Cơ chế tiền lương dành cho người làm việc theo chế độ hợp đồng được thiết kế với hai hướng tiếp cận để các đơn vị lựa chọn phù hợp với đặc thù vận hành. Phương án thứ nhất là thỏa thuận theo pháp luật lao động, cho phép các bên tự do thống nhất mức lương dựa trên cung cầu thị trường và độ phức tạp của công việc nhưng phải đảm bảo các quy định tối thiểu của Bộ luật Lao động.
Phương án thứ hai là áp dụng bảng lương viên chức đối với các trường hợp cần sự ổn định hoặc tương đương về chế độ. Khi lựa chọn cách thức này, các khoản phụ cấp và lộ trình nâng bậc lương sẽ được thực hiện tương tự như đối với viên chức chính quy. Dù chi trả theo phương án nào, đơn vị sự nghiệp vẫn phải tuân thủ nguyên tắc tự chủ và tự chịu trách nhiệm.
Dự thảo nhấn mạnh tiền lương và các khoản thu nhập sẽ không còn mang tính chất cào bằng mà được xác định cụ thể dựa trên mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Khi ký kết hợp đồng, các cơ quan phải nêu rõ yêu cầu công việc, sản phẩm đầu ra cũng như thời gian thực hiện để làm căn cứ thanh toán trực tiếp.
Bên cạnh tiền lương định kỳ, dự thảo còn mở rộng thêm các hình thức chi trả khác như tiền thưởng, thù lao hoặc tiền thuê khoán. Sự thay đổi này giúp các đơn vị sự nghiệp công lập linh hoạt hơn trong việc huy động nhân sự phục vụ cho các công việc mang tính thời vụ hoặc đòi hỏi chuyên môn sâu.
Cơ chế chi trả mới đặt trong mối liên hệ mật thiết với mức độ tự chủ của từng đơn vị. Các cơ quan có trách nhiệm tự bảo đảm kinh phí thực hiện hợp đồng từ nguồn thu sự nghiệp hoặc các nguồn hợp pháp khác. Việc lập dự toán và quyết toán phải được thực hiện nghiêm túc theo đúng quy định pháp luật.
Người lao động theo diện hợp đồng này cần lưu ý các đặc điểm pháp lý quan trọng là không thuộc biên chế và không nằm trong danh sách hưởng lương trực tiếp từ ngân sách nhà nước hằng năm. Tuy nhiên, thời gian làm việc theo hợp đồng sẽ được tính làm thâm niên để xếp lương nếu sau này người lao động được tuyển dụng hoặc tiếp nhận vào làm viên chức chính thức. Đây là căn cứ quan trọng để xác định mức lương theo vị trí việc làm mới. Dự thảo đang trong giai đoạn hoàn thiện pháp lý cuối cùng trước khi trình Chính phủ ban hành với kỳ vọng tạo bước đột phá trong thu hút nhân lực chất lượng cao cho khu vực công.
Tâm An
