Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật Việt Nam (SPS Việt Nam), Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản gửi các cơ quan quản lý, địa phương và hiệp hội ngành hàng, thông tin về những thay đổi trong quy định đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu thực phẩm của Trung Quốc.
Theo Văn phòng SPS Việt Nam, thông tin được cập nhật từ Công điện số TCO CĐ 253.2026 ngày 27/10/2026 của Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc, liên quan đến Thông báo số 150 năm 2026 do Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) ban hành.
Quy định mới có hiệu lực từ ngày 23/10/2026, thay thế các quy định tương ứng được ban hành năm 2012, áp dụng đối với doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm nước ngoài, đại lý xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc và doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm tại nước này.
Đáng chú ý, GACC đã đơn giản hóa đáng kể biểu mẫu đăng ký. Theo đó, số mục thông tin doanh nghiệp xuất khẩu nước ngoài hoặc đại lý phải kê khai giảm từ 20 xuống còn 10 mục. Đối với doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm tại Trung Quốc, số mục thông tin giảm từ 20 xuống còn 16.
Cùng với việc tinh giản hồ sơ, thời gian giải quyết thủ tục cũng được quy định cụ thể. Theo Điều 6 Thông báo số 150, cơ quan hải quan Trung Quốc hoàn thành đăng ký trong vòng 3 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận hồ sơ có biểu mẫu kê khai đầy đủ và tài liệu kèm theo đáp ứng yêu cầu.
Trường hợp hồ sơ chưa đáp ứng quy định, cơ quan hải quan phải thông báo một lần cho người nộp hồ sơ trong thời hạn 3 ngày làm việc để bổ sung, hoàn thiện.
Theo phần giải thích của GACC, thời gian xử lý hồ sơ đối với doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm tại Trung Quốc được rút ngắn từ 5 xuống còn 3 ngày làm việc. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu nước ngoài hoặc đại lý, thời hạn giải quyết cũng được xác định rõ là 3 ngày làm việc.
Doanh nghiệp có thể thực hiện đăng ký mới, thay đổi thông tin hoặc đề nghị hủy đăng ký thông qua Cổng thông tin một cửa thương mại quốc tế hoặc Cổng dịch vụ công của Hải quan Trung Quốc.
Sau khi hoàn tất thủ tục, doanh nghiệp xuất khẩu nước ngoài hoặc đại lý được cấp mã số đăng ký. Thông tin đăng ký được công khai trên hệ thống thông tin tín dụng doanh nghiệp xuất nhập khẩu của Hải quan Trung Quốc tại địa chỉ http://credit.customs.gov.cn/.
Bên cạnh việc tạo thuận lợi về thủ tục hành chính, quy định mới cũng yêu cầu doanh nghiệp chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác và đầy đủ của thông tin cung cấp.
Đặc biệt, khi có thay đổi về nội dung đã đăng ký, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục cập nhật với cơ quan hải quan có thẩm quyền trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày phát sinh thay đổi.
Trong quá trình nhập khẩu thực phẩm vào Trung Quốc, các thông tin về tên doanh nghiệp xuất nhập khẩu, mã số tín dụng xã hội thống nhất của doanh nghiệp nhập khẩu tại Trung Quốc và mã số đăng ký của doanh nghiệp xuất khẩu nước ngoài hoặc đại lý phải được kê khai chính xác để phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu của cơ quan hải quan.
GACC cũng quy định cơ quan hải quan có quyền kiểm tra thực địa, yêu cầu cung cấp tài liệu hoặc tiến hành xác minh thông tin đăng ký theo quy định pháp luật. Trường hợp phát hiện thông tin không phù hợp với thực tế, doanh nghiệp sẽ được yêu cầu sửa đổi, hoàn thiện trong thời hạn quy định.
Theo Điều 8 Thông báo số 150, đăng ký của doanh nghiệp có thể bị hủy trong các trường hợp giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động; bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi giấy phép kinh doanh hoặc hủy bỏ đăng ký; doanh nghiệp chủ động đề nghị hủy và các trường hợp khác theo quy định pháp luật.
Quy định đăng ký liên quan đến nhiều nhóm thực phẩm như thịt, thủy sản, sữa, yến sào, ngũ cốc, trà, cà phê rang, sản phẩm từ trái cây và trái cây đông lạnh. Đối với những sản phẩm ngoài danh mục, việc quản lý thực hiện theo các quy định có liên quan.
Trước những thay đổi này, Văn phòng SPS Việt Nam đề nghị các cơ quan chức năng, địa phương và hiệp hội ngành hàng nghiên cứu, phổ biến kịp thời quy định mới tới cộng đồng doanh nghiệp.
Đối với các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc, việc nắm rõ thủ tục đăng ký, thời hạn giải quyết và trách nhiệm cập nhật thông tin là cần thiết để chủ động hoàn thiện hồ sơ, hạn chế những vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục xuất khẩu.
Thiên Trường
