Điện tử – máy móc tiếp tục là động lực chính
Riêng trong nửa đầu tháng 2, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 41,6 tỷ USD, tăng hơn 30%. Trong đó, xuất khẩu đạt 20,3 tỷ USD, nhập khẩu đạt 21,3 tỷ USD; cán cân thương mại tạm thời nhập siêu khoảng 948 triệu USD.
Đáng chú ý, mức tăng trưởng mạnh mẽ này diễn ra trong bối cảnh kỳ nghỉ Tết Nguyên đán rơi vào tháng 2, khiến số ngày làm việc thực tế giảm. Điều đó cho thấy doanh nghiệp đã chủ động chuẩn bị đơn hàng và khởi động sản xuất sớm ngay từ cuối năm trước, không để xảy ra tình trạng “chậm nhịp” sau Tết.
Cơ cấu xuất khẩu tiếp tục nghiêng mạnh về khu vực công nghiệp chế biến, trong đó ba nhóm hàng công nghệ cao giữ vai trò dẫn dắt.
Nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt khoảng 14 tỷ USD, tăng 49,4% so với cùng kỳ. Điện thoại và linh kiện đạt khoảng 8,3 tỷ USD, tăng 18,9%. Trong khi đó, máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt 7,93 tỷ USD, tăng 42,5%.
Mức tăng trên 40% của nhiều nhóm hàng cho thấy nhu cầu tại các thị trường lớn đang phục hồi tích cực, đồng thời phản ánh sự mở rộng sản xuất của khu vực doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực công nghệ cao cũng như sự tham gia ngày càng sâu của Việt Nam vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bên cạnh đó, các ngành truyền thống vẫn duy trì đóng góp quan trọng, góp phần đa dạng hóa cơ cấu xuất khẩu như gỗ và sản phẩm gỗ đạt khoảng 2,3 tỷ USD; cà phê đạt khoảng 1,5 tỷ USD; thủy sản khoảng 1,4 tỷ USD.
Tuy nhiên, việc kim ngạch tăng mạnh nhưng tập trung chủ yếu ở nhóm điện tử và khu vực FDI cũng đặt ra yêu cầu nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, gia tăng giá trị gia tăng trong nước để đảm bảo tăng trưởng bền vững hơn. 
Song song với bức tranh chung của xuất khẩu, ngành dệt may ghi nhận khí thế sản xuất sôi động ngay từ đầu năm 2026.
Tại Tổng công ty May 10, đơn hàng đã đáp ứng năng lực sản xuất đến hết tháng 4. Theo lãnh đạo doanh nghiệp, thời gian chốt đơn hiện nay rút ngắn đáng kể so với trước đây; nhiều hợp đồng chỉ được xác nhận sát thời điểm sản xuất, buộc doanh nghiệp phải linh hoạt điều chỉnh kế hoạch và tăng tốc ngay sau Tết.
Công ty TNHH Tổng Công ty Dệt May Miền Nam - Vinatex (VSC) cho biết đã đủ đơn hàng xuất khẩu đến hết tháng 7/2026 và đang tiếp tục đàm phán cho quý III. Trong khi đó, Tổng công ty May Nhà Bè - CTCP (NBC) đặt mục tiêu lợi nhuận 570 tỷ đồng trong năm 2026, đồng thời tập trung cơ cấu lại sản phẩm theo hướng giá trị gia tăng cao và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tự động hóa nhằm nâng cao năng suất.
Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, kết quả xuất khẩu khoảng 46 tỷ USD của năm 2025 cùng mức trên 4 tỷ USD trong tháng 1/2026 đã tạo nền tảng và xung lực tích cực cho năm nay. Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn cao điểm từ tháng 5 trở đi, áp lực sẽ tập trung vào việc ổn định lao động, duy trì dây chuyền và đảm bảo tiến độ giao hàng.
Đơn hàng dồi dào đầu năm là tín hiệu tích cực cho triển vọng sản xuất – xuất khẩu năm 2026. Tuy vậy, để duy trì đà tăng trưởng dài hạn, ngành Công Thương xác định các định hướng then chốt gồm phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thu hút FDI có chọn lọc; phát triển dịch vụ logistics, tài chính và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, bền vững.
Với sự chủ động của cộng đồng doanh nghiệp cùng xu hướng phục hồi nhu cầu toàn cầu, xuất khẩu Việt Nam đang bước vào năm 2026 với tâm thế tăng tốc, song bài toán nâng cao chất lượng tăng trưởng vẫn là yêu cầu xuyên suốt trong chặng đường phía trước.
Lê Hằng
