Chợ lớn, nhịp buôn bán chậm lại
Cuối năm vốn là thời điểm nhộn nhịp nhất của chợ Thổ Tang – nơi từ lâu được xem là đầu mối buôn bán sầm uất. Thế nhưng, trái với thông lệ, không khí mua bán tại đây những ngày gần đây trở nên trầm lắng. Dọc tuyến đường Tỉnh lộ 304, nhiều ki-ốt đóng kín cửa, bảng hiệu phủ bụi, chỉ lác đác vài gian hàng còn sáng đèn.
Sự vắng lặng càng trở nên rõ nét khi so sánh với những năm trước, thời điểm này chợ thường đông nghịt người mua kẻ bán, hàng hóa ra vào liên tục. Nay, dòng người thưa thớt, hoạt động giao thương diễn ra cầm chừng, không khí cao điểm cuối năm gần như không hiện diện.
Theo ghi nhận, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên xuất phát từ tâm lý lo ngại của tiểu thương trước các thông tin về việc kiểm tra, truy thu thuế, kiểm tra hóa đơn, giấy tờ và nguồn gốc hàng hóa. Trong bối cảnh có thông tin về các đợt kiểm tra liên ngành, nhiều tiểu thương lựa chọn đóng cửa tạm thời để tránh rủi ro phát sinh.
Không ít người cho rằng, họ chưa nắm rõ các yêu cầu cụ thể, cũng như cách thức kiểm tra, xử lý ra sao nếu thiếu sót về giấy tờ. Tâm lý “đóng cửa để nghe ngóng” vì thế lan rộng, khiến số lượng quầy hàng hoạt động ngày càng giảm, dù đang vào thời điểm buôn bán được kỳ vọng nhất trong năm.
Bên cạnh nỗi lo kiểm tra, truy thu, việc triển khai các chính sách thuế mới, đặc biệt là các quy định liên quan đến hóa đơn điện tử, cũng là nguyên nhân khiến nhiều tiểu thương chùn bước. Nhiều người cho biết, họ còn lúng túng trong việc tiếp cận và áp dụng các quy định này, chưa hiểu rõ quy trình thực hiện, cách kê khai, sử dụng hóa đơn điện tử ra sao cho đúng.
Ông Vũ Văn Luận, tổ dân phố Bắc Cường, xã Thổ Tang cho biết, hầu hết bà con ở đây đều là những hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp nhỏ nên chưa hiểu hết được những chính sách về thuế mới nên mong muốn cơ quan quản lý thuế tại địa phương hướng dẫn tiểu thương kê khai thuế trên hệ thống để kinh doanh theo đúng pháp luật quy định.
Đối với những tiểu thương lớn tuổi, quen với hình thức kinh doanh truyền thống, việc chuyển sang các phương thức quản lý, giao dịch mới càng trở nên khó khăn. Khi chưa được hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu, họ rơi vào tâm lý lo sợ làm sai quy định, dẫn đến bị xử phạt, truy thu, từ đó lựa chọn tạm ngừng kinh doanh.
“Chúng tôi không phải không muốn buôn bán, nhất là dịp cuối năm hàng hóa rất dễ tiêu thụ, nhưng thực sự ai cũng lo. Nghe nói sẽ có các đợt kiểm tra, rồi truy thu thuế, kiểm tra hóa đơn, giấy tờ, nguồn gốc hàng hóa mà nhiều người chưa hiểu rõ phải làm thế nào cho đúng nên đành đóng cửa cho yên tâm. Đặc biệt là các quy định mới về thuế, hóa đơn điện tử, nhiều tiểu thương lớn tuổi như chúng tôi quen buôn bán theo cách truyền thống, giờ chuyển sang làm trên máy móc, phần mềm thì rất lúng túng, không phải ai cũng biết sử dụng, cũng không được hướng dẫn cụ thể nên sợ làm sai lại bị xử phạt. Vì thế nhiều người chọn cách tạm nghỉ, chờ khi nào có hướng dẫn rõ ràng thì mới dám mở cửa trở lại”, Chị Lê Thị Thúy, khu Phố Mới xã Thổ Tang chia sẻ.
Cao điểm cuối năm nhưng chợ vẫn trầm lắng
Ghi nhận thực tế cho thấy, những ngày giữa tháng 1/2026, không khí buôn bán tại khu vực chợ Thổ Tang trở nên trầm lắng khác thường. Nhiều ki-ốt kinh doanh hàng hóa, dịch vụ đồng loạt đóng cửa, để lại những dãy gian hàng im lìm giữa khu chợ vốn nổi tiếng sôi động. Cảnh tấp nập xe ra vào, người mua kẻ bán nhộn nhịp – từng là hình ảnh quen thuộc của chợ đầu mối này nay hầu như không còn xuất hiện.
