Theo dự thảo, hoạt động sản xuất, gia công, kinh doanh mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ sẽ không còn là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực này sẽ không phải xin giấy phép đủ điều kiện sản xuất, kinh doanh do Ngân hàng Nhà nước cấp như hiện nay.
Thay vì quản lý bằng cơ chế cấp phép, các tổ chức, cá nhân sẽ phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật liên quan đến chất lượng sản phẩm hàng hóa, tiêu chuẩn đo lường, nhãn hàng hóa, niêm yết giá, hóa đơn chứng từ, nghĩa vụ thuế, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và phòng chống rửa tiền.
Để phù hợp với định hướng này, Ngân hàng Nhà nước cũng đề xuất bãi bỏ hàng loạt quy định hiện hành liên quan đến điều kiện sản xuất, kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ. Đồng thời, hoạt động sản xuất và kinh doanh vàng trang sức sẽ không còn thuộc phạm vi thanh tra, kiểm tra chuyên ngành của Ngân hàng Nhà nước.
Theo dự thảo, cơ quan quản lý chỉ tập trung thanh tra, kiểm tra các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước về vàng như sản xuất vàng miếng, kinh doanh mua bán vàng miếng, xuất nhập khẩu vàng miếng và vàng nguyên liệu, cũng như việc chấp hành các quy định liên quan đến giấy phép, hạn mức nhập khẩu và sử dụng vàng nguyên liệu.
Một nội dung mới khác là cơ chế quản lý hoạt động nhập khẩu vàng nguyên liệu phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu. Theo đó, doanh nghiệp có đăng ký hoạt động sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ và có hợp đồng gia công với đối tác nước ngoài sẽ được xem xét cấp phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm.
Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét cấp giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu hằng năm dựa trên năng lực sản xuất và kết quả thực hiện các hợp đồng gia công hoặc xuất khẩu. Số vàng nguyên liệu nhập khẩu chỉ được sử dụng cho mục đích sản xuất hàng xuất khẩu và không được đưa vào lưu thông trên thị trường trong nước nếu chưa được cơ quan quản lý chấp thuận.
Dự thảo cũng quy định các giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ đã được cấp trước đây sẽ không còn là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp tiếp tục hoạt động kể từ khi nghị định mới có hiệu lực.
Trong khi đề xuất nới lỏng mạnh đối với vàng trang sức, mỹ nghệ, Ngân hàng Nhà nước vẫn giữ quan điểm quản lý chặt chẽ đối với vàng miếng. Theo đó, hoạt động sản xuất vàng miếng và kinh doanh mua bán vàng miếng tiếp tục là ngành nghề kinh doanh có điều kiện và chỉ được thực hiện khi có giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp.
Dự thảo cũng bổ sung quy định mới về thanh toán trong giao dịch vàng. Cụ thể, các giao dịch mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày của một khách hàng phải thực hiện bằng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp và ngân hàng được cấp phép xuất nhập khẩu vàng sẽ phải xây dựng hệ thống công nghệ thông tin để quản lý, lưu trữ đầy đủ dữ liệu về nhập khẩu, xuất khẩu, mua bán, sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu; đồng thời thực hiện kết nối, cung cấp dữ liệu cho Ngân hàng Nhà nước theo quy định.
Nếu được thông qua, đây sẽ là bước thay đổi lớn trong cách thức quản lý thị trường vàng, theo hướng giảm thủ tục hành chính, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm đối với vàng trang sức, mỹ nghệ, đồng thời tiếp tục kiểm soát chặt hoạt động kinh doanh vàng miếng nhằm bảo đảm ổn định thị trường vàng và an toàn hệ thống tài chính.
Hậu Thạch (t/h)
