Theo đề án, quỹ được tổ chức theo mô hình hợp tác công – tư, kết hợp vốn ngân sách thành phố với nguồn lực từ các nhà đầu tư tư nhân. Đây được xem là bước đi nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về vốn cho hệ sinh thái khởi nghiệp, trong bối cảnh TP. HCM hiện thu hút gần 50% số startup cả nước nhưng thiếu các quỹ đầu tư mạo hiểm nội địa quy mô lớn, vận hành theo cơ chế thị trường.
Quỹ không chỉ cung cấp vốn mà còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo.
Giai đoạn 2026–2035, quỹ dự kiến đầu tư từ 50–150 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp khoa học – công nghệ; hỗ trợ thương mại hóa ít nhất 50 sản phẩm, công nghệ. Thành phố đặt mục tiêu ươm tạo tối thiểu 5 doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn có khả năng IPO hoặc tham gia M&A.
Về cơ chế huy động nguồn lực, quỹ được thiết kế theo mô hình “vốn mồi”: 1 đồng vốn nhà nước dự kiến thu hút 2–3 đồng vốn tư nhân, hướng tới tỷ lệ nguồn lực xã hội chiếm trên 60% tổng vốn. Hoạt động đầu tư tập trung chủ yếu tại TP. HCM, song có thể đồng đầu tư cùng các quỹ trong nước vào doanh nghiệp ở địa phương khác nếu có hoạt động R&D, chuyển giao công nghệ hoặc đóng góp trực tiếp cho chuỗi cung ứng và phát triển kinh tế – xã hội của thành phố.
Các lĩnh vực ưu tiên gồm công nghiệp công nghệ số, vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học và y tế kỹ thuật cao, vật liệu mới, năng lượng tái tạo, tự động hóa và robot.
Đáng chú ý, quỹ áp dụng cơ chế “chấp nhận rủi ro có kiểm soát”, theo đó hiệu quả đầu tư được đánh giá trên tổng thể danh mục thay vì từng dự án riêng lẻ. Tổng mức tổn thất không vượt quá 50% phần vốn nhà nước trong một chu kỳ đầu tư. Đồng thời, cơ chế miễn trừ trách nhiệm được áp dụng với đội ngũ quản lý và đại diện phần vốn nhà nước nếu tổn thất phát sinh do nguyên nhân khách quan và đã tuân thủ đầy đủ quy trình, bảo đảm minh bạch.
Theo kế hoạch, năm 2026, Công ty cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm TP. HCM sẽ được thành lập với vốn điều lệ ban đầu 500 tỉ đồng, trong đó ngân sách góp 200 tỉ đồng (40%), tư nhân góp 300 tỉ đồng (60%). Giai đoạn 2027–2035, quỹ tăng vốn hằng năm, hướng tới quy mô tối thiểu 5.000 tỉ đồng vào năm 2035.
Một số tập đoàn, quỹ đầu tư cam kết tham gia cổ đông sáng lập gồm SOVICO, Vingroup, VinaCapital, Becamex, VNG, CT Group, Tập đoàn Hoa Sen, Lotte Ventures Vietnam và FPT.
Việc hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm quy mô lớn theo cơ chế thị trường được kỳ vọng tạo cú hích mới cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đồng thời củng cố vai trò đầu tàu kinh tế của TP. HCM trong giai đoạn phát triển mới.
Hậu Thạch (t/h)
