Đầu tư cho tài năng từ sớm
Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành yêu cầu cấp thiết. Việc phát hiện người tài, tạo điều kiện để những cá nhân xuất sắc được học tập, nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục hàng đầu thế giới vì thế mang ý nghĩa chiến lược lâu dài.
Ngày 18/8/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1600/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Chương trình học bổng toàn phần dành cho các nhà khoa học trẻ, sinh viên xuất sắc đi đào tạo tại các trường đại học hàng đầu thế giới về các công nghệ chiến lược”.
Đến hết năm 2035, chương trình đặt mục tiêu cấp học bổng toàn phần cho khoảng 1.500 người, gồm 100 người học đại học, 400 học viên thạc sĩ, 500 nghiên cứu sinh tiến sĩ và 500 nhà khoa học nghiên cứu sau tiến sĩ.
Chương trình chú trọng lựa chọn ứng viên có thành tích nổi bật, năng lực và tiềm năng phát triển. Với bậc đại học, đối tượng được xem xét gồm học sinh THPT hoặc sinh viên năm thứ nhất đạt giải tại các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, quốc gia, cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia hoặc các kỳ thi quốc tế do Bộ Giáo dục và Đào tạo cử tham gia, phù hợp với ngành đào tạo phục vụ công nghệ chiến lược.
Ở các bậc học cao hơn, ứng viên cần có thành tích học tập, nghiên cứu nổi bật và khả năng đóng góp cho những lĩnh vực trọng điểm. Người được tuyển chọn sẽ học tập, nghiên cứu toàn thời gian tại các cơ sở giáo dục nước ngoài thuộc nhóm 500 cơ sở hàng đầu thế giới theo ngành, lĩnh vực tại các bảng xếp hạng quốc tế uy tín, đáp ứng yêu cầu về chất lượng đào tạo và nghiên cứu.
Điểm đáng chú ý là đề án không chỉ dừng ở việc đưa người giỏi ra nước ngoài học tập, mà còn yêu cầu gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng nhân lực. Các cơ quan, địa phương và tổ chức liên quan phải xác định nhu cầu, vị trí việc làm, nhiệm vụ dự kiến và điều kiện để người được đào tạo phát huy năng lực sau khi hoàn thành chương trình. Việc tuyển chọn dự kiến triển khai từ năm 2027 đến năm 2035, sau khi hoàn thiện các cơ chế và quy trình liên quan.
Lâm Đồng chủ động tìm kiếm người tài
Tại Lâm Đồng, UBND tỉnh giao Sở Giáo dục và Đào tạo làm đầu mối triển khai chương trình, tập trung tuyên truyền, rà soát học sinh, sinh viên có thành tích nổi bật, phát hiện nhà giáo và nhà khoa học trẻ có tiềm năng, đồng thời tổng hợp nhu cầu nhân lực chất lượng cao phục vụ các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Ngày 28/10/2026, Sở Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các phòng chuyên môn, đơn vị trực thuộc và trường THPT ngoài công lập chủ động tuyên truyền, rà soát, phát hiện những cá nhân đáp ứng tiêu chí học bổng.
Các cơ sở giáo dục được yêu cầu quan tâm học sinh có thành tích học tập, nghiên cứu khoa học nổi bật, đạt giải tại các kỳ thi, cuộc thi phù hợp; đồng thời rà soát đội ngũ nhà giáo có năng lực chuyên môn và thành tích xuất sắc để phối hợp kiểm tra hồ sơ khi có hướng dẫn cụ thể.
Cùng với việc tìm kiếm ứng viên, tỉnh chú trọng xác định nhu cầu và phương án sử dụng nhân lực sau đào tạo. Các sở, ngành, địa phương có nhu cầu phải làm rõ vị trí việc làm, nhiệm vụ dự kiến và điều kiện làm việc, qua đó tạo cơ hội để người được đào tạo đóng góp thiết thực cho sự phát triển của địa phương.
Chương trình cũng mở ra yêu cầu đổi mới cách phát hiện, bồi dưỡng tài năng trong nhà trường, khuyến khích học sinh nghiên cứu khoa học, phát triển tư duy sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn.
Với sự chủ động của tỉnh và ngành Giáo dục, những tài năng trẻ tại Lâm Đồng sẽ có thêm cơ hội tiếp cận môi trường đào tạo, nghiên cứu tiên tiến của thế giới. Quan trọng hơn, phát hiện và bồi dưỡng người tài ngay từ hôm nay chính là đầu tư dài hạn cho đội ngũ nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phục vụ sự phát triển bền vững của địa phương và đất nước.
Hoàng Phương
