Thị trường năng lượng toàn cầu khép lại tuần giao dịch với diễn biến bứt phá khi giá dầu Brent và WTI đồng loạt tăng gần 5%, xác lập mức cao nhất kể từ giữa tháng 6. Động lực chính đến từ căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông, làm gia tăng rủi ro đối với nguồn cung dầu thô và hoạt động vận tải hàng hải quốc tế.
Giá dầu thế giới tăng lên mức cao nhất hơn một tháng
Theo Reuters, kết thúc phiên giao dịch ngày 17/7, giá dầu Brent tăng 3,87 USD/thùng, tương đương 4,59%, lên 88,1 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ tăng 3,54 USD/thùng, tương đương 4,48%, lên 82,49 USD/thùng.
Đây là mức giá cao nhất của cả hai loại dầu chủ chốt kể từ giữa tháng 6.
Tính chung cả tuần, dầu Brent tăng khoảng 16%, đánh dấu tuần tăng thứ ba liên tiếp. Dầu WTI cũng tăng khoảng 16%, ghi nhận tuần tăng thứ hai liên tiếp, phản ánh tâm lý lo ngại ngày càng lớn của giới đầu tư trước nguy cơ nguồn cung năng lượng toàn cầu bị gián đoạn.
Căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục là tâm điểm
Đà tăng của giá dầu được thúc đẩy bởi những diễn biến mới tại Trung Đông.
Trong ngày 17/7, Mỹ tiếp tục tiến hành các cuộc không kích nhằm vào một số mục tiêu tại Iran. Đáp lại, Tehran mở rộng các cuộc tấn công vào các cơ sở quân sự của Mỹ tại Trung Đông, trong đó có căn cứ Al-Tanf tại Syria và nhiều mục tiêu khác tại Kuwait. Đây cũng là đêm thứ sáu liên tiếp Mỹ tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở quân sự của Iran.
Theo ông Andrew Lipow, Chủ tịch Công ty tư vấn năng lượng Lipow Oil Associates, thị trường đang phản ứng rất mạnh trước nguy cơ xung đột tiếp tục leo thang.
Ông cho rằng nếu các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu gia tăng, nhiều hãng vận tải có thể hạn chế hoạt động tại vùng Vịnh, khiến nguồn cung dầu trên thị trường quốc tế bị thu hẹp và giá dầu còn có thể tiếp tục tăng.
Eo biển Hormuz đối mặt nguy cơ gián đoạn
Một trong những yếu tố khiến giới đầu tư đặc biệt lo ngại là nguy cơ gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu trước khi xung đột bùng phát.
Sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đổ vỡ, lượng dầu vận chuyển qua khu vực này đã sụt giảm đáng kể do các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại.
Bên cạnh đó, nguy cơ lực lượng Houthi tại Yemen mở rộng các hoạt động quân sự trên Biển Đỏ cũng làm gia tăng rủi ro đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Các chuyên gia cảnh báo, nếu cả eo biển Hormuz và tuyến hàng hải Biển Đỏ cùng bị gián đoạn, thị trường dầu mỏ thế giới sẽ chịu áp lực rất lớn, kéo theo giá năng lượng tiếp tục leo thang.
Saudi Arabia tăng xuất khẩu qua cảng Yanbu
Để giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz, Saudi Arabia đã chủ động chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu sang cảng Yanbu trên Biển Đỏ thông qua hệ thống đường ống Đông - Tây.
Theo các chuyên gia của PVM Oil Associates, hiện hơn 70% lượng dầu xuất khẩu của Saudi Arabia được vận chuyển qua cảng Yanbu, với sản lượng bình quân khoảng 4 triệu thùng/ngày, tăng gần 973.000 thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, nếu tuyến vận tải trên Biển Đỏ cũng gặp gián đoạn, hoạt động xuất khẩu dầu của quốc gia này sẽ đối mặt với nhiều khó khăn.
Ở một diễn biến khác, Bộ Quốc phòng Qatar cho biết lực lượng phòng không nước này đã đánh chặn thành công một cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran vào rạng sáng 18/7. Trong khi đó, quân đội Ukraine cũng xác nhận đã tiến hành cuộc tấn công nhằm vào một nhà máy lọc dầu của Nga tại vùng Yaroslavl, tiếp tục làm gia tăng những bất ổn trên thị trường năng lượng.
Giá xăng dầu trong nước đồng loạt tăng
Tại thị trường trong nước, theo kỳ điều hành của liên Bộ Công Thương - Tài chính từ 15 giờ ngày 16/7, giá bán lẻ xăng dầu tiếp tục được điều chỉnh tăng.
Giá xăng E5 RON92 hiện không cao hơn 19.826 đồng/lít, tăng 635 đồng/lít.
Giá xăng E10 RON95 tăng 547 đồng/lít lên tối đa 20.550 đồng/lít.
Dầu diesel 0.05S tăng mạnh nhất với mức tăng 1.584 đồng/lít, lên tối đa 23.329 đồng/lít.
Trong khi đó, dầu mazut 180CST 3.5S tăng 724 đồng/kg, lên mức tối đa 14.459 đồng/kg.
Ở kỳ điều hành này, cơ quan quản lý không thực hiện trích lập Quỹ bình ổn giá xăng dầu nhưng tiếp tục chi sử dụng quỹ đối với dầu diesel ở mức 1.500 đồng/lít và dầu mazut ở mức 500 đồng/kg.
Giới phân tích nhận định, nếu giá dầu thế giới tiếp tục duy trì xu hướng tăng do căng thẳng địa chính trị chưa hạ nhiệt, giá xăng dầu trong nước sẽ tiếp tục chịu áp lực trong các kỳ điều hành tới.
Phúc Hưng
