Theo định hướng của ngành du lịch Hà Nội, du lịch xanh không đơn thuần là giảm rác thải nhựa hay trồng thêm cây xanh tại điểm đến. Khái niệm này được mở rộng thành mô hình phát triển toàn diện, trong đó hài hòa giữa ba yếu tố: hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường và gìn giữ giá trị văn hóa cộng đồng.
Điều đó đồng nghĩa với việc các sản phẩm du lịch phải sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, hạn chế phát thải, tôn trọng bản sắc địa phương và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân sở tại. Song song với đó, chuyển đổi số được xem là công cụ hỗ trợ quan trọng giúp quản lý điểm đến, điều tiết dòng khách và nâng cao trải nghiệm du khách.
Hà Nội có nhiều lợi thế để phát triển du lịch xanh khi sở hữu hệ thống di sản văn hóa phong phú, làng nghề truyền thống lâu đời cùng các không gian sinh thái đa dạng từ nội đô đến vùng ngoại thành. Không gian xanh của Hồ Tây, hồ Hoàn Kiếm, các công viên đô thị hay những vùng đồi núi, rừng tự nhiên ở Ba Vì, Sóc Sơn đang mở ra dư địa lớn cho các sản phẩm du lịch thân thiện môi trường.
Tại khu vực ngoại thành, Ba Vì được đánh giá là điểm sáng nhờ khí hậu mát mẻ, cảnh quan rừng núi và hệ sinh thái nghỉ dưỡng cuối tuần. Trong khi đó, Hương Sơn tiếp tục phát huy lợi thế du lịch tâm linh gắn với thiên nhiên. Việc kết hợp giữa yếu tố văn hóa và sinh thái được kỳ vọng sẽ tạo nên chuỗi sản phẩm khác biệt cho du lịch Hà Nội.
Một điểm nhấn khác là làng cổ Đường Lâm, nơi lưu giữ kiến trúc truyền thống và nếp sống làng quê Bắc Bộ. Việc bảo tồn không gian làng cổ, phát triển ẩm thực bản địa, trải nghiệm nông nghiệp và lưu trú cộng đồng đang giúp khu vực này trở thành mô hình tiêu biểu của du lịch xanh gắn với di sản.
Bên cạnh phát triển điểm đến, Hà Nội cũng thúc đẩy các cơ sở lưu trú, nhà hàng, doanh nghiệp lữ hành tham gia quá trình chuyển đổi xanh. Nhiều đơn vị đã bắt đầu sử dụng năng lượng tiết kiệm, hạn chế đồ nhựa dùng một lần, áp dụng quy trình vận hành thân thiện môi trường và xây dựng tour trải nghiệm bền vững.
Xu hướng này không chỉ giúp giảm chi phí dài hạn mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trước nhóm du khách quốc tế ngày càng quan tâm đến tiêu chuẩn xanh. Với nhiều thị trường cao cấp, yếu tố bền vững đã trở thành tiêu chí quan trọng khi lựa chọn điểm đến.
Kết quả thực tế cho thấy hướng đi này đang mang lại hiệu quả rõ rệt. Năm 2025, Hà Nội đón gần 34 triệu lượt khách, đóng góp tích cực cho tăng trưởng GRDP của Thành phố. Nhiều sản phẩm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng ngoại ô và trải nghiệm văn hóa ghi nhận sức hút tốt, giúp kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của du khách.
Trong năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu đón trên 35,8 triệu lượt khách, trong đó khoảng 8,6 triệu khách quốc tế; tổng thu du lịch dự kiến vượt 160 nghìn tỷ đồng. Đây là chỉ tiêu tham vọng nhưng có cơ sở khi hạ tầng du lịch, giao thông và hệ sinh thái dịch vụ đang tiếp tục được nâng cấp.
Tuy nhiên, để du lịch xanh phát triển đúng nghĩa, Hà Nội vẫn cần giải quyết nhiều thách thức như quá tải cục bộ tại một số điểm đến, ô nhiễm môi trường, thiếu sản phẩm đêm chất lượng cao và nguồn nhân lực chuyên nghiệp. Cùng với đó là yêu cầu liên kết chặt chẽ hơn giữa khu vực nội đô và ngoại thành để hình thành chuỗi trải nghiệm liền mạch.
Về dài hạn, khi yếu tố xanh trở thành nền tảng phát triển, du lịch Hà Nội không chỉ tăng trưởng về lượng khách mà còn nâng cao giá trị thu được trên mỗi chuyến đi. Đây sẽ là chìa khóa để Thủ đô xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, hấp dẫn và phát triển bền vững trong khu vực.
Nam Sơn
