Vốn ngoài nhà nước chiếm tỷ trọng lớn nhưng tăng trưởng chưa tương xứng
Trong 9 tháng năm 2026, tổng vốn đầu tư phát triển trên địa bàn Hà Nội đạt khoảng 451.400 tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực ngoài nhà nước đóng góp 235.700 tỷ đồng, tương đương 52,2% tổng vốn đầu tư, nhưng mức tăng chỉ đạt 10,7%.
Trong khi đó, vốn khu vực nhà nước tăng 30,3%, lên 183.400 tỷ đồng; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 32.300 tỷ đồng, tăng 25,9%. Chênh lệch tốc độ tăng trưởng cho thấy khu vực ngoài nhà nước vẫn còn dư địa đóng góp lớn hơn nếu các điều kiện đầu tư được cải thiện.
Đây là vấn đề đáng chú ý khi Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân từ 11%/năm trở lên trong giai đoạn 2026–2030. Thành phố dự kiến huy động khoảng 5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội, tương đương bình quân khoảng 1 triệu tỷ đồng mỗi năm.
Trong khi tổng vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn này được xác định ở mức 864.682 tỷ đồng, nhu cầu phát triển hạ tầng, đô thị và các lĩnh vực kinh tế đòi hỏi Hà Nội phải huy động thêm nguồn lực từ doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư quốc tế.
Tuy nhiên, tăng khả năng huy động vốn không đơn thuần là mở rộng các kênh tín dụng hay tổ chức thêm hoạt động xúc tiến đầu tư. Với doanh nghiệp, quyết định đầu tư phụ thuộc vào tính khả thi của dự án, khả năng tiếp cận đất đai, tính ổn định của quy hoạch và thời gian hoàn thành thủ tục. Nếu những yếu tố này chưa được giải quyết đồng bộ, dòng vốn dù sẵn có vẫn khó chuyển thành hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế.
Gỡ điểm nghẽn để vốn không mắc kẹt trong dự án
Một trong những hướng đi của Hà Nội là phân loại dự án theo tình trạng triển khai, xác định rõ trường hợp có thể giải ngân ngay và trường hợp cần tháo gỡ về pháp lý, mặt bằng hoặc nguồn vốn. Tại hội nghị về giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính - ngân hàng phục vụ tăng trưởng kinh tế Thủ đô ngày 12/9, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu các cơ quan liên quan phối hợp rà soát nhu cầu vốn, làm rõ nguyên nhân vướng mắc và xây dựng phương án xử lý phù hợp.
Đối với những dự án quy mô lớn, các tổ chức tín dụng được đề nghị nghiên cứu phương án hợp vốn, đồng tài trợ và bố trí nguồn vốn trung, dài hạn. Cách tiếp cận này hướng đến việc kết nối nhu cầu thực tế của doanh nghiệp với khả năng cung ứng vốn, thay vì hỗ trợ dàn trải.
Kết quả xử lý các dự án chậm triển khai cũng là một thước đo quan trọng. Theo báo cáo tại Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội khóa XVIII ngày 12/10, thành phố tập trung xử lý 341 dự án đầu tư ngoài ngân sách chậm triển khai. Trong số này, 71 dự án đã được xử lý dứt điểm và 102 dự án được tháo gỡ vướng mắc, cho phép tiếp tục thực hiện.
Việc đưa các dự án trở lại quỹ đạo không chỉ góp phần hạn chế lãng phí đất đai mà còn giúp giải phóng nguồn lực tài chính đang bị đình trệ. Dù vậy, hiệu quả cuối cùng cần được đánh giá bằng tiến độ thực hiện, khả năng đưa công trình vào sử dụng và giá trị kinh tế tạo ra, thay vì chỉ dừng ở số lượng dự án được rà soát.
Cùng với đó, Hà Nội cần chuyển các bản ghi nhớ hợp tác thành dự án cụ thể. Tại Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư ngày 29/6, thành phố công bố 50 bản ghi nhớ, thỏa thuận hợp tác với các đối tác. Kế hoạch số 304/KH-UBND ngày 5/8/2026 đặt yêu cầu rà soát từng nội dung, xác định đầu mối, tiến độ và sản phẩm đầu ra.
Với mục tiêu huy động vốn lớn trong 5 năm, thước đo quan trọng không chỉ là số vốn cam kết hay số thỏa thuận được ký, mà là lượng vốn thực tế được đưa vào nền kinh tế. Khi thủ tục được rút ngắn, dự án đủ điều kiện được triển khai và trách nhiệm thực hiện được xác định rõ, nguồn lực tư nhân mới có thể trở thành động lực tăng trưởng bền vững cho Thủ đô.
Minh Thành (t/h)
