Báo cáo tổng kết của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Cao Bằng cho thấy một bức tranh toàn cảnh đầy nỗ lực của các lực lượng chức năng trong công tác làm sạch thị trường. Trong vòng một thập kỷ qua, toàn tỉnh đã phát hiện và xử lý tới 8.400 vụ vi phạm, liên quan đến hơn 8.200 đối tượng. Bóc tách chi tiết, cơ quan chức năng đã tiến hành khởi tố hình sự 344 vụ, triệt phá 2.609 vụ buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng cấm, đồng thời xử lý 5.737 vụ gian lận thương mại cùng 54 vụ liên quan đến sản xuất, buôn bán hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đáng chú ý, tổng số tiền thu từ các quyết định xử phạt hành chính nộp vào ngân sách nhà nước đã chạm mốc gần 200 tỷ đồng, góp phần quan trọng vào việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng lẫn các doanh nghiệp chân chính.
Dù đạt được những thành quả đáng ghi nhận, cuộc chiến chống buôn lậu tại khu vực biên giới vẫn diễn biến vô cùng phức tạp. Các đối tượng phạm tội triệt để lợi dụng địa hình đồi núi hiểm trở và hệ thống đường mòn, lối mở để vận chuyển hàng hóa. Chúng thường sử dụng xe máy, ô tô bán tải tập kết hàng sát mốc giới, sau đó xé lẻ ra và thuê cư dân địa phương gùi cõng hoặc dùng ngựa thồ nhằm qua mắt lực lượng tuần tra.
Tinh vi hơn, nhiều tay buôn lậu còn áp dụng thủ đoạn "thả trôi" hàng hóa theo dòng nước từ bên kia biên giới, kiên nhẫn chờ đến đêm khuya hoặc thời điểm giao ca của lực lượng chức năng để trục vớt và cất giấu vào các khu dân cư. Quá trình hoạt động của các đường dây này được tổ chức cảnh giới cực kỳ bài bản, sử dụng bộ đàm và các nền tảng mạng xã hội xuyên quốc gia như Zalo, Wechat, Viber để báo tin chớp nhoáng. Mỗi khi bị vây bắt, chúng sẵn sàng vứt bỏ tang vật, tẩu thoát, hoặc nguy hiểm hơn là kích động đám đông tụ tập nhằm cản trở người thi hành công vụ.
Không chỉ "nóng" ở vùng biên, tình hình gian lận trong nội địa cũng bộc lộ nhiều thách thức dai dẳng. Đa dạng các mặt hàng vi phạm từ thực phẩm đông lạnh, pháo nổ, thuốc lá đến động vật hoang dã và đồ điện tử cũ thường được trà trộn khéo léo với hàng hóa hợp pháp để lưu thông. Đặc biệt, sự bùng nổ của thương mại điện tử và các dịch vụ chuyển phát nhanh đã tạo ra một "mê hồn trận" mới cho công tác quản lý. Các đối tượng lợi dụng tính ẩn danh của giao dịch trực tuyến, sử dụng địa chỉ ảo để phân phối hàng lậu, hàng giả. Khi bị lực lượng quản lý thị trường kiểm tra, nhiều kẻ sẵn sàng chối bỏ trách nhiệm, bỏ lại kiện hàng, khiến khâu xác minh chủ sở hữu và xử lý tang vật gặp vô vàn trở ngại pháp lý.
Trước những rào cản hiện hữu như sự chia sẻ thông tin chưa kịp thời, thiếu hành lang pháp lý chuyên sâu về thương mại điện tử và chi phí giám định tốn kém, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Cao Bằng đã đề ra phương hướng giải quyết mang tính đột phá. Điểm nhấn chiến lược trong thời gian tới là việc nâng tầm công tác phối hợp liên ngành, chuyển hẳn từ mô hình "phối hợp hành chính" sang "phối hợp tác chiến", tập trung nguồn lực xây dựng các chuyên án chung quy mô lớn.
Song song đó, tỉnh sẽ đẩy mạnh tiến trình số hóa, xây dựng một cơ sở dữ liệu vi phạm dùng chung nhằm chia sẻ thông tin theo thời gian thực và giám sát chặt chẽ hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Cùng với các biện pháp nghiệp vụ cứng rắn, công tác tuyên truyền cũng được xác định là mũi nhọn để vận động quần chúng nhân dân vùng biên không tiếp tay cho buôn lậu, đồng thời xây dựng một cộng đồng người tiêu dùng thông thái, kiên quyết tẩy chay hàng giả, hàng kém chất lượng.
Thành Nam (t/h)
