Tiêu chuẩn định biên khắt khe đối với nhà khoa học và chuyên gia hội nhập quốc tế
Để bảo đảm chất lượng nhân sự tinh hoa, Nghị định số 258/2026/NĐ-CP quy định hệ thống tiêu chí kỹ thuật rất cao và chi tiết đối với từng nhóm đối tượng cụ thể.
Đối với nhóm nhà khoa học về hội nhập quốc tế, người được xem xét phê duyệt phải sử dụng thành thạo ít nhất một ngoại ngữ ở trình độ tối thiểu từ bậc 4 trở lên theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam, đồng thời tích lũy tối thiểu 10 năm kinh nghiệm trực tiếp công tác trong lĩnh vực đối ngoại, hội nhập quốc tế hoặc 10 năm trực tiếp giảng dạy, nghiên cứu khoa học tại các cơ sở đào tạo, chương trình, dự án thuộc lĩnh vực này. Song song đó, nhân sự phải đáp ứng một trong hai tiêu chí chuyên sâu gồm sở hữu học vị Tiến sĩ trở lên tốt nghiệp từ cơ sở đào tạo có uy tín quốc tế, hoặc là tác giả, đồng tác giả của công trình nghiên cứu khoa học đạt giải thưởng quốc tế hoặc được ứng dụng thực tiễn rộng rãi mang lại hiệu quả thiết thực.
Đối với nhóm chuyên gia về hội nhập quốc tế, ngoài yêu cầu bắt buộc về ngoại ngữ từ bậc 4 trở lên, nhân sự cần đáp ứng một trong các điều kiện định biên:
Có tối thiểu 10 năm làm việc hoặc đang đảm nhiệm các chức vụ quản lý tại các tổ chức quốc tế, tổ chức khu vực có uy tín chuyên môn cao về hội nhập quốc tế.
Chủ trì hoặc đồng chủ trì tối thiểu một đề tài nghiên cứu khoa học cấp nhà nước về đối ngoại, hội nhập quốc tế đã được nghiệm thu đạt kết quả xuất sắc.
Từng giữ các chức vụ lãnh đạo từ cấp Thứ trưởng hoặc tương đương trở lên và có kinh nghiệm trực tiếp tham mưu chính sách, đàm phán, ký kết thỏa thuận hợp tác cấp quốc gia hoặc giải quyết các vấn đề liên quốc gia, liên khu vực.
Được Chính phủ Việt Nam chính thức đề cử trở thành thành viên của các cơ quan, tổ chức chuyên môn quốc tế.
Được người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ hoặc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh công nhận và bổ nhiệm chức danh chuyên gia về hội nhập quốc tế căn cứ trên kết quả thẩm định của một Hội đồng chức danh chuyên gia riêng biệt.
Cơ chế hỗ trợ tài chính vượt khung và quy trình đánh giá hiệu quả hằng năm
Về chính sách đãi ngộ, các nhà khoa học và chuyên gia đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn nêu trên, nếu còn trong độ tuổi lao động và có nguyện vọng gắn bó lâu dài tại các cơ quan, tổ chức chuyên trách đối ngoại sẽ được xem xét tiếp nhận vào biên chế công chức, viên chức theo quy định. Sau khi hoàn tất thủ tục tiếp nhận, các nhân sự này sẽ được hưởng khoản hỗ trợ tài chính đặc thù hằng tháng bằng 300% mức lương theo hệ số lương hiện hưởng, đi kèm các chính sách ưu đãi bổ trợ khác của luật pháp.
Đối với những nhân sự đã quá tuổi lao động hoặc còn tuổi lao động nhưng không có nguyện vọng vào biên chế, nếu cơ quan nhà nước có nhu cầu thực tế thì sẽ thực hiện ký kết hợp đồng nhiệm vụ hoặc hợp đồng khoán việc theo thỏa thuận pháp lý. Thời điểm tính hưởng khoản hỗ trợ 300% lương được kích hoạt ngay khi cấp có thẩm quyền ban hành quyết định tiếp nhận vào công chức, viên chức hoặc công nhận và bổ nhiệm chức danh.
Hành lang pháp lý mới quy định cơ chế sàng lọc nghiêm túc dựa trên hiệu suất công việc. Hằng năm, các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ tổ chức hội đồng đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, mức độ đóng góp thực tế của từng nhà khoa học, chuyên gia. Quy trình này được tiến hành đồng thời với kỳ đánh giá, xếp loại chất lượng công chức, viên chức hằng năm. Kết quả nghiệm thu công việc này là căn cứ pháp lý duy nhất để cơ quan chủ quản ra quyết định tiếp tục duy trì hay lập tức chấm dứt chế độ hỗ trợ đặc thù hằng tháng.
Bên cạnh khối nội lực, Nghị định số 258/2026/NĐ-CP mở rộng không gian thu hút nguồn lực quốc tế. Các nhà khoa học, chuyên gia về hội nhập quốc tế là công dân nước ngoài sẽ được hệ thống ưu tiên mời tham gia vào công tác đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu học thuật và hỗ trợ triển khai các chương trình hợp tác quốc tế. Hình thức hợp tác được thiết lập thông qua hợp đồng làm việc với mức tiền công thỏa thuận phù hợp theo năng lực đóng góp thực tế.
Để tối ưu hóa chất lượng mạng lưới nhân sự, quy chuẩn mới thiết lập cơ chế điều động linh hoạt liên thông. Trong các trường hợp cần thiết và có sự đồng thuận của cơ quan quản lý trực tiếp, các nhà khoa học, chuyên gia thuộc các bộ, ngành, địa phương hoàn toàn có thể được Bộ Ngoại giao điều động tập trung để tham gia hỗ trợ các chiến dịch đối ngoại, hội nhập quốc tế quy mô lớn của Đảng và Nhà nước, hoặc tham gia công tác đào tạo, giảng dạy chuyên sâu nhằm xây dựng lực lượng kế cận cho quốc gia.
Tâm An(t/h)
