Ngày 5/6, tại TP. HCM, Tạp chí Sở hữu trí tuệ và Sáng tạo tổ chức Hội thảo “Bảo hộ sở hữu trí tuệ trong bối cảnh hội nhập quốc tế”, quy tụ nhiều chuyên gia, nhà quản lý, luật sư và cộng đồng doanh nghiệp nhằm thảo luận các giải pháp nâng cao hiệu quả bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.
Phát biểu chào mừng hội thảo, TS. Lê Văn Út - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hoa Sen cho biết, trong bối cảnh cả nước đang quyết liệt triển khai Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, vấn đề bảo hộ sở hữu trí tuệ ngày càng mang ý nghĩa chiến lược.
Theo TS. Lê Văn Út, sở hữu trí tuệ không chỉ là câu chuyện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể sáng tạo, mà còn là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và phát triển nền kinh tế tri thức.
“Hoạt động nghiên cứu khoa học không thể chỉ dừng lại ở số lượng công bố, mà cần được chuyển hóa thành các sản phẩm, giải pháp và giá trị thực tiễn phục vụ xã hội, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo cũng như gia tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế”, TS. Lê Văn Út nhấn mạnh.
Tại hội thảo, ông Đinh Quang Tuấn – Tổng Biên tập Tạp chí Sở hữu trí tuệ và Sáng tạo cho rằng, trong một thế giới phẳng với nhiều biến động, sở hữu trí tuệ đã trở thành yếu tố giúp định danh, định vị và định giá mỗi cá nhân, doanh nghiệp, thậm chí là mỗi quốc gia.
“Sở hữu trí tuệ hiện đã trở thành hệ giá trị tham chiếu chung để đánh giá năng lực và sức cạnh tranh của các chủ thể trong nền kinh tế toàn cầu”, ông Tuấn nói.
Theo ông Đinh Quang Tuấn, thực tiễn thương mại quốc tế đang chứng kiến sự va chạm ngày càng rõ nét giữa các hệ thống quy phạm và tiêu chuẩn về sở hữu trí tuệ. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về chiến lược phát triển sở hữu trí tuệ cũng như khả năng thích ứng của doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Ông Tuấn cũng cho biết, trong các chương trình hành động lớn của Đảng và Chính phủ, việc tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên tất cả lĩnh vực được xem là điều kiện bắt buộc để phát triển nền kinh tế sáng tạo. Đặc biệt, năm 2026 là thời điểm nhiều quy định mới của Luật Sở hữu trí tuệ cùng các luật liên quan chính thức có hiệu lực.
“Hội thảo được tổ chức sau một tháng triển khai Công điện số 38 ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đây là dịp để nhìn nhận một cách hệ thống những vấn đề mới của sở hữu trí tuệ hiện nay, từ khoảng cách giữa quy định và thực thi đến yêu cầu hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong bối cảnh hội nhập”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Tại hội thảo, các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, sở hữu trí tuệ đang trở thành yếu tố cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc bảo vệ tài sản trí tuệ không chỉ giúp doanh nghiệp giữ vững thương hiệu mà còn tạo nền tảng để mở rộng thị trường và thu hút đầu tư.
Theo đó, thực tế hiện nay nhiều doanh nghiệp Việt vẫn chưa dành sự quan tâm đúng mức cho công tác đăng ký và bảo hộ sở hữu trí tuệ. Không ít trường hợp doanh nghiệp chỉ chú trọng phát triển sản phẩm, mở rộng kinh doanh mà bỏ quên việc bảo vệ thương hiệu, dẫn đến nguy cơ bị xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc mất thương hiệu tại thị trường nước ngoài.
Ths. Ls Vũ Duy Nam - Giám đốc Công ty Luật TNHH MTV Kim Ngọc cho rằng, sở hữu trí tuệ hiện không còn là vấn đề mang tính pháp lý đơn thuần mà đã trở thành tài sản có giá trị lớn đối với doanh nghiệp. Trong môi trường cạnh tranh toàn cầu, doanh nghiệp muốn phát triển bền vững cần chủ động xây dựng chiến lược bảo vệ thương hiệu, sáng chế và các tài sản trí tuệ ngay từ giai đoạn đầu.
Ông Nam cũng nhấn mạnh, quá trình chuyển đổi số và sự phát triển mạnh của môi trường internet đang khiến các hành vi xâm phạm bản quyền, giả mạo thương hiệu diễn biến ngày càng tinh vi. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao nhận thức pháp lý, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ để theo dõi và bảo vệ tài sản trí tuệ của mình.
Chuyên gia cũng nhận định, khi Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các tiêu chuẩn liên quan đến sở hữu trí tuệ ngày càng khắt khe hơn. Đây vừa là cơ hội để doanh nghiệp Việt nâng tầm thương hiệu, vừa là áp lực buộc doanh nghiệp phải chuyên nghiệp hóa hoạt động quản trị tài sản trí tuệ.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng kiến nghị cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả thực thi và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng nhằm tạo môi trường kinh doanh minh bạch, góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Hoàng Bách
