Dữ liệu và công nghệ số trong hoạt động báo chí
Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh Công an nhân dân lần thứ XV năm 2026 do Bộ Công an và Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp tổ chức.
Phát biểu tại hội thảo, Trung tướng Đỗ Triệu Phong, Cục trưởng Cục Truyền thông Công an nhân dân, Trưởng ban Tổ chức Liên hoan, nhấn mạnh dữ liệu đã trở thành nguồn lực chiến lược, công nghệ số đang làm thay đổi phương thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin, trong khi trí tuệ nhân tạo mở ra nhiều cơ hội mới cho lĩnh vực báo chí, truyền thông.
Việc ứng dụng công nghệ giúp thông tin đến với công chúng nhanh hơn, hỗ trợ phân tích dữ liệu và nâng cao chất lượng tác phẩm. Tuy nhiên, những nguy cơ như tin giả, hình ảnh giả mạo, đánh cắp dữ liệu hay tấn công hệ thống có thể gây ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan báo chí, quyền lợi của tổ chức, cá nhân, thậm chí tác động đến an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội.
Theo Trung tướng Đỗ Triệu Phong, báo chí hiện nay không chỉ cần bảo đảm tốc độ đưa tin mà còn phải khẳng định độ tin cậy, năng lực phân tích và trách nhiệm xã hội. Đối với báo chí Công an nhân dân, mỗi thông tin còn góp phần định hướng nhận thức, củng cố niềm tin của nhân dân, lan tỏa hình ảnh người chiến sĩ Công an và phục vụ nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Trong môi trường số, khi thông tin sai lệch, nội dung xuyên tạc và các sản phẩm giả mạo bằng công nghệ có thể lan truyền nhanh chóng, báo chí Công an nhân dân cần chủ động cung cấp thông tin xác thực, phản ứng kịp thời trước những vấn đề dư luận quan tâm. Dù được thể hiện dưới hình thức nào hay phân phối trên nền tảng nào, tính chính xác, tính nhân văn, tính chiến đấu và trách nhiệm chính trị vẫn là những yêu cầu quan trọng đối với mỗi tác phẩm báo chí.
Ứng dụng AI gắn với kiểm chứng thông tin và bảo mật dữ liệu
Tại hội thảo, các chuyên gia đã chia sẻ những vấn đề thực tiễn trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo, bảo đảm an ninh mạng và phòng, chống lừa đảo trực tuyến, qua đó đề xuất giải pháp xây dựng nền báo chí số hiện đại, chuyên nghiệp và an toàn.
Với tham luận về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị, bóc tách và tìm kiếm ngữ nghĩa kho tư liệu truyền hình Công an nhân dân, ông Đặng Tuấn Tiến, Viện trưởng Viện Khoa học Quản trị nhân lực và Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (IHRAI), giới thiệu các giải pháp như chuyển lời nói thành văn bản, bổ sung thông tin mô tả, xây dựng bộ từ điển ngữ nghĩa và tìm kiếm tư liệu theo nội dung.
Những giải pháp này được kỳ vọng giúp phóng viên, biên tập viên rút ngắn thời gian tìm kiếm, khai thác hiệu quả hơn giá trị của kho tư liệu, đồng thời nâng cao hiệu suất sản xuất các tác phẩm báo chí.
Tuy nhiên, việc ứng dụng AI trong môi trường báo chí, đặc biệt là báo chí Công an nhân dân, cần đặt trong khuôn khổ quản trị dữ liệu chặt chẽ, có cơ chế kiểm soát và xác thực. Công nghệ có thể hỗ trợ xử lý thông tin nhanh hơn nhưng không thể thay thế tư liệu gốc, quy trình nghiệp vụ và trách nhiệm của người làm báo đối với tính chính xác của nội dung.
Ở góc độ an toàn thông tin, ông Nguyễn Minh Đức, nhà sáng lập kiêm Giám đốc Công ty Cổ phần An toàn thông tin CyRadar, phân tích các nguy cơ đối với hạ tầng truyền hình số trong toàn bộ quá trình tác nghiệp, từ thiết bị ghi hình tại hiện trường, kho lưu trữ tư liệu, hệ thống dựng phim đến nền tảng xuất bản, truyền dẫn và phân phối nội dung trên môi trường số.
Các giải pháp được đề cập tập trung vào phòng thủ chủ động, phân vùng và kiểm soát truy cập mạng, bảo vệ tài khoản, giám sát để phát hiện sớm nguy cơ, sao lưu dữ liệu an toàn và xây dựng phương án dự phòng khi xảy ra sự cố. Việc triển khai đồng bộ các biện pháp này góp phần bảo vệ tài sản số, duy trì hoạt động liên tục và nâng cao khả năng ứng phó trước những nguy cơ an ninh mạng.
Trong khi đó, ông Ngô Minh Hiếu, đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Chống Lừa Đảo, tập trung phân tích tình trạng tin giả, các hình thức giả mạo bằng công nghệ deepfake và phương pháp xác minh hình ảnh, video.
Theo chuyên gia, quá trình xác minh có thể bắt đầu từ việc kiểm tra siêu dữ liệu của tệp, phân tích dấu hiệu bất thường do AI tạo ra và truy tìm nguồn gốc hình ảnh, video. Tuy nhiên, các công cụ kỹ thuật không phải lúc nào cũng đưa ra kết luận tuyệt đối. Vì vậy, việc kiểm chứng chéo, tìm kiếm nguồn gốc, đối chiếu thông tin từ các nguồn độc lập và xác minh trực tiếp vẫn giữ vai trò quan trọng trong quy trình tác nghiệp báo chí.
Nâng cao chất lượng thông tin, củng cố niềm tin của công chúng
Bên cạnh các tham luận chuyên đề, hội thảo còn tổ chức tọa đàm “Chuyển đổi số báo chí Công an nhân dân: Xác thực chính xác - Bảo mật an toàn”, tạo diễn đàn để các đại biểu trao đổi về những yêu cầu đặt ra trong quá trình chuyển đổi số báo chí.
Các ý kiến tại hội thảo cho thấy dữ liệu ngày càng giữ vai trò quan trọng trong hoạt động báo chí, công nghệ số là động lực đổi mới phương thức sản xuất và phân phối thông tin, còn an toàn thông tin là điều kiện cần thiết để duy trì hoạt động ổn định, tin cậy.
Đối với báo chí Công an nhân dân, yêu cầu này càng có ý nghĩa quan trọng bởi mỗi tác phẩm không chỉ cung cấp thông tin mà còn góp phần định hướng nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân và phục vụ nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Thông qua các nội dung trao đổi, hội thảo hướng tới việc nhận diện rõ hơn những cơ hội, thách thức trong ứng dụng công nghệ số; đồng thời đề xuất giải pháp thiết thực về đầu tư, quản trị dữ liệu, ứng dụng AI và bảo đảm an toàn thông tin.
Với thông điệp lấy dữ liệu làm nền tảng, công nghệ số làm động lực, an toàn làm điều kiện tiên quyết và chất lượng thông tin, niềm tin của nhân dân làm thước đo hiệu quả, hội thảo nhấn mạnh yêu cầu kết hợp đổi mới công nghệ với trách nhiệm nghề nghiệp.
Trong bối cảnh công nghệ tiếp tục phát triển, việc tăng cường kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu và nâng cao năng lực số cho đội ngũ người làm báo sẽ góp phần xây dựng môi trường truyền thông an toàn, tin cậy, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của báo chí Công an nhân dân trong tình hình mới.
PV
