSR đạt doanh thu 14.557 tỷ đồng, gấp hơn 7 lần cùng kỳ; lợi nhuận đạt 2.148 tỷ đồng, tăng 29% so với quý trước. Dù giá APT bình quân giảm khoảng 4%, lợi nhuận vẫn tăng nhờ sản lượng bán hàng và hoạt động chế biến được đẩy mạnh.
MSR hiện sản xuất khoảng 6.000 tấn vonfram, đặt mục tiêu nâng lên 8.000 tấn năm 2027 và hướng tới 10.000 tấn mỗi năm. Đơn hàng năm 2027 gần lấp đầy công suất dự kiến, trong khi doanh nghiệp lên kế hoạch bổ sung nguyên liệu từ bên ngoài và đẩy mạnh tái chế để mở rộng sản xuất.
Theo dự thảo do Bộ Công Thương trình ngày 8/10, vonfram chỉ được xuất khẩu sau khi chế biến sâu thành APT hoặc oxit vonfram. Định hướng này nhằm nâng giá trị sản phẩm và tăng lợi ích kinh tế trong nước.
Chi Chi (t/h)