Theo người dân sinh sống quanh khu vực, tình trạng vắng vẻ chỉ mới diễn ra trong khoảng gần một tuần trở lại đây. Lượng thương lái và tiểu thương từ các địa phương khác đến lấy hàng giảm mạnh, kéo theo hoạt động mua bán tại chợ chững lại rõ rệt. Nhiều hộ kinh doanh cho biết dù đang trong giai đoạn cao điểm cuối năm, họ vẫn buộc phải tạm ngừng mở cửa do hàng hóa không tiêu thụ được, chi phí phát sinh trong khi lượng khách ngày càng thưa thớt.
Một số cư dân địa phương chia sẻ, nếu như những năm trước, càng về cuối năm chợ càng đông đúc, hàng hóa luân chuyển liên tục thì năm nay lại rơi vào tình cảnh trái ngược. Từ đầu tháng 1 đến nay, lượng khách lấy hàng giảm rõ rệt, khiến nhiều quầy hàng rơi vào cảnh ế ẩm kéo dài, không khí mua bán vốn sôi động nay trở nên lặng lẽ, đìu hiu.
“Gánh nặng chi phí đang đè lên vai các hộ kinh doanh tại khu vực chợ Thổ Tang. Mặt bằng tại đây có giá thuê cao, mỗi ki-ốt diện tích khoảng 100m² thường dao động ở mức hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Ngoài tiền thuê, tiểu thương còn phải xoay xở thêm các khoản chi cho nhân công, điện, nước và nhiều chi phí phát sinh khác.
Trong bối cảnh hoạt động mua bán chững lại, hàng hóa khó tiêu thụ, những khoản chi cố định ấy vẫn đều đặn phát sinh từng ngày. Việc buôn bán đình trệ kéo dài khiến nhiều hộ rơi vào tình trạng căng thẳng, áp lực chồng chất. Đáng nói, không ít gia đình phải vay vốn ngân hàng để duy trì kinh doanh, nay doanh thu sụt giảm, việc trả lãi và hoàn vốn càng trở nên nặng nề, khiến nỗi lo mưu sinh hiện hữu rõ rệt hơn bao giờ hết”, chị Lê Thị Quý, TDP Bắc Cường, xã Thô Tang nói.
Trước thực trạng chợ vắng lặng, nhiều tiểu thương bày tỏ mong muốn được cơ quan chức năng sớm có hướng dẫn cụ thể, rõ ràng về chính sách thuế mới và việc sử dụng hóa đơn điện tử. Theo họ, khi hiểu đúng, làm đúng quy định, tiểu thương sẽ yên tâm mở cửa kinh doanh, thay vì đóng cửa vì lo sợ mơ hồ.
Trao đổi với phóng viên, ông Khổng Đình Trưởng, Chủ tịch UBND xã Thổ Tang cho biết, chính quyền địa phương đã nắm bắt được những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong hoạt động kinh doanh của tiểu thương trên địa bàn thời gian qua. Ngay khi xuất hiện tình trạng nhiều hộ kinh doanh tạm ngừng buôn bán, địa phương đã chủ động xuống cơ sở, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và hướng dẫn người dân tổng hợp các ý kiến, câu hỏi liên quan đến chính sách thuế, hóa đơn và hoạt động kiểm tra.
Theo ông Trưởng, việc tập hợp đầy đủ ý kiến của tiểu thương nhằm giúp chính quyền có cái nhìn toàn diện về những khó khăn thực tế, từ đó làm đầu mối phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan để kịp thời giải thích, tháo gỡ. Mục tiêu là tránh để tâm lý hoang mang, lo lắng kéo dài, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân.
Trên cơ sở các phản ánh đã tiếp nhận, chính quyền địa phương đang xây dựng kế hoạch tổ chức các buổi làm việc, đối thoại trực tiếp với tiểu thương, dự kiến có sự tham gia của lực lượng công an, quản lý thị trường và cơ quan thuế. Thông qua đối thoại, các quy định pháp luật sẽ được làm rõ, những vấn đề còn vướng mắc sẽ được giải đáp cụ thể, qua đó tạo sự đồng thuận và giúp người dân yên tâm hơn trong hoạt động kinh doanh.
Chợ Thổ Tang vốn quen với nhịp buôn bán hối hả mỗi dịp cuối năm. Thế nhưng, sự vắng lặng kéo dài trong những ngày cao điểm đã để lại nhiều khoảng trống không chỉ ở các quầy hàng đóng cửa, mà còn trong tâm lý của tiểu thương. Khi những băn khoăn về chính sách, thủ tục vẫn chưa được tháo gỡ kịp thời, nhịp chợ khó có thể sôi động trở lại.
Người dân kỳ vọng, cùng với việc đối thoại, hướng dẫn rõ ràng từ các cơ quan chức năng, những cánh cửa ki-ốt sẽ sớm mở lại, dòng người mua bán sẽ dần đông hơn. Chỉ khi tiểu thương yên tâm kinh doanh, chợ Thổ Tang mới có thể lấy lại không khí nhộn nhịp vốn có, nhất là trong những thời điểm được xem là “mùa làm ăn” quan trọng nhất trong năm.
Thiên Trường- Phương Di
