BHXH Việt Nam vừa ban hành Công văn số 4860/BHXH-CĐBHXH ngày 29/6/2026 hướng dẫn một số nội dung giải quyết chế độ ốm đau, thai sản và dưỡng sức, phục hồi sức khỏe. Trong đó, đáng chú ý là hướng dẫn về điều kiện, hồ sơ hưởng chế độ thai sản khi sinh con thứ hai; việc giải quyết chế độ ốm đau đối với người lao động nghỉ việc không trọn ngày và lập hồ sơ chi trả trợ cấp qua tài khoản cá nhân.
Theo đó, từ ngày 1/7/2026, lao động nữ sinh con thứ hai và lao động nam có vợ sinh con thứ hai được hưởng chế độ thai sản nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về BHXH.
Cụ thể, lao động nữ được hưởng chế độ khi tại thời điểm sinh con thứ hai đang có một con đẻ còn sống. Đối với lao động nam, điều kiện là đang tham gia BHXH bắt buộc và tại thời điểm vợ sinh con thứ hai, người vợ có một con đẻ còn sống.
Mức hưởng chế độ thai sản được thực hiện theo Luật BHXH năm 2024. Theo đó, trợ cấp thai sản được tính bằng số tháng nghỉ thai sản nhân với mức trợ cấp thai sản một tháng; trong đó, mức trợ cấp một tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc của sáu tháng gần nhất trước khi nghỉ việc. Ngoài ra, lao động nữ còn được hưởng trợ cấp một lần cho mỗi con bằng hai lần mức tham chiếu tại tháng sinh con.
Về hồ sơ, trường hợp người lao động đang tham gia BHXH thì đơn vị sử dụng lao động lập hồ sơ gửi cơ quan BHXH, đồng thời ghi rõ nội dung “Sinh con thứ hai” trên danh sách đề nghị theo mẫu quy định. Trường hợp người lao động đã thôi việc trước thời điểm sinh con thì trực tiếp nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH thuận tiện, kèm văn bản đề nghị hưởng chế độ theo mẫu và ghi rõ căn cứ đề nghị giải quyết theo Nghị định số 168/2026. Người kê khai chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của nội dung kê khai.
Đối với chế độ ốm đau, Công văn hướng dẫn việc xác định thời gian hưởng đối với người lao động nghỉ việc không trọn ngày căn cứ vào thời gian nghỉ việc do người sử dụng lao động lập phù hợp với thời giờ làm việc và giấy tờ do cơ sở khám, chữa bệnh cấp. Trường hợp người lao động nghỉ thực tế dài hơn thời gian ghi trên giấy ra viện hoặc giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH thì chỉ được giải quyết chế độ theo thời gian được cơ sở khám, chữa bệnh xác nhận.
Ngoài ra, để việc chi trả trợ cấp ốm đau, thai sản và dưỡng sức, phục hồi sức khỏe qua tài khoản cá nhân được chính xác, BHXH Việt Nam yêu cầu đơn vị sử dụng lao động cung cấp đầy đủ số tài khoản, tên ngân hàng và mã ngân hàng (CITAD) của hội sở chính nơi người lao động mở tài khoản.
Trần Minh
